Wat willen de partijen in Het Hogeland? De standpunten in het kort

Stemhulp voor Het Hogeland
Stemhulp voor Het Hogeland © RTV Noord
Op 14, 15 en 16 maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Welke plannen en ideeën hebben de partijen? RTV Noord vat de verkiezingsprogramma’s samen. Dit zeggen de partijen over de belangrijkste thema’s in Het Hogeland:

Wonen:

GemeenteBelangen:Elke kern verdient woningbouw passend bij de grootte van het dorp, in of rondom het dorp. Inspelen op de enorme regionale vraag naar woningen. Een huis met een tuin is aantrekkelijk. Dringend starterswoningen en gezinswoningen bouwen om de vastzittende woningmarkt vlot te trekken.
CDA: In de stad Groningen is onvoldoende ruimte voor gezinswoningen, dus in Het Hogeland huizen met een tuin realiseren. Doorstroming bevorderen met de bouw van huizen en appartementen; uitbreidingsplannen maken met dorpen om jongeren, starters en mensen op leeftijd de kans te geven om in hun vertrouwde omgeving te kunnen blijven wonen.
ChristenUnie: 1000 woningen bouwen in de komende vier jaar. Woningen voor starters, senioren en gezinnen. (Aangepaste) woningen en gemeenschappelijke woonvormen voor ouderen. Collectieve woonvormen zijn belangrijk omdat ze zorgen voor onderling contact, gezelschap en burenhulp.
Partij van de Arbeid: Meer bouwen voor specifiek de groep jongeren die het nest verlaten en woonruimte voor zichzelf nodig hebben. In 2032 moet het woonaanbod zo divers zijn dat je, van jong tot oud, prima in de gemeente kunt wonen. Er is dan voldoende doorstroming mogelijk in elke levensfase.
GroenLinks: Voldoende betaalbare (huur)woningen voor verschillende doelgroepen. Extra aandacht voor jongeren en starters op de woningmarkt, mensen die vanuit beschermd wonen weer zelfstandig gaan wonen, statushouders en mensen met urgentie.
VVD: De woningnood aanpakken door 1000 nieuwe huizen bij te bouwen, zodat iedereen betaalbaar in onze gemeente kan (blijven) wonen. Voorrang geven aan betaalbare koop- en huurwoningen.
Hogeland Lokaal Centraal: Extra woningen bouwen, zoveel als nodig. Samen met de inwoners van de diverse dorpen moeten hiervoor plannen worden opgesteld en uitgevoerd. In de kleinere kernen eerst kijken of er in het dorp gebouwd kan worden in plaats van erbuiten.
Lokaal Sociaal: Er is vooral ouderen- en jongerenhuisvesting nodig. Niet alleen in de grotere dorpen, maar juist ook in de kleinere dorpen en buurten. Inzet van antikraak en andere vormen van creatief, duurzaam en betaalbaar wonen juichen we toe. Afspraken maken met woningbouwcorporaties om achterstallig onderhoud, vocht- en schimmelproblematiek tegen te gaan.
De bouw van windmolens in Oudeschip
De bouw van windmolens in Oudeschip © Martin Drent/RTV Noord

Nieuwe energie en de Eemshaven

GemeenteBelangen: Met de windparken die nu in ontwikkeling zijn levert Het Hogeland bijna de helft van alle windenergie in onze provincie. Dit is meer dan genoeg. De gemeente moet ruimte geven aan de uitbreiding van de Eemshaven. Een compensatie/ garantieregeling voor de omliggende dorpen is essentieel. De waterstofeconomie omarmen, maar als gemeente een goede positie krijgen aan overlegtafels. Verwijdering van het gascondensaatoverlaadstation in Roodeschool is al jaren onze innige wens.
CDA: Op lokaal niveau eerst inzetten op energiebesparing. Het moet voor iedereen financieel mogelijk gemaakt worden om verduurzamingsmaatregelen te nemen. Grote windmolens worden bij voorkeur alleen gebouwd nabij de Eemshaven. De Eemshaven moet regionale werkgelegenheid opleveren.
ChristenUnie: Belangrijk is dat bewoners nauw betrokken worden bij plannen voor zonne-energie en windmolens, en dat zij kunnen meeprofiteren van de voordelen. De gemeente mag de belangen van de vissers niet uit het oog verliezen. Energiecoaches begeleiden inwoners bij het stappen zetten in het verduurzamen van hun woning en subsidieregelingen benutten. Isolatie van de woning is de eerste stap. De Eemshaven kan een voortrekkersrol vervullen in de transitie naar waterstof.
Partij van de Arbeid: Eerste stap is het verminderen van energieverbruik; we stellen energiecoaches aan. Zonneparken worden alleen vergund als omwonenden meeprofiteren en als ze geen afbreuk doen aan het landschap. De gemeente toetst alle plannen op klimaatadaptatie. Meer ruimte voor burgerinitiatieven. In de Eemshaven zijn goede kansen voor waterstof. Een kerncentrale wijzen wij af.
GroenLinks: Meer tempo, zodat Het Hogeland in 2045 al volledig klimaatneutraal is. Energiebesparing niet vergeten. Afspraken maken met woningcorporaties om huurwoningen te isoleren. Via een lening of energiefonds moeten mensen met een laag inkomen ook kunnen verduurzamen. Windmolens en zonne-energie inpassen met oog voor mens en landschap. Geen kerncentrale in de Eemshaven, stevige bedenkingen bij de komst van datacenters, die een zeer hoog energieverbruik hebben.
VVD: Het Hogeland moet verduurzamen. Per dorp een plan voor de verduurzaming van woningen en bouwprojecten. De totale woonlasten mogen hierbij niet stijgen. Voordat een dorp overgaat op een andere energievoorziening dan gas, zorgen we ervoor dat inwoners een betaalbaar alternatief aangeboden krijgen. In de agrarische sector schrappen we belemmerende regelgeving voor het gebruik van aardwarmte, windenergie en zonne-energie.
Hogeland Lokaal Centraal: Opbrengsten uit zon- en windenergie ten goede laten komen aan alle inwoners. Steunen van initiatieven om van gas over te schakelen. Subsidies voor het treffen van duurzaamheidsmaatregelen, met name voor woningeigenaren. Bij verdere uitbreiding van de Eemshaven een garantieregeling treffen voor de inwoners van Oudeschip en omgeving. Onderzoeken of restwarmte van bedrijven in de Eemshaven benut kan worden voor de verwarming van omliggende woningen of akkers.
Lokaal Sociaal: Omwonenden moeten tegemoet gekomen worden bij nieuwe energie en nieuwe bedrijvigheid in de Eemshaven; zie kiezen hier niet voor, het overkomt ze. De komst van een tweede enorm datacenter in de Oostpolder is wat ons betreft uitgesloten.
De kerktoren van Ulrum tijdens een restauratie in 2020
De kerktoren van Ulrum tijdens een restauratie in 2020 © Archief RTV Noord

Aardbevingen en versterking

GemeenteBelangen: We willen dat de versterking en het gasloos maken van woningen hand in hand gaat met het opknappen van de dorpen.
CDA: Cultureel erfgoed moet behouden blijven in de versterkingsopgave. De beslistermijn bij het IMG dient verkort te worden.
ChristenUnie: Huizen moeten zo snel mogelijk worden versterkt. De gemeente moet oog hebben voor de onzekere situatie waar bewoners in verkeren vanwege lange procedures en steeds veranderende regelgeving.
Partij van de Arbeid: De regering houden aan de belofte dat de gaswinning stopt in 2022. De versnelling moet veel sneller en duidelijker voor bewoners. De regels moeten tijdens het spel onveranderd blijven om onduidelijkheid, onzekerheid en ongelijkheid te voorkomen. De gemeente moet staan voor de individuele inwoner.
GroenLinks: De overheid moet haar beloften over de versterkingsopgave nakomen. De gemeente moet zichtbaar en voelbaar achter de getroffen inwoners blijven staan. We zetten ons in voor de sluiting van kleine gasvelden en spreken ons uit tegen proefboringen naar schaliegas.
VVD: Het bouwtempo in de versterkingsopgave moet omhoog. De VVD ziet versterking als kans waarbij woningvoorraad, onderhoud en nieuwe initiatieven kunnen ontstaan. Versterking moet niet de nieuwbouw in de weg gaan staan.
Hogeland Lokaal Centraal: Snelle schadeafhandeling (door het IMG) en via eenvoudige en korte procedures. Voortvarende aanpak versterking, verduurzaming en verbetering van woningen als gevolg van de gaswinning. Initiatieven en projecten vanuit de kleinere kernen ook in aanmerking laten komen voor gelden uit het Nationaal Programma Groningen.
Lokaal Sociaal: Duidelijke afspraken over wat de wethouder of burgemeester namens ons meeneemt achter de gesloten deuren van de onderhandelingen aan bestuurlijke tafels. Inwoners en raadsleden gaan op vaste momenten in openbaarheid en met livestreams in gesprek met het college hierover. We rusten niet tot het vergeten hoekje van Het Hogeland in beeld komt: Zoutkamp, Niekerk, Ulrum en Lauwersoog. Doorlopend blijven investeren in het kennisniveau van raadsleden over het gasdossier. De gemeente moet bij de versterkingsopgave zorgen dat alles in één keer op de schop gaat en dat een dorp er beter uitkomt, in samenspraak met het dorp of de buurt.
Zwembad de Beemden in Bedum
Zwembad de Beemden in Bedum © Zwembad de Beemden

Voorzieningen:

GemeenteBelangen: In onze grote gemeente kiezen voor de menselijke maat, kleinschaligheid en bereikbaarheid van voorzieningen. Het Kunst en Cultuurcentrum doorontwikkelen. Het centrum mag zichtbaarder aanwezig zijn in onze dorpen; kijken naar huisvesting in de nabijheid van bestaande ontmoetingspunten. Dorpshuizen in Het Hogeland hebben maatwerk nodig.
CDA: De voorzieningen in de dorpen in stand houden, passend bij de grootte van het dorp.
ChristenUnie: Barrières voor voetgangers moeten verdwijnen bij zorgvoorzieningen, basisscholen, winkelcentra en andere belangrijke ontmoetingsplekken. Wandelpaden voorzien van voldoende bankjes. Een buslijn tussen Winsum en Bedum, en ook uitbreiding van het fietssnelweg-netwerk vanaf Winsum en Bedum.
Partij van de Arbeid: Goede bereikbaarheid van voorzieningen. Initiatieven vanuit dorpskernen verdienen meer aandacht. We zetten in op één aanspreekpunt per dorp vanuit de gemeente. Iedereen moet kunnen meedoen: gratis openbaar vervoer is daarbij belangrijk voor inwoners met een kleine portemonnee. Toegankelijke voorzieningen realiseren zoals vormen van dagbesteding voor ouderen en dementerenden.
GroenLinks: Behoud van dorpsbudgetten. De gemeente ondersteunt dorpsinitiatieven en zorg coöperaties. Brede scholen in de buurt. Investering in veilige fietsverbindingen, zeker voor scholieren. We geven meet bekendheid aan de hubtaxi. Initiatieven als een boerderijwinkel of zorgboerderij brengen boeren en andere inwoners weer dichterbij elkaar.
VVD: Zorgen voor voldoende parkeerplaatsen. Geen voorstander van betaald parkeren in de gemeente. Aanleg van een fietspad tussen Wehe-den Hoorn en Roodehaan stimuleren, aan laten sluiten op het fietspad naar Groningen. De gemeente spant zich in om passend onderwijs voor moeilijk lerende kinderen in onze gemeente te realiseren.
Hogeland Lokaal Centraal: Geen prestigieuze projecten ten koste van goed functionerende voorzieningen. Iedere school moet de eigen identiteit kunnen behouden. Voorzieningen in kleine kernen zoveel mogelijk instandhouden. Ruimte scheppen voor voldoende ouderen- en jongerenactiviteiten. Sportvoorzieningen op basis van vrijwilligheid privatiseren. Handhaven van de huidige vijf zwembaden.
Lokaal Sociaal: Basisvoorzieningen heten niet voor niets basisvoorzieningen en zijn de minimale voorzieningen die er moeten zijn. Dan hebben we het over de wijkverpleegkundige, huishoudelijke ondersteuning, schuldhulpverlening, begeleiding van werkzoekenden, vrijwilligerswerk, leer-werkbedrijf, enzovoorts.
Een deel van de collectie van Visserijmuseum Zoutkamp
Een deel van de collectie van Visserijmuseum Zoutkamp © Visserijmuseum Zoutkamp

Toerisme:

GemeenteBelangen: Het Visserijmuseum in Zoutkamp verdient een kans om door te groeien naar een groter museum, daarbij moeten we helpen. Onderzoeken of de toeristenbelasting efficiënter geïnd kan worden zodat de inkomsten ten goede kunnen komen aan het toerisme.
CDA: Er is een brede promotie nodig om de kracht van het gebied uit de dragen. Ontwikkeling wandel-, fiets- en mountainbikepaden, bijvoorbeeld rondom de 'berg' in Usquert, is van groot belang.
ChristenUnie: Uitbreiden en verbeteren wandel-, fiets- en vaarroutes. De gemeente gaat fietsvriendelijke horeca het predicaat fietscafé geven. De Noorwegenlijn biedt kansen en geeft een goede promotie van onze gemeente prioriteit.
Partij van de Arbeid: We stimuleren MKB op het gebied van innovatie, promotie en toerisme, horeca en winkels.
GroenLinks: Langs het Reitdiep waar mogelijk bredere en natuurlijke oevers. Daarbij kan een combinatie worden gemaakt met wandelmogelijkheden en kleinschalig toerisme. Een goede balans houden tussen toerisme en behoud van rust en ruimte voor inwoners.
VVD: Recreatieve ondernemers mogen uitbreiden zolang zij rekening houden met de natuur, tenzij er te weinig ruimte voor vrije recreatie overblijft. Zo'n laag mogelijke toeristenbelasting. Het Werelderfgoed centrum op Lauwersoog maximaal inzetten om toeristen te verleiden de waddenkustregio te verkennen. Onderzoek naar twee zandstranden, bij Lauwersoog en de Eemshaven.
Hogeland Lokaal Centraal: Betere bereikbaarheid van Bedum voor vaarrecreanten. Uitbreiding (recreatief) fietspadennet.
Lokaal Sociaal: Draag zorg voor de omwonenden, in plaats van volop in te zetten op de betalende toerist die van ver komt. De focus op toerisme lag vooral op de westkant van onze gemeente. Dit zou gemeentebreed gelijkwaardig moeten zijn.

Volledige verkiezingsprogramma's

De standpunten zijn samengevat uit de verkiezingsprogramma's van de deelnemende partijen. De volgorde is op basis van de lijstvolgorde op de kieslijst.
Bekijk hieronder de volledige verkiezingsprogramma’s: