Dit was dag 4 van de verhoren: 'We namen een acceptabel risico in Groningen'

Pieter Dekker (Shell) wordt verhoord voor de parlementaire enquête gaswinning
Pieter Dekker (Shell) wordt verhoord voor de parlementaire enquête gaswinning © Mario Miskovic/RTV Noord
Shell, een van de twee moederbedrijven van de NAM, wist al voor de aardbeving in Huizinge in 2012 dat de gaswinning in Groningen schade kon veroorzaken en dat er een kans op letsel was.
'Op basis van de rapporten die er toen lagen, was het een acceptabel risico', zegt voormalig vice-president Pieter Dekker van Shell op de vierde dag van de verhoren door de parlementaire enquêtecommissie.

Versterking

Huizinge was een 'gamechanger'. Volgens Dekker heeft de NAM toen direct ingezet op versterking. Hij heeft het dan over iets anders dan 'de enorme ellende in Groningen, die veel te lang duurt.' Dekker: 'De versterking waar ik het over heb was dat we direct rondgingen in het gebied. Op alle kwetsbare plekken hebben we direct actie ondernomen: zwakke schoorstenen of ornamenten hebben we afgenomen.'

Onenigheid

De gaswinning werd na Huizinge niet teruggeschroefd omdat de NAM en het KNMI dachten dat dit alleen invloed zou hebben op de frequentie van de bevingen en niet op de sterkte, in tegenstelling tot toezichthouder Staatstoezicht op de Mijnen (SodM).
'Als je dezelfde bevingen krijgt, maar iets dichter op elkaar dan anders, dan is er materieel geen verschil', meent Dekker.
Dag 4 van de openbare verhoren: Huizinge was game changer, maar handelen veranderde niet

Groningers onvoldoende betrokken

Dekker geeft toe dat Groningers onvoldoende betrokken zijn bij de afwegingen. ‘Ik denk dat het beter was geweest als we Groningse bestuurders een plek hadden gegeven. En daarnaast heeft Groningen niet op grote schaal meegedeeld in de voordelen van het gas.'

Geen onderzoek uitgevoerd

Behalve Pieter Dekker werd ook Johan de Haan gehoord op de vierde dag van de parlementaire enquête. De Haan werkte voor de NAM en was van 2004 tot en met 2016 verantwoordelijk voor de gaswinning in Groningen. Ook De Haan benoemt dat de gevaren rondom de gasboringen acceptabel waren. Op de vraag hoeveel onderzoek de NAM had uitgevoerd naar de bevingen, moest hij met ‘geen’ antwoorden.

Spijt

Ondanks vele waarschuwingen van onder andere de Groninger Bodem Beweging en de burgemeester van Loppersum, wordt er niet gehandeld door de NAM. ‘Achteraf heb ik er spijt van dat ik de waarschuwingen niet agressiever heb gemeld bij de NAM en de NAM-raad.’
Na Huizinge zegt De Haan ‘direct actie’ te hebben ondernomen om meer schades te beoordelen, maar experts waren schaars. De meldingen in en rond Loppersum ‘waren realistisch’, zegt De Haan. ‘Daar waren zware grondbewegingen geweest. In andere gebieden waren de grondbewegingen veel minder groot geweest. De kans op bevingsschade daar was in mijn beleving minder urgent.’

Strooien met geld geen oplossing

Met het opzetten van het Centrum Veilig Wonen (CVW) wordt er een nieuwe poging gedaan om een groot aantal schademeldingen af te handelen. Volgens De Haan zagen steeds meer gedupeerden het CVW als ‘kassa’. Vele schades werden afgewezen door het CVW. ‘Soms afwijzen hoorde bij hun taak.' Kosten waren daar niet de reden voor, zegt De Haan. ‘Maar geld strooien is geen oplossing.’

‘Er is veel misgegaan, dat spijt me’

De schadeafhandeling liep de NAM over de schoenen. ‘Misschien hadden we beter en eerder kunnen zien aankomen dat dat niet NAM’s competentie was’, zegt De Haan over het schadeafhandelingsproces. ‘Het spijt me dat we dat niet eerder onderkend hebben. Elke schade is onaanvaardbaar, maar niet elke schade is voorkoombaar. Dat moet je eerlijk en netjes compenseren.’