Hoogleraar energie over crisisplan kabinet: 'Een goed pakket maatregelen'

Een gaswinningslocatie van de NAM in Kolham
Een gaswinningslocatie van de NAM in Kolham © ANP
Een dringend beroep om minder gas te gebruiken, het Groningse gasveld gaat op standje waakvlam, maar de gasputten blijven wel open. Ook de kolencentrales mogen weer volop draaien. Een goed pakket maatregelen van het kabinet, vindt hoogleraar energie-economie Machiel Mulder van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG).
De maatregelen staan in het zogeheten Bescherm- en Herstelplan van het kabinet voor de energievoorziening in ons land, dat gisteren werd aangekondigd door minister Jetten en staatssecretaris Vijlbrief.

'Kolencentrales laten draaien scheelt compensatiegeld'

Een goed idee, zegt Mulder over het harder laten draaien van de kolencentrales. 'Kolencentrales stoken weliswaar meer CO2 uit, maar dit besluit scheelt de overheid veel geld. Er gelden namelijk emissierechten in Nederland, maar in de EU niet. Eerder moesten kolencentrales juist minder gaan uitstoten, maar daarvoor moesten ze wel gecompenseerd worden omdat ze minder winst zouden maken. Dat ging om miljarden euro's, maar dat hoeft het kabinet nu niet te betalen.'
Maar, zegt hij, inzetten op kolen kan ook goed nieuws zijn voor de gaswinning.
Het ziet er niet goed uit voor de gasvoorziening in Europa
Machiel Mulder, RUG

Kolen zorgen ervoor dat we gas overhouden

Mulder: 'We hebben schaarste aan gas, het ziet er niet goed uit voor de gasvoorziening in Europa. Dus er moet iets gebeuren. Het is goed dat ze bij elektriciteitscentrales zeggen: je mag ook weer met kolen stoken. We houden daardoor meer gas over om op te slaan om te gebruiken in de winter.'
Maar de situatie betekent opnieuw onzekerheid voor de Groningers, geeft Mulder toe. 'We gaan geen gas meer produceren, maar de waakvlam gaat niet helemaal uit. Als je de putten sluit, kan je ze nooit meer gebruiken. Stel: er komt een crisissituatie, dan wil het kabinet de mogelijkheid openhouden om gas te winnen. Maar alleen bij hele urgente situaties.'

Energiedoelstellingen

Gaan met dit nieuwe crisisplan de klimaatdoelstellingen dan de prullenbak in? Mulder denkt van niet, al wordt het volgens hem wel lastig die te halen.
'Het kabinet wil het bespaarde geld gebruiken om bedrijven te verplichten energiezuiniger te worden. Dus het is niet zo dat er verder niets gebeurt. Daarnaast werken we nog steeds toe naar het sluiten van de kolencentrales en het vaker gebruiken van hernieuwbare energie.'
Volgens David Smeulders, hoogleraar energiesystemen in Eindhoven, vormen de kolencentrales geen grote bedreiging voor broeikasemissies:

'Oproep minder gas verbruiken komt aan'

Aan de oproep om minder gas te verbruiken in Nederlandse huishoudens wordt goed gehoor gegeven, ziet de hoogleraar. 'Mensen voelen nu een gezamenlijk belang. We zien allemaal wat er gebeurt in Oekraïne en moeten ieder ons steentje bijdragen.'
RUG-hoogleraar Machiel Mulder
RUG-hoogleraar Machiel Mulder © Screenshot YouTube
Overigens hoeft het niet bij deze maatregelen te blijven. In de aankondiging van het kabinet wordt duidelijk gemaakt dat deze maatregelen 'het eerste niveau van een gascrisis' afkondigen, een 'vroegtijdige waarschuwing' voor mogelijke volgende maatregelen.