Opvangactie door Damster gezin krijgt andere wending: 'Of we alsjeblieft terug konden gaan'

Het gezin Ridderstap-Hillebrand uit Appingedam
Het gezin Ridderstap-Hillebrand uit Appingedam © Eigen foto
Darryl Ridderstap (37) en zijn vrouw Bente Hillebrand (37) uit Appingedam stellen hun tuinhuis beschikbaar voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Een eerste gezin van vijf leek dinsdagnacht op weg naar Appingedam, maar dat liep heel anders.
Darryl en Bente kochten vijf jaar geleden een huis in Appingedam. Vanwege de aardbevingsproblematiek werd het huis gesloopt en er kwam nieuwbouw voor terug. Ruim een jaar lang leefde het gezin tijdelijk in een tuinhuis op het erf van hun woning.
'Het huisje is voorzien van twee slaapkamers, een wc en een badkamer. Het is niet groot, maar heeft alles wat je nodig hebt. Wij woonden hier tijdelijk met z'n zessen en een grote Duitse dog.'
Het tuinhuis
Het tuinhuis © Eigen foto

Hulp

Bente is al jaren begaan met het lot van vluchtelingen. Zo heeft ze zich ingezet voor vluchtelingen in Griekenland door veel spullen te verzamelen, bedoeld voor de vluchtelingenkampen.
'Het is verschrikkelijk wat er nu in Oekraïne gebeurt. Is er iets dat we kunnen doen, vroegen we ons af. We hoefden niet lang na te denken en stelden ons tuinhuis ter beschikking voor Oekraïense vluchtelingen.'

Contact via sociale media

En dan gaat het snel. Bente zoekt via sociale media informatie over de hulpvraag van vluchtelingen. Ze struint Facebook af en uiteindelijk komt ze in contact met de Facebookgroep 'Strong Together - Oekraïne'. Daar ziet ze een oproep staan waarin onmiddellijk onderdak wordt gevraagd voor vijf mensen.
'Daar heb ik op gereageerd en binnen tien minuten werd ik gebeld door een vrouw en hebben we informatie uitgewisseld.'
Vluchtelingen komen hier niet op vakantie; ze komen uit een oorlog en zijn getraumatiseerd
Bente Hillebrand - wil Oekraïners opvangen

Vijf vluchtelingen

Dinsdagmiddag wordt Bente gebeld en op haar Facebookpagina laat ze weten dat er 'vanavond vijf vluchtelingen uit Oekraïne bij ons komen. Zij zullen in ons tuinhuis verblijven. Het gaat om een moeder met twee kinderen van 15 en 9 jaar en twee vrouwen van 53 en 80 jaar.
Omdat zij nauwelijks Engels spreken ben ik op zoek naar iemand in de directe omgeving die langs kan komen om als tolk te kunnen fungeren. Ik weet dat we een heel eind gaan komen met Google Translate, maar het lijkt mij, zeker voor deze mensen, prettiger als er ook iemand die de taal kent, echt kan aanschuiven. Verder weet ik nog niet zoveel, ze zijn nog met de trein onderweg naar Amsterdam waar Darryl ze gaat ophalen.'

Schone bedden en een volle koelkast

Ondertussen maakt Bente met behulp van familie en vrienden het tuinhuisje gereed. Bedden met schoon beddengoed worden opgemaakt en er worden boodschappen gedaan voor een goed gevulde koelkast.
'Hulp komt van alle kanten en dat is heel mooi om te zien. De vluchtelingen moeten misschien wel weken of maanden kunnen blijven. Zij komen hier niet op vakantie; ze komen uit een oorlog en zijn getraumatiseerd. We moeten ze op weg helpen', zegt Bente vastberaden.
Je ziet die lege blikken, dat gaat door merg en been
Darryl Ridderstap - wil Oekraïners opvangen

Amsterdam

Darryl zit inmiddels in de auto. In eerste instantie gaat hij ervan uit dat het gezin van Amsterdam naar Groningen reist met de trein. 'De hulpvraag kwam via-via dus veel informatie hadden we niet. Alleen dat ze met de trein uit Basel (Zwitserland, red.) kwamen. Al snel kregen we een appje dat ze later zouden aankomen in Amsterdam en dus ben ik daar maar naartoe gereden.'
Hij neemt zijn 9-jarige dochter Chloë mee naar Amsterdam. 'Bewust, want je hoort ook verhalen dat mensenhandelaren misbruik van de situatie maken. Ik wilde absoluut vertrouwen wekken en mijn dochter is heel erg begaan met de situatie, dus nam ik haar mee.'

Lege blikken

Rond 23.30 uur is Darryl met z'n dochter op het centraal station van Amsterdam, niet wetend hoe laat de trein aan zou komen. De trein heeft opnieuw vertraging. 'Wij zijn op den duur gaan eten en toen we rond 00.45 uur terugliepen naar het station zagen we in de verte mensen staan.'
De vijf Oekraïners komen naar Darryl en zijn dochter toe. 'Je ziet die lege blikken, dat gaat door merg en been. Ze waren heel stil. De jongen van vijftien sprak een beetje Engels. Ik maakte hem duidelijk dat ik ze naar Appingedam zou rijden en dat het ongeveer twee uur rijden was. De jongen van negen was heel erg moe. De rugtassen heb ik in de auto gezet en daarna vertrokken we.'
Ze wilden per se terug. Ik vond het zó sneu
Darryl Ridderstap - wil Oekraïners opvangen

Onrust in de auto

Darryl merkt direct na het wegrijden dat oma en de oudste zus onrustig worden. Hij wordt een paar keer op zijn schouders getikt en hij besluit ter hoogte van Almere een plaspauze te houden.
'Ik weet niet wat ze precies vertelden, maar er was onrust. De jongen zei wait a minute en voerde overleg. Hij was geëmotioneerd en vroeg onder luid protest of we alsjeblieft terug konden gaan naar Amsterdam. Ik probeerde ze nog gerust te stellen en zei dat ons huis veilig was. Maar ze wilden per se terug. Ik vond het zó sneu.'

Taalbarrière

Bij een tankstation in de buurt van Amsterdam laadt Darryl zijn telefoon op. De enorme taalbarrière maakt de situatie lastig, maar de boodschap was wel duidelijk.
'Ik heb nog gewacht op contact tussen het gezin en een contactpersoon, maar dat kwam er niet van. Naar nu blijkt hebben ze geen contact gehad met de organisatie. Ze hadden wel telkens hun telefoons erbij, maar met wie ze contact hadden, durf ik niet te zeggen en werd mij niet duidelijk.'

Machteloos

Om 03.00 uur, in de nacht van dinsdag op woensdag, heeft Darryl de vluchtelingen weer afgezet bij het centraal station in de hoofdstad. Hij voelt zich machteloos. 'Is het dan mijn schuld of zo?', vraag je je af. Voelen ze zich niet veilig? Kunnen ze dat niet vertellen? Ik heb ook geen idee wat ze hebben meegemaakt, uit welke plek in Oekraïne ze komen. Ik kon ze ook niet dwingen om mee te gaan, want dan is het ontvoering. Ja, heel sneu', blikt hij terug.
'Vonden ze Appingedam te ver, waren ze bang? Geen idee', zegt Bente. 'Heel naar om een familie op deze manier achter te moeten laten, ook al was het hun eigen keuze.' Daarna heeft het Damster gezin geen contact meer gehad met de vluchtelingen. Darryl vermoedt dat ze elders onderdak hebben gevonden.

Tuinhuis blijft beschikbaar

Darryl en Bente blijven, ondanks deze ervaring, vastberaden om vluchtelingen uit Oekraïne te helpen. 'Dit is misschien een valste start, maar we geven niet op. Op dit moment hebben we geen concrete hulpvraag, maar ons tuinhuis blijft beschikbaar voor andere mensen. Daar wordt nu druk aan gewerkt. Het is een verschrikkelijke oorlog en het enige wat wij kunnen doen is een plekje aanbieden. Hopelijk is het conflict snel voorbij, al is de vraag of ze dan überhaupt nog terug kunnen...'