'Deze parlementaire enquête is mijn enige hoop; of een zware beving, God verhoede het'

Annemarie Heite voor de parlementaire enquêtecommissie
Annemarie Heite voor de parlementaire enquêtecommissie © RTV Noord
‘Twee keer hebben we zes uur achter elkaar keihard moeten onderhandelen. Het was bloedstollend. Je komt in een spel, een koehandel, maar ondertussen gaat het over jouw leven.’
Dat zegt bevingsgedupeerde Annemarie Heite uit Bedum op de vijfde dag van de openbare verhoren van de parlementaire enquête gaswinning.

Tsunami in het Boterdiep?

Heite en haar man kochten in 2011 een kop-hals-rompboerderij in buurtschap Ter Laan bij Bedum. De aardbevingen speelden totaal geen rol tot Huizinge (2012). ‘We waren met onze twee kleine kinderen op vakantie in Thailand toen mijn moeder belde. We konden ons er helemaal niets bij voorstellen’, zegt ze. ‘Een tsunami in het Boterdiep? We deden er wat lacherig over.’
Als je niet mondig bent, ben je kansloos
Annemarie Heite

Juridisch steekspel

Maar na Huizinge werd de boerderij onveilig verklaard. Heite en haar man raakten verzeild in een juridisch gevecht met de NAM en Shell. Op de Zuidas in Amsterdam kwamen ze, zonder enige juridische kennis, tegenover topadvocaten te zitten en moesten ze vechten voor hun recht. Volgens Heite is er in Groningen sprake van grote rechtsongelijkheid: ‘Als je niet mondig bent, ben je kansloos.’

Media-aandacht

Ze vindt dat haar gezin geluk heeft gehad en dat is mede te danken aan de media-aandacht die ze heeft gekregen. ‘Daardoor konden wij onderhandelen met NAM en Shell. Die zijn nog gevoelig voor beeldvorming en imago. Maar andere mensen komen tegenover de landsadvocaat te staan en die procedeert tegen de eigen burgers. Bij de overheid zijn die mensen kansloos.’

Erkenning en perspectief

Volgens Heite hebben Groningers erkenning en perspectief nodig. ‘Er moet iets gebeuren met de versterking en de schade-afhandeling. Het lijkt niet door te dringen wat dit met mensen doet.’
Deze parlementaire enquête is haar enige hoop. ‘Of een heel zware beving, God verhoede het.'

Het verhoor van Tom Postmes

'We schrokken enorm van de resultaten van het eerste grote onderzoek naar de gevolgen van de gaswinning op Groningers.' Aan het woord is hoogleraar sociale psychologie Tom Postmes.
Dat eerste onderzoek wordt in 2015 gehouden op verzoek van toenmalig Nationaal Coördinator Groningen Hans Alders. 'De uitkomst was klip en klaar', zegt Postmes. 'Meer dan de helft van de mensen voelde zich niet veilig in zijn of haar eigen huis.'
Tom Postmes
Tom Postmes © Mario Miskovic/RTV Noord

Kans op sterfte

In datzelfde jaar onderzoekt de commissie Meijdam de kans op sterfte door instorting. Volgens Postmes is dat onderzoek te kort door de bocht. 'Je moet niet alleen naar instorting kijken, maar ook naar boekenplanken en zwaardere dingen die van het plafond kunnen vallen.'
Bij de NAM heerste ondertussen het beeld dat Groningers 'maar links en rechts schade melden die geen verband houdt met de werkelijke risico’s’.
Hij stond als een alfa-aap over mee heen gebogen
Onderzoeker Tom Postmes werd geïntimideerd

'Groningen is veilig!'

Postmes ondervindt ook tegenwerking bij zijn onderzoek. Vlak voor publicatie heeft hij een gesprek met een medewerker van de Haagse dependence van de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) om de puntjes op de i te zetten. 'Ik kreeg het gevoel dat ik geacht werd mijn resultaten op een andere manier op te schrijven.'
Postmes wordt tijdens dat gesprek geïntimideerd: 'Hij stond als een alfa-aap over mee heen gebogen en zei: je moet een ding héél goed weten, Groningen is veilig!'

'Vuile verdachtmaking'

Maar ook in onze eigen provincie gaat het niet van een leien dakje. Tijdens een presentatie aan topambtenaren van onder meer de provincie Groningen en de NCG noemt de directeur van de provincie Postmes en zijn collega-onderzoeker Katherine Stroebe activistisch.
'Ik vind het een hele vuile verdachtmaking. Het was ook een handgranaat. Want dan zit je eindelijk een keer aan tafel om met elkaar te praten over de vraag 'Wat moeten we hier nou?' en dan steekt hij zo’n stok tussen de wielen, waardoor je niet met elkaar kunt verder praten.'