Groningse lobby helpt Shell met waterstofplannen

Ministers Robbert Dijkgraaf (Onderwijs) en Rob Jetten (Klimaat en Energie) aan de Groningse Energy Academy Europe.
Ministers Robbert Dijkgraaf (Onderwijs) en Rob Jetten (Klimaat en Energie) aan de Groningse Energy Academy Europe. © ANP
De nieuwe kabinetsplannen rondom waterstof sluiten aan op de wensen van oliemaatschappij Shell. Een intensieve lobby van Shell met behulp van de provincie Groningen lijkt haar vruchten te hebben afgeworpen.

Shell lobbyt voor plannen minister

Minister Rob Jetten wil onderzoeken of hij de industrie kan verplichten duurzame waterstof af te nemen. Marktpartijen hebben daar baat bij, want de verplichting betekent een gegarandeerde afzetmarkt voor waterstof. En Shell heeft daar in het NortH2-verband, een project waar de provincie Groningen nauw bij betrokken is, hard voor gelobbyd.
Uit documenten die de provincie Groningen in het kader van de Wet Open Overheid heeft vrijgegeven, blijkt dat er nauw contact geweest is tussen Shell, de provincie Groningen en Gasunie om deze lobbystrategie op te stellen. Hieruit is op te maken dat de provincie, Gasunie en Shell in 2019 en 2020 met elkaar afspraken hebben gemaakt over een lobbystrategie, waarbij Shell ervoor koos haar positie als marktpartij onder de aandacht te brengen bij toenmalig minister Eric Wiebes. Toenmalig gedeputeerde Nienke Homan (GroenLinks) kreeg de opdracht om de Kamerfracties van GroenLinks en de PvdA te bewerken.

Waterstof in regeerakkoord

Jetten, destijds fractievoorzitter van D66, kreeg bezoek van Shell om meer te weten te komen over NortH2, een groot windmolenpark dat ergens op de Waddenzee moet verrijzen en dat in 2030 4 Gigawatt duurzame stroom moet opwekken voor de productie van groene waterstof.
De provincie, Gasunie en Shell hebben een aantal lobbydoelstellingen geformuleerd, zo komt naar voren in de documenten. Een van deze doelstellingen is om het opschalen van productie en import van waterstof in het regeerakkoord te krijgen. Dat is gelukt. Ook lobbyt het consortium bij topambtenaren van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat voor stimuleringsmaatregelen om de dure productie van waterstof rendabel te maken. Met stimuleringsmaatregelen ontstaat er namelijk een afzetmarkt, noodzakelijk om geld te verdienen aan de productie van waterstof.
In de hiervoor gemaakte presentatie staat onder het kopje ‘Essentieel beleid’: Introduceer (sectorale) stimuleringsmaatregelen voor het gebruik van waterstof, (...) die resulteren in een ‘level playing field’ voor de industrie en introduceer prikkels voor eindgebruikers om te switchen naar groene waterstof, bijvoorbeeld sectorale targets.’

Minister helpt Shell aan afzetmarkt

Precies deze ‘sectorale targets’ hebben in de donderdag gepresenteerde visie van minister Jetten een belangrijke rol. De term houdt in dat er bijvoorbeeld voor de industrie of transport doelstellingen komen voor het aandeel waterstof. Door deze doelstellingen te verplichten, verzekert het kabinet Shell van een afzetmarkt.
De plannen van Jetten zijn nog niet definitief, ze liggen nu ter inzage voor het publiek. Het voornemen van de minister is een opsteker voor Shell, dat de wens heeft de belangrijkste speler te worden in de (groene) waterstofeconomie.
Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat is om een reactie gevraagd, maar heeft nog niet gereageerd op vragen van Follow the Money.
Samenwerkingsverband
RTV Noord en onderzoeksplatform Follow the Money doen samen onderzoek naar waterstof en de rol die Noord-Nederland in de waterstofindustrie vervult. Beide partijen werken verder samen aan het zoutdossier in de Veenkoloniën en werken met onder meer RTV Drenthe samen aan de ‘Shell Papers’, waarbij de banden tussen Shell en de Nederlandse overheid worden onderzocht.