De geur van tabak in Groningen is met veiling inventaris nu echt bijna verdwenen

Het pand van tabaksfabrikant BAT Niemeyer aan de Paterswoldseweg
Het pand van tabaksfabrikant BAT Niemeyer aan de Paterswoldseweg © Cunera van Selm/RTV Noord
De definitieve sluiting van tabaksfabriek BAT Niemeyer in Groningen komt steeds dichterbij. Op 31 oktober is volgens ingewijden de laatste productiedag. Vanaf 8 september begint een eerste online veiling van de inventaris. De schatting is dat maximaal tweeduizend kavels in een aantal veilingen via internet aangeboden worden.
Eigenaar British American Tobacco (BAT) hult zich in stilzwijgen en geeft op geen enkele manier informatie over het verloop van het definitieve einde van ruim tweehonderd jaar tabaksindustrie in Groningen.
De geur van tabak was recent met een oostenwindje nog te ruiken in de buurt van de Peizerweg, maar dat is over twee maanden definitief voorbij. Momenteel draait alleen de zogeheten voorbereiding van tabak nog. Het verpakken van shag en sigaretten is voor zover bekend al gestopt.
De ontmanteling is in volle gang. Via de website van Onlineveilingmeeester.nl, onderdeel van de OVM Group in Groningen, staan de eerste kavels al online te wachten op de bieders.

Geen strategische machines

Van robotarmen tot etiketteersystemen en van bedieningspanelen tot X-Ray inspectiesystemen. Het gaat om de hele inventaris met uitzondering van strategische machines, waardoor BAT de concurrentie niet in de kaart speelt om hen op een makkelijke en wellicht goedkope manier aan interessante apparatuur te helpen.
Liefhebbers kunnen ook op robotarmen bieden
Liefhebbers kunnen ook op robotarmen bieden © onlineveilingmeester.nl
Wat later nog geveild wordt is onduidelijk. Iedereen die wil kan een gratis account aanmaken en meebieden.
Dat gaat Riepko Toxopeus (75) uit Grijpskerk in ieder geval niet doen. Toxopeus deed 35 jaar de inkoop van tabak voor Niemeyer en reisde naar Amerika, Afrika en Azië om de beste soorten tabak in Groningen te krijgen.

Oud bureau was genoeg

Op 21 november 2005 ging hij met pensioen. ‘Mijn Niemeyerboek is dicht. Ik weet dat de mensen die er begin dit jaar nog werkten de gelegenheid hadden om bijvoorbeeld meubilair te kopen. Ik heb destijds toen ik met pensioen ging mijn oude bureau mee kunnen nemen. Voor mij is dat genoeg geweest.’
Riepko Toxopeus zittend achter zijn oude werkbureau
Riepko Toxopeus zittend achter zijn oude werkbureau © Eigen foto
In wat nu ter veiling aangeboden wordt zit volgens Toxopeus geen enkele emotionele waarde. ‘Het gaat wat ik zo gezien heb om echte productiezaken. Een maand of vier geleden was er een middag voor gepensioneerden om nog één keer de lucht op te snuiven en door de fabriek te wandelen. Dat vond ik een mooi moment. De mensen die ik nu nog spreek hebben emotioneel al lang afscheid genomen.’
Riepko Toxopeus in 2003 op pad in Toscane
Riepko Toxopeus in 2003 op pad in Toscane © Eigen foto
Kees Bolt (70) uit Oude Pekela is zo iemand. Hij werkte 41 jaar en drie maanden in de tabaksfabriek. ‘Wat ze nu nog gaan verkopen heeft voor mij geen emotionele waarde. Ik kom veel op rommelmarkten, dus heb een beetje gevoel voor handel. Ik heb al even op de website gekeken, maar wil er nog geen euro voor geven.’
Ik heb een oud blik van Herenbaai tabak in huis staan en die koester ik
Kees Bolt, oud-werknemer BAT Niemeyer
Bolt ging zeven jaar geleden met pensioen en is de binding met de Paterswoldseweg al lang kwijt. ‘Ik heb een oud blik van Herenbaai tabak in huis staan en die koester ik. Heb ik gekregen van mijn dochter die het in een bejaardenhuis tegenkwam. Dat vind ik mooi.’
In de meeste gevallen staat het openingsbod op tien euro. De vraag is wie in zulke specifieke artikelen als regelkleppen en metaaldetectiesystemen geïnteresseerd is? Bij Onlineveilingmeester laten ze weten dat het te doen gebruikelijk is dat marketingmedewerkers wereldwijd op zoek gaan naar liefhebbers.
En in dit geval gaat het deels om röntgenapparatuur die alleen door gecertificeerde bedrijven gebruikt mag worden. Een onlineveiling staat tien à veertien dagen open. Daarna wordt de balans opgemaakt en heeft de opdrachtgever nog de gelegenheid om een koper om een bepaalde reden de koop niet te gunnen. Al komt dit volgens Onlineveilingmeester zelden voor.

Tot je pensioen

Toch blijft de sluiting voor Toxopeus en Bolt eeuwig jammer. ‘Geruisloos gaat een bedrijfsicoon voor Groningen en omgeving weg’, concludeert Toxopeus. ‘‘Ik heb zeker toen de Niemeyers de leiding hadden een mooie tijd gehad. De Niemeyers werden gerespecteerd. Theodorus, Henk en Albert Niemeyer werden altijd aangesproken met ‘meneer’. De arbeidsvoorwaarden waren goed en als je bij Niemeyer begon met werken dan bleef je tot je pensioen.’
Kees Bolt werkte 41 jaar bij Niemeyer
Kees Bolt werkte 41 jaar bij Niemeyer © Beppie van der Sluis/RTV Noord
Bolt hierover. ‘Het was al lang Niemeyer niet meer. Alles werd in Engeland beslist en de afbraak van een mooi bedrijf is in mijn ogen twintig jaar geleden al ingezet en inmiddels onomkeerbaar. Ik heb nu vooral nog contact met oud-collega’s.’
De productie verdwijnt naar Pecs in Hongarije. Volgens Toxopeus liepen de afgelopen paar jaar al medewerkers uit Hongarije mee om het proces van voorbereiden en verpakken onder de knie te krijgen. ‘Ik zou over twee jaar best nog een pakje shag willen bekijken. Om te zien wat ze ervan gemaakt hebben. Daar ben ik wel benieuwd naar.’

Ruime belangstelling

Toxopeus is ook nieuwsgierig naar wat er met het pand gebeurt. ‘Ik heb begrepen dat er ruime belangstelling vanuit de vastgoedwereld bestaat. Het zou zonde zijn als het pand verdwijnt, maar ik denk dat projectontwikkelaars in rijen staan te popelen om Niemeyer woontorens op deze plek te gaan bouwen.’
Een tapemachine
Een tapemachine © Onlineveilingmeester.nl
Uiteindelijk ontvangt de hoogste bieder van een kavel op de veiling een factuur om te betalen. Alle inventarisgoederen staan in het zo karakteristieke gebouw aan de Paterswoldseweg en zijn daar, zoals het nu lijkt, ook af te halen. De verwachting is dat de totale veiling de komende maanden in beslag neemt.

Einde tabaksgeur

Dus wie nog een keer een kijkje wil nemen om fysiek afscheid te kunnen nemen van ruim twee eeuwen tabaksgeur in Stad kan proberen iets uit de inventaris te bemachtigen.