Toezichthouder ziet vooralsnog niets in water- of stikstofinjectie in Groningen-gasveld

De stikstoffabriek in Zuidbroek in aanbouw
De stikstoffabriek in Zuidbroek in aanbouw © ANP
Door de inval van Rusland in Oekraïne en de gascrisis blijft de roep om extra Gronings gas vanuit verschillende hoeken onverminderd hoog. Injectie van gassen of vloeistoffen in het Groningen-gasveld zou mogelijkheden bieden om extra gas te winnen, zeggen deskundigen. Maar volgens het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) is injectie niet aan de orde.
De Mijnraad stelde niet zo lang geleden nog voor de optie extra gas te winnen in Groningen open te houden. Een van de leden van de Mijnraad is hoogleraar Jan Dirk Jansen van de TU Delft en hij pleit al langer voor stikstofinjectie in het gasveld. 'Door stikstof te injecteren in de velden ga je bodemdaling tegen', zei hij in 2018 al op een symposium. 'Je haalt de wortel van het kwaad weg.'
Jansen vindt hoogleraar David Smeulders van de TU Eindhoven aan zijn zijde. Volgens Smeulders kan stikstofinjectie het aantal aardbevingen reduceren. 'Als we aardgas eruit halen moeten we er iets in terugstoppen, dat kan met stikstofinjecties', vertelde hij eerder dit jaar aan Radio 1.

Onvoldoende bewijs

Maar volgens het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) is er op dit moment onvoldoende wetenschappelijk bewijs dat injectie van welke vloeistof of welk gas dan ook veilig kan. Daar komt bij dat er meerdere nieuwe putten in Groningen moeten worden geboord. 'Waar precies zou goed onderzocht moeten worden, omdat injectie op een verkeerde plek juist kan leiden tot extra aardbevingen', aldus de toezichthouder.
Hoe werkt injectie?
Bij de gaswinning wordt aardgas uit de poriën van een gesteente gehaald, waardoor dat wordt samengedrukt. Dit leidt tot bodemdaling aan het oppervlak en tot aardbevingen. Bij injectie van CO2, waterstof of stikstof zou het aardgas worden vervangen door een alternatief, waardoor er geen bodemdaling of aardbeving meer zou zijn. Belangrijk daarbij is dat dezelfde druk in stand wordt gehouden en er dus evenveel alternatief gas in moet, als dat er aardgas uit gaat.

Kosten en reacties

De hoeveelheid alternatief gas die nodig is, is volgens het SodM daarnaast ook enorm. 'De nieuwe stikstoffabriek in Zuidbroek produceert zo’n 1 miljard kuub per jaar. Om minimaal de geproduceerde hoeveelheid aardgas te vervangen - dit jaar zo’n 3,5 miljard kuub - zullen er dus meerdere fabrieken moeten worden bijgebouwd om dit gas te produceren, met milieu- en energiekosten tot gevolg.'
De toezichthouder vreest bovendien dat er ondergrondse reacties kunnen optreden tussen het alternatieve gas of water en het gesteente. 'Ook dit zou nader onderzocht moeten worden, specifiek voor het Groningen-gasveld, voordat injectie kan worden overwogen.'

Geen oplossing

Kortom, het is volgens de toezichthouder op dit moment niet aan de orde. In ieder geval niet voordat er voldoende wetenschappelijk bewijs is dat het veilig kan.
'Vanwege de schaal waarop injectie moet plaatsvinden om effect te hebben in het Groningen-gasveld en de onzekerheden in de types en mate van risico’s, kan het injecteren van een alternatief gas of water realistisch gezien niet op korte of middellange termijn leiden tot de veilige winning van meer aardgas dan wel de vermindering van seismiciteit.'

Eerder onderzoek

De NAM heeft in 2013 zelf overigens ook onderzoek gedaan naar de injectie van stikstof in het Groningenveld, maar dat bleek toen ook al niet haalbaar. De kosten werden destijds geschat op tussen de zes en tien miljard euro, met ook flinke milieuschade tot gevolg.