Archeologen doen historische vondst in Sauwerd: 'Dit is wel ongekend'

De gevonden tapkraan
De gevonden tapkraan © Arie Hut/RTV Noord
Bij opgravingen op het terrein van de voormalige Onstaborg in Sauwerd zijn eerder deze week twee tapkranen gevonden, vermoedelijk uit de zeventiende eeuw. Een bijzondere vondst, volgens opgravingsleider André Pleszynski.
'Ik, mijn collega's, provinciaal archeologen en ook mensen van de rijksdienst kennen geen parallellen. En als je er geen van kent, is het best aannemelijk dat ze nog nooit gevonden zijn.'
De vondst is volgens Pleszynski zeker uniek voor Nederland, 'maar misschien zelfs nog wel voor een groter gebied'. 'Ik ken niet alle buitenlandse vondsten. En we hebben het ook nog maar net gevonden, dus we moeten er nog onderzoek naar doen. Maar dit is wel ongekend.'
De opgravingsleider met de vondsten
De opgravingsleider met de vondsten © Arie Hut/RTV Noord
'Toevallig waren we aan het opnemen toen we de stukken omhoog haalden', zegt Pleszynski. 'Dat gaat nu de hele wereld al rond. Dat krijgen we nu ook vanuit allerlei landen weer terug.'
Het moment van de vondst werd vastgelegd door Germt Bijsterveld:
Archeologen vinden eeuwenoude tapkranen in Sauwerd

Mogelijk overblijfsel van een brouwerij

Het gaat om twee tapkranen, van brons of messing. 'Die zijn heel bijzonder, omdat ze een formaat hebben dat ongekend is. De grootste weegt 3,75 kilo', legt Pleszynski uit.
'Een heel grote kraan, met een grote opening. Als je die opendraait, komt er enorm veel vloeistof uit. We denken dat hij van een destilleerketel of iets dergelijks geweest is, waaruit heel veel vloeistof afgetapt moest worden op bijvoorbeeld vaten. Uit historische bronnen is wel bekend dat op deze plek vroeger een grote brouwerij geweest is.'

In de gracht gegooid

'Het unieke is, dat deze kraan dus in de gracht terecht is gekomen. Dus na de afbraak en het verlaten van het terrein hebben ze die weggegooid. Wat raar is, want dit is wel een enorm stuk brons of messing dat je normaal weer kunt gebruiken.'
De kleinere tapkraan met gaatjes in de buste
De kleinere tapkraan met gaatjes in de buste © Arie Hut/RTV Noord

Zeemeermin met gaatjes in de buste

De tweede tapkraan die is gevonden, is kleiner. 'Die weegt één kilo en heeft een zeemeermin of zeemeerman bovenop. Het grappige is: die heeft op de plek van de buste twee gaatjes. Als je de kraan openzette, dan kwam daar vloeistof uit. Dus in het geval je het wilde proeven, kon je er een glas onder houden. Dat is ongetwijfeld een fantastische noviteit geweest, waarmee je echt imponeerde, dat je zo'n kraan had. Er staat ook nog een afdruk van een familiewapen op, daar doen we nog nader onderzoek naar. Wellicht is het van de Onsta's geweest.'