Geen mobiel bereik? 'Zendmastspotter' Elian vertelt wat je er zelf aan kunt doen

Zendmastspotter Elian Streunding maakt een foto van antennes van KPN in de binnenstad van Groningen
Zendmastspotter Elian Streunding maakt een foto van antennes van KPN in de binnenstad van Groningen © Martin Drent/RTV Noord
Moet je bij het raam staan of naar buiten lopen om te kunnen bellen? Dan kan het zijn dat je in een zogeheten witte vlek woont: een gebied waar nauwelijks tot geen mobiel bereik is. Vooral op het platteland en in het grensgebied met Duitsland is dit nog altijd een veelvoorkomend probleem.
De oorzaak ligt met name bij de telecomproviders, maar je kunt zelf ook maatregelen nemen om het te verbeteren, vertelt ‘zendmastspotter’ Elian Streunding (21) uit Delfzijl.

Uren per dag mee bezig

De één weet alles van vliegtuigen of zeldzame vogels, Streunding heeft zich helemaal verdiept in zendmasten. Dagelijks speurt hij op antennekaart.nl naar nieuwe verbindingen. Op deze site staan alle vijftienduizend antennes in Nederland. Het liefst zoekt hij ze in het echt op.
‘Die van KPN kun je heel gemakkelijk herkennen. Die hebben aan de onderkant zwarte strepen’, vertelt Streunding bij een wandeling in de binnenstad van Groningen.
Elian Streunding (21) uit Delfzijl
Elian Streunding (21) uit Delfzijl © Martin Drent/RTV Noord
De Delfzijlster is van jongs af aan geïnteresseerd in antennes. Hij is er soms uren per dag mee bezig: data verzamelen en vergelijken. ‘Als ik bijvoorbeeld in de trein zit van Groningen naar Delfzijl, ga ik toch even meten wat de datasnelheid is, ook al heb ik dat al honderd keer gedaan. Het is altijd leuk om even te kijken.’
Het is een hobby waar met name ICT’ers zich mee bezighouden. Streunding zit in een Telegram-groep met zo’n vijftig ‘netwerkgekken’, zoals hij dat zelf gekscherend noemt. ‘De één weet alles van mobiele telefonie, de ander heeft verstand van communicatie op zee. Ik leer nog elke dag bij.’

Te weinig masten

Streunding kent de beruchte plekken in onze provincie waar nauwelijks tot geen mobiel bereik is. Termunten is daar één van. Vooral klanten van KPN hebben hier last van. Zij moeten regelmatig buiten staan om überhaupt te kunnen bellen. Dat kan problemen opleveren als ze in noodgevallen 112 moeten bellen.
‘De oorzaak daarvan is dat er te weinig antennes in zo’n buurt staan’, zegt Streunding. ‘De apparatuur en installatie van een zendmast kost al gauw 100.000 euro. Providers kunnen dat lastig terugverdienen in dunbevolkte gebieden. In de telecom is het heel simpel: als het niet hoeft, doen ze het niet.’
De dekkingskaart voor 4G van KPN waarop de witte vlekken bij Termunten te zien zijn
De dekkingskaart voor 4G van KPN waarop de witte vlekken bij Termunten te zien zijn © KPN
Daarnaast missen providers volgens hem een stok achter de deur van de overheid: ‘In Nederland hebben we nooit echt een hele strenge dekkingsplicht gehad. Dat is bijna lachwekkend. Vanaf eind deze maand gaat dat veranderen, dan moeten providers op de nieuwe 5G-frequentie minstens 98 procent dekking bieden. De boetes zijn torenhoog. Maar als je net in die 2 procent woont, heb je pech.’

Rekening houden met Duitsland

Het ligt soms niet alleen aan de providers. Termunten is daar volgens Streunding een goed voorbeeld van. KPN wil in het dorp een nieuwe mast bouwen, maar de gemeente Eemsdelta geeft daar geen vergunning voor. De gemeente vindt dat KPN gebruik moet maken van de mast bij Baamsum, even buiten het dorp, om te voorkomen dat er veel antennes dicht bij elkaar in de buurt staan.
'Baamsum is niet zo’n gunstige plek. Om het bereik te verbeteren, moet je namelijk naar Duitsland richten. Dan moet je de sterkte flink terugschroeven, anders gaat het storen met het netwerk in Duitsland. Dat zit op dezelfde frequentie’, zegt Streunding.
‘Dat is net als bij piratenzenders. Als ze op dezelfde frequentie zitten als het radiostation waar je naar luistert, hoor je een storing of ineens andere muziek. Een 4G- of 5G-signaal is veel complexer en dus gevoeliger. Als dat botst met het netwerk in Duitsland, kun je er niks meer mee.’
In Bad Nieuweschans richt Vodafone de antennes niet naar Duitsland, om storing te voorkomen
In Bad Nieuweschans richt Vodafone de antennes niet naar Duitsland, om storing te voorkomen © Antennekaart.nl

Sneeuw of regen

Ook weersomstandigheden hebben invloed op het mobiele bereik. Als het hard regent of sneeuwt, kan het bereik minder worden of zelfs helemaal uitvallen.
Providers maken namelijk gebruik van straalverbindingen: ronde schotels op hoge gebouwen die elkaar op tientallen kilometers afstand ‘aankijken’. Bij slecht weer verliezen ze elkaar als het ware uit het oog.
‘T-Mobile heeft een belangrijke straalverbinding lopen van het UMCG naar de Dijkzichtflat in Delfzijl’, vertelt Streunding. Dat is een afstand van 26 kilometer. ‘Bij slecht weer komt het signaal nauwelijks binnen. Doordat zendmasten hier in de omgeving afhankelijk van zijn, zal je in Appingedam, Spijk en de Eemshaven veel slechter bereik hebben.’

Wat kun je zelf doen?

Te weinig antennes, slecht weer: het lijkt erop alsof je zelf niets kunt doen aan het mobiele bereik. Maar er zijn volgens Streunding wel manieren om binnen in huis fatsoenlijk te kunnen bellen, zonder dat je naar buiten hoeft te lopen om bereik te hebben.
In Nederland zijn drie verschillende netwerken: van KPN, VodafoneZiggo en T-Mobile. Providers als Simyo of Hollandsnieuwe maken gebruik hiervan, zij huren ‘ruimte’ op het netwerk. Je zult dus altijd op een netwerk van één van de ‘grote drie’ zitten.
‘Alle providers hebben wel een prepaid-simkaart. Neem eens zo’n kaartje en ga kijken wat het beste werkt bij je thuis’, zegt Streunding. ‘Je kunt iets meer geluk hebben met een andere provider dichter bij huis.’
Steffan van Dijk uit Termunten zoekt naar bereik (archief)
Steffan van Dijk uit Termunten zoekt naar bereik (archief) © Elwin Baas/RTV Noord

Nieuwe telefoon

Ook kan het volgens Streunding helpen om een nieuwe telefoon te kopen. ‘Als je een oud of goedkoop ding hebt, is de antenne veel minder sterk. In nieuwe en duurdere telefoons zitten veel betere antennes. Als je in zo’n witte vlek woont, kan dat net het verschil maken. Met een goedkope telefoon val je buiten de boot.’
Mocht ook dat niet werken, dan biedt bellen via WiFi soelaas. Je maakt dan geen gebruik van het mobiele netwerk, maar van je eigen WiFi-netwerk thuis. ‘Het is nog niet bij alle providers en telefoons gangbaar, maar de meest nieuwe toestellen ondersteunen dat.’

Studie afmaken

Streunding blijft de antennes de komende jaren op de voet volgen, vooral de komst van 5G, de nieuwste generatie van het mobiele internet. Mogelijk gaat de jonge Delfzijlster van zijn hobby z’n beroep maken en in de telecom werken. Maar eerst wil hij zijn opleiding ICT aan de Hanzehogeschool afronden.
‘De telecom is iets dat een hele serieuze interesse is geworden. Misschien dat ik daar later meer mee ga doen.’