Winning oppervlaktewater verder onder druk: 'Het wordt de komende tijd heel krap'

Anko Mertens en Sjoerd Rijpkema van Waterbedrijf Groningen controleren het waterpeil in de Drentsche Aa
Anko Mertens en Sjoerd Rijpkema van Waterbedrijf Groningen controleren het waterpeil in de Drentsche Aa © Steven Radersma/RTV Noord
Het is droog en het wordt naar verwachting de komende tijd nog droger. 'We zitten aan de grens van ons kunnen als het gaat over drinkwater winnen uit oppervlaktewater uit de Drentsche Aa', zei Waterbedrijf Groningen vorige week nog.
Een week later is die grens bereikt, zegt een woordvoerder van het waterbedrijf.
Ook voor de komende twee weken is hitte en weinig neerslag voorspeld, met als gevolg een verder dalend waterpeil. ‘De lijn zet zich voort. We zijn nu óp het omslagpunt bij de Drentsche Aa. Het wordt de komende tijd heel krap. Dat is nu nog duidelijker zichtbaar.’

Meer grondwater

Het waterbedrijf wint op twee manieren water voor de Groningers, uit oppervlaktewater van de Drentsche Aa en uit grondwater afkomstig van het Drents Plateau. Vanwege de hitte en droogte stroomt er minder water door de Drentsche Aa en dus is het waterbedrijf genoodzaakt om meer grondwater te winnen.
‘Door de rivier stroomt een bepaalde hoeveelheid water. Aan de hand daarvan kunnen we bepalen hoeveel we innemen. We zitten onder de grens van een miljoen liter per uur dat door de rivier stroomt. Als het daar onder komt, komen we in de problemen. De afvoer van dit moment is zo'n 850.000 liter per uur, dus het zit daar flink onder.’
'Dus moeten we de inname van oppervlaktewater naar beneden terugschroeven. Dat doen we stapsgewijs omdat de installatie eraan moet wennen. En om dat op te vangen wordt meer grondwater ingenomen bij onder meer De Punt en Glimmen', legt de woordvoerder uit.
Molen De Biks bij Onnen, het gebied waar het waterbedrijf onder meer grondwater wint
Molen De Biks bij Onnen, het gebied waar het waterbedrijf onder meer grondwater wint © Jaap Elevelt/Groningen in Beeld

Nog geen harde maatregelen

Ondanks dat de situatie steeds nijpender wordt, staan er nog niet direct rigoureuze maatregelen op de rol, zoals minder druk op de leiding of – in noodgevallen – de kraan tijdelijk dichtdraaien voor industrie en consument. Waterbedrijf Vitens waarschuwde maandag nog dat vanwege de toenemende droogte er flink gesleuteld moet worden aan ons drinkwaternetwerk. Dat - in combinatie met de inflatie - betekent dat de prijs van water weleens met een kwart omhoog zou kunnen gaan.
Mochten harde maatregelen nodig zijn, dan heeft het waterbedrijf geen doorzettingsmacht. Veiligheidsregio Groningen kan dat soort beslissingen wel nemen. Maar voor het zover is, moet er nog wel een heel wat water door de Rijn lopen, zegt de woordvoerder, die benadrukt dat de drinkwater voorziening absoluut niet in direct gevaar is.

Natuur

‘Maar de droogte heeft zeker gevolgen voor de natuur. Het onttrekken van grondwater heeft vooral gevolgen voor de lange termijn, het is dus moeilijk te zeggen welke gevolgen precies. Er zit daarom ook een grens aan de hoeveelheid water dat we kunnen onttrekken aan de grond, daar zijn afspraken over gemaakt met de provincie en die staan in een convenant.’
De Drentsche Aa
De Drentsche Aa © Joyce Kranenborg/RTV Noord
In sommige delen van het land geldt al een beregeningsverbod voor boeren. Of zoiets er ook aan komt in onze provincie, kan de woordvoerder niet zeggen. ‘Daar gaan de waterschappen over. Dat water komt ergens anders vandaan, water voor beregening is een andere tak van sport’, aldus de woordvoerder. ‘Onze taak is primair: drinkwater leveren.’

Korter douchen

Intussen zet het waterbedrijf in op bewustwording bij consument en industrie. Een minuut korter douchen per persoon per dag en allemaal een waterbespaarknop op de wc zou al een slok op een borrel helpen. 'Ik hoop dat we met ons allen ons steentje bij kunnen dragen.'
Sinds maart is er in ons land nauwelijks regen gevallen. Elders in het land is er ook een tekort aan water dat gebruikt wordt voor beregening, dat gebruikt wordt door boeren en tuinders. In het oosten en het zuiden van het land geldt op sommige plekken inmiddels een beregeningsverbod.
In Groningen is zo'n verbod nog niet aan de orde. Vanuit het IJsselmeer kan vooralsnog genoeg water deze kant op worden gepompt om de sloten en kanalen in onze provincie te vullen. Voor de duidelijkheid: er komt geen oppervlaktewater uit het IJsselmeer in de Drentsche Aa terecht.