‘Mijn kinderen knippen foto’s van Poetin in de krant kapot’

Boer Huizinga voor de Oekraïense vlag
Boer Huizinga voor de Oekraïense vlag © Eigen foto, bewerking RTV Noord
Boer Kees Huizinga klinkt vermoeid. Hij heeft een reeks intensieve dagen achter de rug die hij doorbracht met gesprekken met Europese en Nederlandse politici. Ondertussen stond hij hulporganisaties bij en trachtte hij op afstand zijn immense boerenbedrijf in de Oekraïne te managen.
De in Hellum opgegroeide Kees Huizinga werpt zich op als spreekbuis van de boeren en het volk van Oekraïne. Zo'n twintig jaar geleden trok Huizinga naar dat land om daar een bloeiend boerenbedrijf op te bouwen. RTV Noord houdt nauw contact met hem en belt Huizinga regelmatig.
Huizinga slaapt weinig. Terwijl hij handen te kort komt om te regelen wat moet voelt hij zijn machteloosheid en moedeloosheid over de kwade plannen van Poetin groeien.
Rustpunt in alle turbulentie is de woning in de buurt van Emmen waar Huizinga met zijn vrouw Emmeke en twee kinderen van elf en twaalf jaar oud tijdelijk verblijft. Maar ook daar is de oorlog voortdurend aanwezig.
Hij ziet de pijn en de emoties die de oorlog bij zijn kinderen teweeg brengt. ‘Ik voel hoeveel last ze ervan hebben’, vertelt hij. ‘Wanneer ze foto’s van Poetin zien in de krant, dan knippen ze die kapot.’
En dan hebben Huizinga en zijn gezin het nog goed, stelt hij vast. Ze zijn immers ‘luxe vluchtelingen’ die stukken beter af zijn dan bijvoorbeeld kinderen die alleen en zonder ouders op de vlucht zijn.
Je hebt om de tafel gezeten met landbouwminister Henk Staghouwer, met Wopke Hoekstra van Buitenlandse Zaken, met Duitse politici en met EU-commissaris Frans Timmermans. Wat hebben die gesprekken opgeleverd?
Ik heb ze uitgelegd dat we nu niet kunnen zaaien en dat daardoor een wereldwijde voedselcrisis dreigt. Voor veel mensen die ik spreek is dat nieuwe informatie, ze hebben er nog nooit bij stilgestaan.’
‘Toezeggingen heb ik niet gekregen, maar mijn indruk is dat ik ze wel een beeld heb kunnen geven van de ernst van de zaak. Al betwijfel ik hoeveel druk ik werkelijk kan uitoefenen. Ze horen me een half uur aan en in hoeverre beklijft mijn boodschap? Met Staghouwer ging het trouwens in het Gronings, hij begon er zelf mee.’
De tijd dringt wel voor je boeren-collega’s in Oekraïne, over een week of wat moet er gezaaid worden.
‘Dat heb ik ze ook duidelijk willen maken. Eigenlijk is het een kwestie van een paar dagen. Er moet nu wat gebeuren om ervoor te zorgen dat de boeren weer aan de slag kunnen. Over een week of twee moeten we het land op. Als we niet kunnen zaaien omdat het nog steeds oorlog is, dan heeft mijn hele missie niet zoveel zin gehad.’
En wat wanneer je door de oorlog toch niet op je bedrijf aan de slag kunt?
‘Dan probeer ik terug te gaan en te redden wat er te redden valt van ons bedrijf. Nu zet ik me nog in voor het algemeen belang, maar er komt ook een moment dat het ieder voor zich is en god voor ons allen.’
Is het reëel om te verwachten dat je over een week of twee het land op kunt, gezien de situatie?
’Nu kunnen we gedeeltelijk het land op. We hebben nog wat diesel, nog wat zaaigoed en we zijn nog wat aan het regelen. Maar er zijn ook genoeg boeren die dat niet hebben. Vooral de boeren in de bezette gebieden. Die hebben niet eens aanvoer van diesel en die kunnen sowieso heel weinig beginnen. Gebeurt er vanuit het Westen niks, dan zal er wel wat gezaaid worden, maar het zal veel minder zijn dan normaal.’
In Oekraïne gaat het van kwaad tot erger. Wat doet dat met jou?
‘Ik krijgt het vanaf de zijlijn mee. Tot nog toe ben ik hele dagen van vroeg tot laat in touw om zaken te regelen. En bij alles wat ik over aanvallen hoor denk ik: ‘Wanneer gaan jullie in het Westen nou eens iets doen?’ Los van de voedselcrisis, waar ik me op richt, zou al het menselijk leed dat er is genoeg reden moeten zijn om in te grijpen.’
’Zowel Frans Timmermans als Wopke Hoekstra waren het op dat punt met me eens. Ik kan alleen maar hopen dat het tot een goede beslissing leidt.’
Slaat jou de angst ook om het hart wanneer je zoals zondag hoort van de raketaanval op de basis vlakbij de Poolse grens?
‘Hoe meer van dat soort aanslagen, hoe hoger de druk op het Westen wordt. Ik hoop eigenlijk dat dergelijke incidenten de bereidheid in het Westen om in te grijpen zo verhoogt dat men daadwerkelijk wat doet.’
Wat weet je van het sentiment in je tweede vaderland?
’Men blijft strijdvaardig en gemotiveerd. Maar de Russen komen met zoveel. Poetin jaagt ze met duizenden tegelijk de dood in. Ik heb er geen woorden voor.’
‘Het zijn niet officiële cijfers en ze zijn moeilijk te verifiëren, maar naar verluidt zijn nu tienduizend Russen dood en zo’n duizend Oekraïense militairen. Plus zo’n tweeduizend burgers die zijn omgekomen. Rusland geeft niet alleen niets om het leven van Oekraïners, ook het leven van hun eigen burgers is ze niks waard.’
‘Wat we zien zijn taferelen uit de Tweede Wereldoorlog. Ik heb het beeld erbij van de slag om Stalingrad, met honderdduizenden doden. De Russen doen dat gewoon over, het maakt ze niet uit hoeveel mensenlevens het kost. Ze jagen hun jonge Russen erin als kanonnenvlees. Dat dit in 2022 gebeurt, het is niet voor te stellen. Hoe lang kan zoiets blijven doorgaan?’
Geloof jij dat een Oekraïense militaire overwinning mogelijk is?
’Jawel. Maar de Russen zijn natuurlijk sterk en het is maar net hoeveel offers ze bereid zijn te brengen. Het Russisch leger bestaat uit misschien wel een miljoen man. Als ze die allemaal sturen dan wordt het wel lastig.’
‘De guerrilla-tactieken en de vastberadenheid van de Oekraïense strijders is natuurlijk super. En het hele land staat erachter. Kijk eens naar de demonstraties ook, overal in het land, ook in bezet gebied.’
Je blijft vasthouden aan je idee om terug te keren?
‘Dat wil ik heel graag en als het kan doe ik het ook. Maar ik bekijk het van dag tot dag.’
Hou je er in je achterhoofd rekening mee dat je je boerenbedrijf misschien helemaal zult verliezen?
’Daar wil ik nog niet aan denken. Het is nog geen scenario waar ik me mee bezig wil houden. Ik moet positief blijven. Hopelijk dat dit zo’n verandering teweeg brengt dat we er beter en sterker uitkomen.’