Historisch aardbeienfestijn is na 46 jaar terug in Appingedam

Jan Blaupot in Appingedam, voor het eerst weer na 46 jaar
Jan Blaupot in Appingedam, voor het eerst weer na 46 jaar © Martin Drent/RTV Noord
De meeste festivals gingen (door corona) twee jaar lang niet door. Het Jan Blaupot Festival in Appingedam had een pauze van 46 jaar. Buurtbewoners rond de hangende keukens hebben het festijn nu nieuw leven ingeblazen.
Zaterdag stond het centrum van de stad in het teken van aardbeien. Een eeuwenoud feest met een bijzonder verhaal.

Sokken met aardbeien

'Kijk eens', zegt een groep dames uit Garrelsweer. 'Onze vriendin heeft aardbeiensokken aan.' Anneke Pier trekt een schoen uit en laat trots haar vrolijke sokken met daarop een aardbeienplant zien. 'Ik heb ze vanmorgen speciaal hiervoor aan gedaan.'
De vriendinnen drinken even koffie met - hoe kan het ook anders - aardbeiengebak. Ze zitten bij het Gouden Pand aan de kop van de Solwerderstraat, sinds een maand open als koffiehuis 't Gouden Appeltje. Het is een statig pand met hoge plafonds. Daar ligt de oorsprong van het festival.
Bekijk de video:
Appingedam viert na 46 jaar weer Jan Blaupot

Rijke koopman

In de achttiende eeuw woonde er de rijke, alleenstaande koopman Jan Blaupot. Toen hij oud werd, raakte hij blind. In die tijd was er nog een nabuurschap. Buren verzorgden hem tot aan zijn dood.
Blaupot was daar zo blij mee, dat hij driehonderd gulden achterliet aan de buurt. Op één voorwaarde: van de rente moesten ze elk jaar, rond de aardbeientijd, een feest geven. Toen waren de rode vruchten een echte traktatie. Het werd een lange traditie, het Blaupotfestijn is 170 jaar lang georganiseerd.
Het Jan Blaupotfeest ergens tussen 1940 en 1950
Het Jan Blaupotfeest ergens tussen 1940 en 1950 © Groninger Archieven

Kleine club

'Het was een heel selectief clubje', zegt één van de bezoekers die er vroeger woonde. 'Mijn ouders hadden een winkeltje, Rommeltje Vogt, maar wij mochten er niet bij zijn. Het was geen elitair gebeuren hoor, maar een heel klein clubje. Ze hadden een grote vlag. Dat kan ik me nog als knuppeltje van acht jaar herinneren.'
Mijn ouders organiseerden het voor de laatste keer in 1976. Er bleven weinig deelnemers over
Een bezoekster
In 1976 is het voor de laatste keer gehouden. Veel winkeliers stopten en nieuwe bewoners hadden niets met de traditie. 'Mijn ouders organiseerden het voor de laatste keer. Er bleven weinig deelnemers over', vertelt een bezoekster. 'Ze zeiden: we heffen het niet op, maar houden het slapend.'

Muziek, gebak en vlaggen

Drie buurtbewoners hoorden van de traditie en kwamen op het idee om het Blaupotfestijn dit jaar te organiseren. Eén van hen is Rients Faber van het nieuwe koffiehuis: 'Mijn buurman gaat hier een leescafé beginnen en vertelde het verhaal aan me. Hij zei: hier moeten we wat mee.' En zo geschiedde.
De kersverse inwoner van Appingedam zet samen met buurman Jan Langelaar en overbuurvrouw Greetje Veldt het festijn weer op de kaart. Er zijn marktkraampjes, er is live muziek en er hangen vlaggen met (in het Latijn) de tekst 'Aardbeien verenigen ons'.
Jan Blaupot voor het Gouden Pand
Jan Blaupot voor het Gouden Pand © Martin Drent/RTV Noord

'Tradities maken stad uniek'

'Ik vind tradities heel leuk, ze scheppen toch een soort verbondenheid', zegt buurtbewoner Regina van der Veen. 'In iedere plaats heb je tradities, dat maakt een stadje speciaal en uniek.'
Ik houd van aardbeien, maar waar ik vandaan kom zijn ze erg duur
Nery Luidens - geboren op Aruba
Ook de dames uit Garrelsweer hebben het naar hun zin. 'Ik houd van aardbeien, maar waar ik vandaan kom zijn ze erg duur', zegt Nery Luidens, geboren op Aruba. 'Mijn vriendin heeft me uitgenodigd en het is hartstikke leuk.'
Muziek en lekker eten is niet het enige. 's Avonds is er voor buurtbewoners een bakwedstrijd. Om middernacht is er een nachtelijke wandeling, waarna de buurt samen met elkaar aardbeien eet.

Weer jaarlijks feest

Als het een succes is, willen de Damsters er weer een jaarlijkse traditie van maken. 'We hopen dat we dat noaberschap weer terug kunnen krijgen', zegt Faber. 'Mensen mogen nu na corona weer bij elkaar komen, elkaar steunen. Dat is de ziel van Blaupot dat we door willen voeren in Appingedam.'