Oorlogsexpert doet bijzondere ontdekking over laatst levende bevrijder van Groningen

Soldaat Lemmon in de jaren 40
Soldaat Lemmon in de jaren 40 © Joël Stoppels
Een haast ongelooflijke ontdekking deed de Groningse oorlogsexpert Joël Stoppels. Hij wist Wilson Lewis Lemmon op te sporen, een inmiddels 98-jarige Canadees die vermoedelijk de laatst levende bevrijder van Groningen is. Een digitale ontmoeting staat op de rol om het bijzondere oorlogsverhaal van Lemmon op te tekenen.
Stoppels verdiept zich al jaren in de Groningse geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog en bericht via sociale media veelvuldig over die periode.

Familie meldt zich

Afgelopen voorjaar publiceert Stoppels een verhaal op Facebook over de laatste dagen van de oorlog, waarin nog hevig wordt gevochten in en rondom Delfzijl. Het stuk gaat over het optreden van soldaat Wilson Lewis Lemmon, die een militaire medaille ontvangt voor zijn optreden bij Farmsum. Daar is een rapport van verschenen dat in het bezit is van Stoppels.
Rapport over zijn dappere actie
Rapport over zijn dappere actie © Joël Stoppels
'Een kleindochter van deze veteraan stuitte op het Facebookbericht, meldde zich, legde uit dat het over haar grootvader ging en dat ze heel trots op hem is. Fantastisch dat na zo'n lange periode de familie zich meldt', zegt Stoppels.

Mijnenveld legt andere soldaten om

Soldaat Lemmon maakt in de nadagen van de Tweede Wereldoorlog onderdeel uit van de zogeheten Pioneer Platoon van de D-Company. Deze compagnie leidt in de nacht van 1 op 2 mei 1945 de aanval in op Farmsum.
'Hij was hierbij betrokken. De Duitsers hadden rondom Delfzijl en Farmsum mijnen gelegd om te voorkomen dat de Canadezen de havenplaats konden binnentrekken. Bij het opruimen van deze mijnen is een aantal van zijn mannen omgekomen, onder wie de commandant en sergeant van het peloton. Daardoor was soldaat Lemmon in shock en werd-ie afgevoerd door medics', zegt Stoppels.

Moordend machinegeweervuur

Ondanks zijn toestand realiseert Lemmon zich dat hij de enige overgebleven persoon is die ervaring heeft met het opruimen van mijnen. Hij besluit, ondanks zwaar geschut en in shock, vrijwillig terug te gaan om te helpen bij het vrijmaken van een weg, dwars door het mijnenveld.
'Hij is onder moordend machinegeweervuur het mijnenveld ingekropen om de mijnen op te ruimen, zodat de rest van zijn eenheid door kon stoten naar Farmsum', zegt Stoppels.

Medaille

De enorme moed van Lemmon blijkt van onschatbare waarde. 'Hij heeft de levens gered van onervaren mannen die assisteerden bij deze taak, waarvan ze wisten dat het buitengewoon gevaarlijk was. Hij toonde grote moed en droeg bij aan het succes van de aanval op Farmsum. In de ochtend gaf de Duitse commandant zich met vierhonderd soldaten over. Voor deze inspanningen heeft Lemmon een medaille gekregen, dus het is niet zomaar iemand, zeg maar', aldus Stoppels.

'Heel bijzonder'

Volgens Stoppels heeft familie van Lemmon gegoogeld op zijn naam omdat ze meer wilden weten over de medaille. 'Toen troffen ze mijn verhaal aan, stuurden ze een mail en kwam het contact tot stand. Mijn rapport uit het archief maakt het plaatje completer. Ze zijn daardoor nog trotser op hem. Als je het allemaal bij elkaar legt, is het heel bijzonder dat deze man nog leeft.'

Verhaal opnemen

Stoppels heeft de familie inmiddels uitvoerig gesproken. 'Wilson heeft voor het eerst het rapport gelezen waarin hij wordt voorgedragen voor een medaille. Hij is ontzettend scherp en kan nagenoeg alles precies navertellen over de gebeurtenis. We gaan een zoom-meeting plannen en ik ga zijn verhaal opnemen. Hopelijk kunnen we het verhaal dan meer uitdiepen en publiceren. Het is waarschijnlijk een van de laatst levenden van de bevrijding van Groningen. Hij is 98 jaar, dat is ongelooflijk.'