Dijkgraaf Bert Middel met pensioen na 50 jaar publiek werk: 'Goed dat er een fris iemand komt'

Bert Middel in het waterschaphuis van Noorderzijlvest
Bert Middel in het waterschaphuis van Noorderzijlvest © Jan Been/RTV Noord
Nog een paar weken en dan zit het erop voor Bert Middel, dijkgraaf van Waterschap Noorderzijlvest. Middel wordt deze maand zeventig en gaat met pensioen. Tien jaar lang was hij dijkgraaf.
Op zijn eigen verzoek neemt hij afscheid met een rock ‘n roll party, want een receptie is niet aan hem besteed. ‘Rooie Rinus en Pé Daalemmer komen spelen en dat vind ik geweldig.’

'Goed dat er een fris iemand komt'

‘Ik voel me veertig. Ben hartstikke fit, sport veel en had nog wel even door gekund, maar ja de regels trekken een streep bij zeventig,’ zegt Middel in zijn sober ingerichte werkkamer op de tweede verdieping van het waterschapshuis aan de Stedumermaar in Groningen.
‘Toch is het goed dat het nu stopt. Ik heb dit werk tien jaar gedaan en het is goed dat er een fris iemand komt. Trouwens, ik heb nog nooit zo lang een vaste baan gehad.’
Bert Middel op archiefbeeld
Bert Middel op archiefbeeld © Waterschap Noorderzijlvest

Van burgemeesterschap naar het waterschap

Middel schetst hoe hij bij Noorderzijlvest terechtkwam. ‘Ik was burgemeester in Smallingerland (Drachten) en was net herbenoemd voor zes jaar. Ik heb toen tegen de vertrouwenscommissie gezegd dat ik de volgende periode van zes jaar waarschijnlijk niet zou volmaken. Een maand later kwam de vacature voor dijkgraaf in de krant. Ik wist niet zoveel van water en heb mijn licht opgestoken bij een collega-burgemeester die dijkgraaf was geworden. Vervolgens heb ik gesolliciteerd en werd ik benoemd.’
‘Ze zochten een dijkgraaf die Noorderzijlvest meer zou positioneren in de samenleving. Het waterschap was in die tijd een nogal intern gerichte, technische organisatie. Het was vooral zenden en er was weinig interactief contact met de inwoners. Men wilde het werk meer zichtbaar maken en achtte mij de geschikte persoon om dat te doen.'
'Ik denk dat dat aardig gelukt is, al is dat niet alleen mijn verdienste. De hele organisatie heeft daar aan meegewerkt en veel meer mensen kennen ons nu en weten wat we doen. Het is wrang om te zeggen, maar het hoge water in 2012, de evacuatie van Woltersum en de gevolgen van de aardbevingen hebben daarbij een flinke rol gespeeld.’
Je kunt niet meer om waterschappen heen. Nu niet en toen niet
Bert Middel - afzwaaiend dijkgraaf
‘Kijk alleen maar naar wat er bij het Eemskanaal bij Woltersum is gebeurd. Tijdens het hoge water dreigde de dijk het te begeven. Die dijk moest worden verstevigd en aardbevingsbestendig gemaakt. Dat project kostte twaalf miljoen euro en de NAM weigerde te betalen. Toen heeft het algemeen bestuur van Noorderzijlvest de moed gehad en het risico genomen om dat geld voor te schieten. Later heeft de NAM alsnog betaald.’
De dreigende dijkdoorbraak bij Woltersum in januari 2012
De dreigende dijkdoorbraak bij Woltersum in januari 2012 © Carolien Wagenmakers (archief)
Middel: ‘Je kunt niet meer om waterschappen heen. Nu niet en toen niet. Ze bestaan al achthonderd jaar en zorgen er al eeuwen voor dat wij kunnen leven, wonen, werken en recreëren in een land dat voor een groot deel onder de zeespiegel ligt. En het werk van de waterschappen wordt steeds belangrijker. Als het gaat over ruimtelijke ordening, zoals de aanleg van een woonwijk of een weg, dan worden de waterschappen daar tegenwoordig altijd bij betrokken.’

Gevolgen klimaatverandering

De dijkgraaf wijst op de gevolgen van de klimaatverandering en hoe Noorderzijlvest daarop inspeelt.
‘De zeespiegel stijgt, de bodem daalt, het gaat meer en langer regenen. Dat vraagt om stevige maatregelen. In de afgelopen tien jaar hebben we verschillende grote projecten gerealiseerd, zoals de verbetering van de Ommelanderzeedijk tussen Delfzijl en de Eemshaven, de aanleg van waterbergingen in het Zuidelijk Westerkwartier en De Onlanden. En we zijn nog niet klaar, want ook de versteviging van de zeedijk bij Lauwersoog zit er aan te komen. Het zijn allemaal belangrijke en zichtbare ingrepen die ervoor zorgen dat we hier kunnen blijven wonen.’

Rijk gevuld cv

Middel, geboren en getogen in een rood nest in de Groninger Oosterparkwijk, studeerde politieke sociologie aan de Rijksuniversiteit in Groningen, na zijn afstuderen ging hij aan de slag als wetenschappelijk medewerker bij het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen. Gevraagd naar de rest van zijn carrière begint Middel aan een opsomming van banen en functies waar geen eind aan lijkt te komen. Uw verslaggever schrijft zijn vingers blauw en probeert het vergeefs bij te houden. Middel ziet en het lacht: ‘Wacht mor miejong, ik mail die mien cv straks wel eem, den kenst t nog es rustig noalezen.’
Een kleine selectie uit de waslijst: leraar geschiedenis en maatschappijleer, directeur van verschillende vormings- en scholingscentra, lid van Provinciale Staten van Drenthe, lid van de Eerste en Tweede Kamer voor de PvdA, lector aan de Hanzehogeschool, lid of voorzitter van raden van toezicht van talloze organisaties en instellingen.
Een Vlaamse collega zei ooit: een socialist laat zich niet behangen en dat vind ik ook
Bert Middel - over het weigeren van een lintje
Middel lacht: ‘Ooit heeft de Leeuwarder Courant onderzocht wie in Noord Nederland de meeste nevenfuncties had. Het klinkt snakkerig en borstklopperig, zo is het niet bedoeld, maar dat was ik.’ Voor al zijn inspanningen was Middel voorgedragen voor een koninklijke onderscheiding, maar hij bedankte beleefd: ‘Een Vlaamse collega zei ooit: een socialist laat zich niet behangen en dat vind ik ook.’

Een halve eeuw voor de publieke zaak

Vijftig jaar was Middel werkzaam in het publieke domein. Vooral het werk als volksvertegenwoordiger vond hij een grote eer. Een van zijn verdiensten is het mogelijk maken van de regionale televisie.
‘Ik zat in de Tweede Kamer en kreeg bezoek van de eindredacteur van Radio Oost. Die had het plan voor regionale tv. Collega-kamerlid Helmer Koetje van het CDA en ik zagen er wel wat in en hebben een voorstel naar de Tweede Kamer gebracht. CDA en PvdA zaten samen in kabinet Lubbers drie. Er was dus sowieso een meerderheid en het plan werd aangenomen. We hebben er ook voor gezorgd de regionale tv-zenders reclame mochten gaan uitzenden om naast subsidie zelf ook inkomsten te kunnen genereren.’
Bert Middel in 2000, in de Tweede Kamer
Bert Middel in 2000, in de Tweede Kamer © Martijn Beekman / ANP / Hollandse Hoogte

Niet stilzitten de komende tijd

Middel gaat niet stilzitten na zijn pensionering. Hij is inmiddels anderhalf jaar bezig met het schrijven van een proefschrift. ‘Dat wilde ik altijd al heel graag doen en nu heb ik er de tijd voor. Het wordt een onderzoek naar de identiteit van de sociaal democratie tussen 1946 en 1996, de periode van Willem Drees, Joop den Uyl en Wim Kok.’
Middels werkkamer met uitzicht over de Kardingerplas wordt binnenkort ingenomen door zijn opvolger Roeland van der Schaaf, oud-wethouder van Groningen. Maar eerst is het nog party-time en het rock ‘n roll-feestje met Pé en Rinus.