20 jaar geleden reed Jan Boven met kippenvel de Giroproloog in Groningen

Jan Boven start in de proloog vanaf de Grote Markt
Jan Boven start in de proloog vanaf de Grote Markt © Sake Elzinga/ANP
Precies twintig jaar geleden, op 11 mei 2002, startte de Giro d'Italia in Groningen. Jan Boven uit Woldendorp was de enige Groninger aan de start van de wielerronde. 'Ik weet nog dat ik echt met kippenvel rondreed', herinnert hij zich van de proloog in hartje Stad.
Boven (50) noemt het nu 'zeker een heel bijzonder moment, heel speciaal'. Het was voor het eerst in de historie dat de Ronde van Italië in Nederland van start ging. Groningen werd tijdelijk omgedoopt tot Gironingen.

'Zeker een goede proloog'

De proloog, een openingstijdrit over 6,5 kilometer, voerde de 198 renners van de start op de Grote Markt onder meer langs de Diepenring, door het Noorderplantsoen, via Noorderhaven en Westerhaven en langs de singels naar de finish voor het Hoofdstation. De Spanjaard Juan Carlos Dominquez won. Jan Boven, met rugnummer 162 en in dienst van Rabobank, werd negentiende op 17 seconden van de winnaar. 'Dat was zeker een goede proloog', zegt hij twintig jaar later.
'Bij de proloog waren bijzonder veel mensen, er was heel veel sfeer in de stad. Het lawaai was echt indrukwekkend. Ik had ooit in Colombia het WK voor amateurs gereden, in 1995, daar heb ik lawaai gehoord wat ik nooit eerder had gehoord. Maar daar kwam Groningen wel dicht bij in de buurt.'
Boven rijdt tussen de rijen publiek door in de proloog
Boven rijdt tussen de rijen publiek door in de proloog © JK Beeld

'Al veel roze gekleurd'

'De dagen voordien was ook al veel roze gekleurd', weet Boven nog. 'Ik weet nog dat ik er in de dagen voor de start een keer op de fiets heen ben gereden vanuit Woldendorp, om het parkoers te verkennen. Dat was nog gewoon tussen het verkeer. Maar de hekken stonden er al wel, dus je kon redelijk makkelijk het parkoers doen. Het was nog niet helemaal afgesloten, dat kwam in de dagen net voor de Giro, toen we al met de ploeg samen waren.'
Zo verkende Boven 20 jaar terug de proloog:
Zo verkende Jan Boven 20 jaar geleden de Giroproloog in Stad
Aan de ploegenpresentatie in MartiniPlaza, daags voor de start, heeft Boven geen herinneringen meer. 'Nee, eigenlijk niet. Van de proloog weet ik nog wel precies waar we met de bus stonden en dat soort dingen. Het parkoers van de proloog kan ik ook nog wel grotendeels terug halen.'
Jan Boven (tweede van links) bij de ploegenpresentatie, met links van hem kopman Michael Boogerd
Jan Boven (tweede van links) bij de ploegenpresentatie, met links van hem kopman Michael Boogerd © JK Beeld

'Het was indrukwekkend'

De dag na de proloog vertrok het peloton vanuit Groningen richting de Duitse aankomstplaats Münster. Een vlakke rit over 215 kilometer, gewonnen door de Italiaanse sprinter Mario Cipollini.
'Het was indrukwekkend', zegt Boven, terugkijkend op die etappe. Vanuit de stad reed de karavaan via Nieuwe Pekela en Stadskanaal richting Ter Apel, de grens met Duitsland over. 'In elk geval tot de grens was het geweldig druk, kan ik me nog herinneren.'
Boven probeerde het zo veel mogelijk in zich op te nemen. Dat gold ook voor zijn ploegmaat Addy Engels, afkomstig uit de omgeving van Emmen. 'Ik weet nog dat Addy en ik het grootste deel voor in het peloton hebben gereden om er van te genieten. Die drukte waren wij niet echt gewend en hadden we ook niet verwacht.'
Dit zei Jan Boven 20 jaar geleden na de proloog:
20 jaar terug: Jan Boven onder de indruk van de sfeer bij Gironingen

'Het was bijna een feestdag'

Niet alleen de noorderlingen Boven en Engels genoten, ook de andere renners van Rabobank waren onder de indruk. Tijdens de proloog werden ze in de herinnering van Boven misschien net wat harder toegejuicht dan de andere renners. 'Wij waren natuurlijk de Nederlandse ploeg. Het was bijna een feestdag.'
Het is wel een moment dat je niet snel vergeet
Jan Boven over de Groningse Girostart
Michael Boogerd was dat jaar de kopman van Rabobank, maar moest zich tevreden stellen met de zeventiende plaats in het eindklassement. De Italiaan Paolo Savoldelli won die Giro, Boven werd 57ste in de eindstand. En in geen enkele rit deed hij het beter dan die negentiende plaats in de Groningse proloog.
'Het hoort wel bij een van de mooiere herinneringen', zegt Boven over de Groningse Girostart. 'Ik ben niet zo van: dit is het mooiste geweest, of dit is het meest speciaal. Maar het is wel een moment dat je niet snel vergeet.'
Boven gaat van start in de proloog
Boven gaat van start in de proloog © JK Beeld
Boven was profwielrenner van 1996 tot en met 2008 en bleef al die tijd koersen voor Rabobank. Na de Scheldeprijs in april '98 stopte hij, om meteen door te gaan als ploegleider bij dat team, het huidige Jumbo-Visma.
De Giro deed hij als ploegleider al meerdere keren, vaak samen met zijn oud-ploeggenoot Addy Engels. Ook dit jaar weer, al wordt Boven halverwege vervangen door collega Frans Maassen. 'Addy en ik zijn in die jaren wel een redelijk duo geweest', zegt Boven. 'Dat maakt het wel speciaal.'

'Echte wielerpassie in de Giro'

Boven reed als wielrenner vier keer mee in de Vuelta a España. De Giro d'Italia en de Tour de France deed hij elk één keer. Hij haalde tijdens zijn Tourdebuut in 2000 overigens niet de finish.
'Er zit wel een groot verschil in. De Tour is echt het allergrootste, indrukwekkend hoe groot dat is, met alles er omheen. De Giro is de ronde met echte wielerpassie, de Vuelta is voor mij de derde ronde.'
De passie die er in Italië is, merkt hij nu ook als ploegleider in de Giro. 'Zeker. De echte wielerfanaten komen daar. De Tour is zó groot, daar is zo veel media. Je hebt daar een andere sfeer.'

'Daar zit nog wel een hele diepe wond'

Tegelijk is Italië ook het land waar Boven een van zijn grootste teleurstellingen als ploegleider beleefde. Hij was erbij toen Steven Kruijswijk in 2016 op weg leek om als eerste Nederlander ooit de Giro te winnen. De droom spatte uiteen toen Kruijswijk in een afdaling in een sneeuwmuur reed en het roze verloor. Hij beëindigde de ronde als vierde, net naast het podium.
'Daar zit nog wel een hele diepe wond. Die heelt misschien heel langzaam, maar ik weet niet of hij echt helemaal dicht gaat. Dat blijft altijd een gemiste kans voor onze ploeg', zegt Boven.
Steven Kruijswijk inspecteert zijn fiets na zijn val in de roze trui
Steven Kruijswijk inspecteert zijn fiets na zijn val in de roze trui © Orange Pictures/RCS

'Blij als hij heel over de finish is'

Bovens zoon Lars (20) is ook een talentvolle wielrenner en rijdt bij het opleidingsteam van Jumbo-Visma. De renners van die ploeg rijden sommige wedstrijden voor de profploeg, om zo ervaring op te doen. En zo kwam het dan Boven afgelopen april in de Franse etappekoers Circuit Cycliste Sarthe - Pays de la Loire ineens ploegleider was van zijn eigen zoon.
'Des te beter hij wordt, des te groter is de kans dat we elkaar vaker gaan zien', zegt Boven over de kansen van zijn zoon om ook beroepswielrenner te worden.
Het is wel wennen om ook zijn ploegleider te zijn. 'Dat is toch wel iets anders. Het is iemand die je heel goed kent, die dicht bij je staat. En dan ben je elke dag weer blij als hij heel over de finish is gekomen. Natuurlijk hoop je ook bij de anderen dat het goed gaat, maar dat is bij Lars nog wel iets meer.'
Lars Boven, de zoon van Jan Boven
Lars Boven, de zoon van Jan Boven © Sportfoto/Orange Pictures

'Dat is niet te vergelijken'

Over zijn eigen ervaringen als wielrenner praat hij weinig met zijn zoon. 'Dat is niet te vergelijken. Het is nu wel een andere wereld, veel professioneler ook. En hij heeft gewoon coaches die hem begeleiden, daar ga ik niet tussen zitten. Ik weet dat hij heel goed begeleid wordt. In de wedstrijden dat ik zijn coach ben, ben ik ook zijn coach. Dan ben ik niet zijn vader. Maar qua betrokkenheid voelt het inderdaad wel anders.'

'Nog regelmatig in Groningen'

Tijdens zijn carrière verhuisde Boven, geboren in het ziekenhuis in Delfzijl, vanuit Woldendorp naar België. Inmiddels woont hij met zijn gezin in Overijssel. De provincie Groningen speelt nu volgens hem 'een iets kleinere rol' in zijn leven.
'Maar uiteindelijk is het de provincie waar je geboren bent. Mijn ouders wonen er nog, dus ik kom nog wel regelmatig eens in Groningen. Zeker de stukken waar je altijd gefietst hebt, blijven in je herinneringen. Dat is iets speciaals.'