Expeditie Nederland volgt de verse groente van Toentje naar voedselbank

Toentje in Stad is aan het oogsten toe
Toentje in Stad is aan het oogsten toe © Eva Hulscher/RTV Noord
Klanten van de stad-Groninger voedselbank kunnen deze maanden genieten van kakelverse groente van Toentje. De moestuin in de Oosterparkwijk werd acht jaar geleden opgericht door Jos Meijers, speciaal voor de voedselbank.
'Voor mijn vorige werkgever had ik vijftien jongens met wie ik werkte en een aantal van hen liepen bij de voedselbank. Daardoor hoorde ik de schrijnende verhalen over pakketten met heel weinig versaanbod. Ik dacht: volgens mij moeten we gewoon heel simpel een tuin gaan bouwen voor de voedselbank.'
'De voedselbank is grof gezegd het afvoerputje van ons voedselsysteem'

Supermarkten leveren minder

De voedselbanken kregen de afgelopen jaren steeds minder verse groenten, omdat supermarkten aan 35-procentkortingsacties begonnen, 'waardoor het product nog langer in het schap kan liggen en daardoor blijft er voor de voedselbank steeds minder over. De voedselbank is grof gezegd het afvoerputje van ons voedselsysteem.'
Toentje levert inmiddels zo'n vijfduizend kilo groenten per jaar aan de stadse voedselbank; genoeg voor ongeveer vijfentwintig gezinnen. Meijers: 'Van de bijna 650 gezinnen hier is dat natuurlijk een klein beetje, maar goed: je moet ergens beginnen.'
Jos Meijers richtte Toentje op
Jos Meijers richtte Toentje op © Eva Hulscher/RTV Noord
Max samen met RTV Noord
RTV Noord maakt van april tot eind juli samen met Omroep Max en de andere regionale omroepen het programma Expeditie Nederland. Elke maandag tot en met donderdag om 18.30 uur op NPO 2 zijn reportages uit het hele land te zien rondom een bepaald thema. Verslaggever Eva Hulscher maakt de bijdragen vanuit Groningen. Maandag 18 juli heeft de uitzending het thema 'gezond'. We zien hoe de voedselbank verse groente krijgt van moestuin Toentje, die speciaal voor dat doel is opgericht.
Margien Doze in moestuin Toentje
Margien Doze in moestuin Toentje © Eva Hulscher/RTV Noord

Vers, maar niet kant-en-klaar

Van sla en komkommers tot uien en paksoi; de tuin staat er vol mee. Wat wordt geoogst, ligt de volgende dag bij de voedselbank in de schappen. 'Het is nog wel eens dat mensen het niet herkennen, omdat het zo vers is,' vertelt projectleider Margien Doze. 'Dat is soms wel een misverstand: hoe kan dat nou> Een ander koopt alles gewassen en gesneden in de supermarkt en wij krijgen producten met een worteltje eraan of met een slakje ertussen. Maar dat is omdat het zo vers is.'
Jacquelien helpt Eddo groente uitkiezen
Jacquelien helpt Eddo groente uitkiezen © Eva Hulscher/RTV Noord

Schijf van vijf

Bij de voedselbank mogen klanten kiezen uit verschillende schappen. Vrijwilligers helpen hen daarbij. Jacquelien Frank: 'We zijn verbonden aan de schijf van vijf en dat moeten we de mensen meegeven. Maar ja, of ze dat zelf willen?' Eddo Lokken wil dat wel en heeft sla en andijvie in zijn karretje liggen. Hij doet de boodschappen voor zijn ex-vrouw. 'Ik weet wat ze wel en niet lust en we hebben het er even over gehad: geen bloemkool van de week.'
Jacob Jongsma neemt absoluut geen verse groente mee, hoogstens een keer een blik. 'Nee, nee, nee, dat wassen en dat snijden! Ik vind het wel heel lekker hoor, maar nee, dat is niet aan mij besteed.'
Wat in de schappen ligt, is elke keer weer anders. Dat hangt af van wat Toentje oogst. Coby Notenbomer vindt dat juist wel leuk. Als ik boodschappen mee naar huis neem ga ik kijken: wat kan ik ermee? Ik heb nu een rode spitskool mee, die zou ik anders nooit kopen. Ik weet nog niet wat ik ermee kan, maar dat ga ik even uitzoeken.'

Vrijwilligers net zo belangrijk

Toentje krijgt geld van de gemeente Groningen, haalt inkomsten uit het buurtrestaurant Bie de Buuf en verdient aan allerlei projecten in de wijk. Op die manier kan alle groente gratis naar de voedselbank. Vrijwilligers onderhouden de tuin. Margien Doze: 'We hebben eigenlijk twee doelen. De voedselbank is belangrijk, maar de mensen die het produceren, zaaien en onkruidvrij houden, zijn net zo belangrijk. De rust in je hoofd, met plezier hier aan het werk zijn, dingen leren, ervaringen delen.'
Vrijwilligers oogsten de uien
Vrijwilligers oogsten de uien © Eva Hulscher/RTV Noord

Trots?

Oprichter Jos Meijers is zelf niet veel meer in de tuin te vinden. 'Ik ben een beetje verworden tot kantooraap inmiddels, maar wat me het meest emotioneel raakt, is dat mensen dagelijks opstaan om naar Toentje te gaan voor zichzelf, maar ook om andere mensen te helpen, onvoorwaardelijk. In de waan van de dag wil je wel eens vergeten hoe bijzonder dat eigenlijk is.'
Expeditie Nederland
Expeditie Nederland is van maandag tot en met donderdag om 18.30 uur te zien op NPO 2. De eerstvolgende Groningse reportage in het programma is op donderdag 21 juli, in de uitzending met het thema 'influencers'.