Deze dag: de primeur die moest wachten

Commissaris van de Koning Hans Alders
Commissaris van de Koning Hans Alders © Archief
Het was groot nieuws waarvan verslaggever Gerrit Fokkema zojuist de bevestiging had gekregen: oud-minister Hans Alders (PvdA) zou worden voorgedragen om Henk Vonhoff (VVD) op te volgen als Commissaris van de Koningin in Groningen. Maar een technisch probleem verhinderde plaatsing in het Nieuwsblad van het Noorden. De primeur kwam 24 uur later alsnog tot ons: op deze dag, 19 maart 1996.
De ergste nachtmerrie van de journalist werd hier bewaarheid: daverend nieuws, klaar voor publicatie, dat door een technische storing niet geplaatst kon worden. De baas van de techniek bij de krant dacht mee met de geplaagde verslaggever en had zelfs een suggestie: ‘dan zet je het toch op de kabelkrant?’
Als ik deze week Gerrit Fokkema bel over hoe dat destijds ook al weer was gegaan met het nieuws over Alders, vertelt hij de anekdote met smaak. Al doet hij dat ook een kwart eeuw later nog met stemverheffing, met name over de goedbedoelde hulp van de techniek-collega: de ka-bel-krant! Welk probleem er precies was, weet hij niet meer. Er konden in elk geval geen nieuwe berichten meer opgemaakt worden.
Een dag later komt het alsnog goed. Die middag zijn op Radio Noord de eerste reacties van Groningers op het nieuws te horen. Ze zijn zonder uitzondering negatief: ‘een zwaargewicht wordt ingeruild voor een lichtgewicht… Alders mist het charisma en het gezag voor de functie van Commissaris… Hij heeft geen uitstraling, de man heeft nooit iets zinnigs gedaan.’
Ook columnist Jan Beijert laat in beschaafde bewoordingen weinig heel van de aanstaande Commissaris. 'Tassendrager Alders kan niet in de schaduw staan van zijn liberale voorgangers Fock, Toxopeus en Vonhoff’, stelt hij. En juist deze voormalige milieuminister, 43 jaar oud, zou nieuwe bedrijvigheid naar Groningen moeten lokken?
Nadat een ‘ruil’ van de commissariaten van Groningen en Gelderland in het kabinet overeen gekomen was, verschoot Groningen van kleur dat jaar en kleurde rood. Wat beter paste bij de politieke voorkeur van veel Groningers. Binnen de PvdA werden twee zwaargewichten gepolst die voor de eer bedankten: Job Cohen en Jan Stekelenburg.
Hans Alders had vanuit Genève laten weten, waar hij de baas was van het Europese milieukantoor UNEP, toe te zijn aan een nieuwe uitdaging. De stroperigheid van de Europese ambtelijke besluitvorming was de belangrijkste reden, om al na twee jaar terug te keren naar Nederland.
In de elf jaar die volgden, sloeg de aanvankelijke scepsis bij vriend en vijand totaal om. Alders ontpopte zich als een effectieve, zeer gewaardeerde leider van het college van Gedeputeerde Staten in Groningen. Wie had dat gedacht, na zoveel wantrouwen in het begin. De brenger van het grote nieuws, Gerrit Fokkema, nam de dag na 19 maart 1996 een baaldag: ‘ook al bestond dat nog niet in die tijd, geloof ik. Ik moest even bijkomen.’