'Er was onvoldoende oog voor de protesten in het bevingsgebied'

Annemarie Muntendam-Bos voor aanvang van haar verhoor
Annemarie Muntendam-Bos voor aanvang van haar verhoor © Mario Miskovic/RTV Noord
Meerdere betrokken partijen zaten te lang in hun eigen tunnel voordat ze de gevaren van de gaswinning onder ogen durfden te zien.
Dat zegt Annemarie Muntendam-Bos, seismoloog bij het Staatstoezicht op de Mijnen. Zij verscheen dinsdagmiddag voor de enquêtecommissie om haar verhaal te doen.

'We zaten in een tunnel'

Volgens de specialist van het Staatstoezicht op de Mijnen heeft het te maken met het feit dat de aardbevingen als gevolg van mijnbouw pas laat op de internationale agenda kwam te staan. ‘De andere reden is dat we toch een beetje in de tunnel zaten met elkaar. Men ging uit van een maximale aardbeving van 3,9 op de schaal van Richter en verkondigden dat als de waarheid en dat dit acceptabel was. Men heeft niet genoeg de ogen en oren open gehad voor de protesten die daar langzaam maar zeker boven kwamen.’
Volgens Muntendam-Bos keken de NAM en het ministerie te lang naar het KNMI als dé autoriteit. ‘TNO liet het aan KNMI, de NAM heeft te gemakkelijk de houding aangenomen dat de KNMI als autoriteit iets zegt, zonder dat de NAM de eigen velden voldoende kent en daar naar luistert.’ En juist het KNMI had de kennis niet op orde, vindt Muntendam-Bos.

Kamp dicteerde, SodM voerde uit

Tijdens haar slotwoord liet Muntendam-Bos weten dat de gaswinning naar nul moet en dat de NAM de putten moet afsluiten om het voor Groningers veilig te houden. Ook moet de versterking in haar ogen veel voortvarender worden opgezet.
Eerder in het verhoor schetste de voormalig medewerker van onderzoeksinstituut TNO een beeld waarin minister Henk Kamp het Staatstoezicht op de Mijnen dicteerde hoe de adviezen eruit moesten komen te zien. Kamp wilde in 2015 39,4 miljard kuub gas winnen. SodM wil hier in eerste instantie niet in mee, maar gaat onder druk van het ministerie overstag.
‘Zoals ik het mij herinner heeft de minister bepaald dat hij een rekensom heeft gemaakt en dat het daarom 39,4 miljard kuub moest worden. Hij vroeg ons advies netjes op te schrijven, refererend naar ons advies van 2012. Vervolgens hebben we uitgebreide discussies gehad, maar het moest opgeschreven worden, dus is het ook het advies geworden.’

Rodenboog voelde zich machteloos

Eerder op de dag ondervroeg de commissie Albert Rodenboog, voormalig burgemeester van de gemeente Loppersum. Rodenboog legt uit dat hij als burgemeester van een kleine gemeente regelmatig machteloos was tegenover de besluitvorming van het ministerie van Economische Zaken. Na de beving in 2012 pleitte hij voor een ruimhartige schaderegeling, maar toenmalig minister Maxime Verhagen gaf te kennen dat de schaderegeling van de NAM ‘prima’ was.
Vervolgens schetst Rodenboog de periode waarin bestuurders en inwoners uit Groningen naar Den Haag reisden om tijdens en rond debatten in de Tweede Kamer de problemen in Groningen voor het voetlicht te brengen. ‘We gingen dan zwaar teleurgesteld weer naar huis’, legt Rodenboog uit. ‘Wat we graag wilden, zoals snelheid en voortgang in het dossier, werd niet gerealiseerd. Hoe dat kwam? Geld.’
De verhoren gaan morgen verder. Om half 10 verschijnt Bernard Dost voor de commissie. Hij is senior onderzoeker bij het KNMI.
'In plaats van iets te doen voor de veiligheid, ga je de gaskraan vol opendraaien'