Wekdienst parlementaire enquête 30/8: Doet kritische toezichthouder een boekje open?

Een verhoor tijdens de parlementaire enquete
Een verhoor tijdens de parlementaire enquete © Mario Miskovic / RTV Noord
Goedemorgen! De openbare verhoren van de parlementaire enquête gaswinning zijn deze week hervat. Tijdens de openbare verhoren beginnen we iedere dag met onze wekdienst, zodat je weet wat je deze dag kunt verwachten en we blikken kort terug op de dag van gisteren.
De parlementaire enquêtecommissie heeft aangegeven dat deze verhoorweek in het teken staat van de aardbeving bij Huizinge in augustus 2012 en het najaar van 2012. Een van de mensen die adviseerde de kraan verder dicht te draaien, was toezichthouder Jan de Jong. Het tegenovergestelde gebeurde. De vraag is: in hoeverre doet hij een boekje open over die periode?

Wie worden vandaag verhoord?

9.30 uur: Bernard Dost
Bernard Dost is seismoloog en werkt al jarenlang voor het KNMI. Hij was aanvankelijk senior onderzoeker en plaatsvervangend afdelingshoofd van de seismologie-afdeling, tot hij in 2006 daadwerkelijk afdelingshoofd werd. Dat bleef Dost tot 2014, dus hij heeft de aardbeving van Huizinge en de nasleep vanuit die rol meegemaakt. De rol van het KNMI in die periode wordt ter discussie gesteld. Tegenwoordig is Dost senior onderzoeker bij het KNMI.

13.00 uur: Jaap Breunese

13.00 uur: Jaap Breunese
Jaap Breunese is ook een onderzoeker en adviseur. Hij werkt al meer dan dertig jaar voor onderzoeksinstituut TNO en diens voorloper: de Rijks Geologische Dienst. Breunese was onder meer hoofd van de vakgroep petrofysica, wat zich richt op het bestuderen van metingen in een boorgat om kennis op te doen van het gesteende en de aanwezigheid van gas of olie. Ten tijde van de aardbeving bij Huizinge was Breunese adviseur bij TNO en tegenwoordig is hij consultant.
15.00 uur: Jan de Jong
Jan de Jong was van 2003 tot en met 2014 inspecteur-generaal der Mijnen. Als baas van toezichthouder SodM was hij na de aardbeving bij Huizinge uitermate kritisch op de gaswinning en hoe er om werd gegaan met de gevolgen daarvan. Toen De Jong in 2014 vervroegd met pensioen ging, wekte zijn vertrek argwaan. Juist omdat hij degene was die kritisch was op onder meer het verhogen van de gaswinning na de aardbeving bij Huizinge een jaar eerder. De Jong adviseerde de gaswinning juist te verlagen, maar het tegenovergestelde gebeurde.
De genoemde tijden zijn onder voorbehoud. Mogelijk loopt een verhoor uit, waardoor de starttijden kunnen veranderen.

Liveblog

Je kunt de openbare verhoren volgen op rtvnoord.nl/enquete. Ook houden we een liveblog bij waar onze verslaggevers opvallende uitspraken en momenten in bijhouden.

Vooruitblik

Woensdag is het de beurt aan voormalig NAM-baas Bart van de Leemput en topambtenaar Stan Dessens. Donderdag worden voormalig topambtenaar Jos de Groot en oud-minister Maxime Verhagen verhoord en vrijdag is het de beurt aan Anton Broenink (oud-ExxonMobil en Gasterra) en voormalig Gasterra-directeur Gertjan Lankhorst.
De komende drie weken houdt de commissie bijna dagelijks verhoren. In de week van Prinsjesdag is er een week pauze. Vervolgens zijn er nog drie weken lang verhoren. Begin volgend jaar wordt het rapport van de commissie opgeleverd waar de Tweede Kamer over gaat debatteren.

Terugblik

Maandag zijn de verhoren hervat met oud-burgemeester Albert Rodenboog van Loppersum en Annemarie Muntendam-Bos van het Staatstoezicht op de Mijnen. Laatstgenoemde was kritisch op onder meer het KNMI. Volgens Muntendam-Bos keken de NAM en het ministerie te lang naar het KNMI als dé autoriteit. ‘TNO liet het aan KNMI, de NAM heeft te gemakkelijk de houding aangenomen dat de KNMI als autoriteit iets zegt, zonder dat de NAM de eigen velden voldoende kent en daar naar luistert.’ En juist het KNMI had de kennis niet op orde, vindt Muntendam-Bos.
Rodenboog liet duidelijk merken dat hij als burgemeester van een kleine gemeente regelmatig machteloos stond tegenover de besluitvorming van het ministerie van Economische Zaken. Hij begrijpt niet dat de gaskraan juist verder open ging na de beving bij Huizinge en dat er niemand was die ingreep. Alles rondom de gaswinning is volgens Rodenboog geldgedreven.
'In plaats van iets te doen voor de veiligheid, ga je de gaskraan vol opendraaien'
Lees hier een uitgebreidere terugblik op de in totaal zesde verhoordag.
Hoe zit het ook alweer met zo’n parlementaire enquête? Met dit zwaarste onderzoeksmiddel dat de Tweede Kamer kan gebruiken, moet de waarheid over de gaswinning in Groningen boven tafel komen. Na maanden van dossieronderzoek en besloten voorgesprekken, worden nu meer dan zeventig betrokkenen onder ede gehoord.