Noorden is koploper in coronabesmettingen, maar zorgen niet nodig

Winkelend publiek in de Herestraat in Groningen
Winkelend publiek in de Herestraat in Groningen © Jos Schuurman/FPS
Nergens in Nederland waart het coronavirus zo sterk rond als in het Noorden, zo blijkt donderdag uit de laatste cijfers. Hoe kan dat en hoe zorgwekkend zijn al die besmettingen eigenlijk? Arts-microbioloog Marjolein Knoester van het UMCG legt uit.
Nederland telde donderdag 58.000 besmettingen, het hoogste aantal sinds half februari. Dat de cijfers stijgen is logisch, vertelt Knoester: er is versoepeld en direct ook flink gefeest, met onder meer het carnaval in het zuiden. Tel daarbij de terugkerende wintersporters uit de voorjaarsvakantie bij op en het hoge aantal besmettingen is grotendeels verklaard.

Corona was hier nog

Waarom het Noorden nou koploper is? Volgens Knoester komt dit met name doordat de coronapiek in het Noorden later kwam dan in de rest van Nederland. ‘Versoepelen doe je het liefst op het moment dat de daling heel hard gaat, maar wij liepen achter in die daling. We hadden dus een ongunstiger uitgangspositie.’
Daardoor leidde de versoepelingen als het loslaten van de anderhalve meter en de mondkapjes, meer naar de horeca en minder thuiswerken tot relatief meer besmettingen dan elders.

Daling is nog niet over

Overigens is er nog altijd geen sprake van een stijging, vertelt de arts-microbioloog. ‘De daling neemt alleen af. In het Noorden lag de R op 0,7 en dat is nu 0.9.’ Dat betekent simpel gezegd dat honderd mensen met corona negentig anderen besmetten. Pas als de R boven de 1 komt is er sprake van een stijging.
De enorme daling die we zagen kwam ook deels doordat het aantal testen ontzettend hard omlaag ging
Marjolein Knoester - arts-microbioloog
Het huidige aantal besmettingen is dan ook wat vertekend, zegt Knoester. ‘Mensen gaan nu weer vaker testen, omdat ze bijvoorbeeld weten: ‘ik ben op wintersport geweest en dat was een risico’. En als je test vind je meer. De enorme daling die we zagen kwam ook deels doordat het aantal testen ontzettend hard omlaag ging. ’

Zorgwekkend is het niet

Echte zorgen maakt Knoester zich niet, ondanks de tienduizenden besmettingen per dag. ‘Het gaat dan weer om de vraag hoeveel ziekenhuisopnames hieruit voortvloeien en dat zal afhangen van wie er besmet worden. Zijn het de gevaccineerden en geboosterden of juist de ouderen en kwetsbaren? Maar de voorspellingen zijn niet spannend.’
Dat haar zorgen beperkt zijn, komt ook doordat het nu om omikron gaat. ‘We zien dat omikron zestig procent minder ziekmakend is dan delta en de doorstroom naar de ic is gedaald van 25 procent naar 10-15 procent.’
Het virus komt steeds vaker mensen tegen die gevaccineerd of hersteld zijn
Marjolein Knoester
Toch is de huidige situatie problematisch voor ziekenhuizen. Niet door het aantal coronapatiënten maar door de hoge uitval van personeel. ‘We zaten de afgelopen dagen op zo’n veertig besmettingen per dag; dat zijn er nu weer honderd.’ Daarom ligt er landelijk en regionaal een noodscenario voor de zorg klaar: als het echt niet anders meer kan mogen positief geteste medewerkers onder hele strikte voorwaarden toch aan het werk. ‘Daar gaan we uiterst zorgvuldig mee om.’

Het gaat voorbij

Het hoge aantal besmettingen kan niet anders dan tijdelijk zijn, denkt Knoester. Immers, de daling begon twee weken geleden ook vanzelf, zonder een nieuwe lockdown of andere maatregelen.
‘Het virus komt steeds vaker mensen tegen die gevaccineerd of hersteld zijn. We hebben dus even weer een opvlamming, maar uiteindelijk loopt het virus op tegen het beperkte aantal mensen dat nog ontvankelijk is en dan verwachten we een spontane daling, ook doordat het seizoenseffect van de zomer dan komt.’