Wekdienst parlementaire enquête 8/9: Het verhoor van een belangrijke topambtenaar

Mark Dierikx
Mark Dierikx © ANP/Martijn Beekman
Goedemorgen, welkom op dag dertien van de openbare verhoren van de parlementaire enquête aardgaswinning Groningen. In deze wekdienst lees je wie er vandaag worden gehoord en blikken we kort terug op gisteren.
De verhoren richten zich deze week, net als vorige week, vooral op de periode rondom Huizinge.

Wie worden vandaag verhoord?

09.30 uur: Mark Dierikx

09.30 uur: Mark Dierikx
Dierikx heeft een jarenlange carrière binnen de overheid. Hij wordt verhoord omdat hij zes jaar lang topambtenaar was bij het ministerie van Economisch Zaken en Klimaat. Dierikx was tussen 2011 en 2016 directeur-generaal Energie, Telecom en Mededinging. In die periode was Dierikx ook commissaris bij gashandelshuis GasTerra en zat hij namens de Staat bij vergaderingen van de Maatschap Groningen, waarbinnen veel zaken over de gaswinning worden bepaald. De naam van Dierikx viel al in meerdere verhoren. Zo zou hij onder meer toenmalig minister Maxime Verhagen van Economische Zaken niet op de hoogte hebben gebracht van veiligheidsrisico's in Groningen.

13.30 uur: Dick Benschop

13.30 uur: Dick Benschop
Benschop geniet momenteel vooral bekendheid omdat hij de directeur is van Schiphol, maar tussen 2011 en 2015 was Dick Benschop de president-directeur van Shell Nederland. Shell is voor vijftig procent eigenaar van de NAM. Na de aardbeving bij Huizinge wilde de toezichthouder dat de winning werd verlaagd, maar het tegenovergestelde gebeurde. Het is algemeen bekend dat de aandeelhouders van de NAM een stevige vinger in de pap hebben bij alles wat er bij de NAM gedaan wordt. De NOS schreef eerder dit jaar over de innige samenwerking tussen de oliebedrijven en de overheid in het gasgebouw. Bij vergaderingen over de gaswinning zat naast een topambtenaar zoals Mark Dierikx ook geregeld Shell-topman Benschop.
Eigenlijk zou vandaag ook Joost van Roost worden verhoord, maar de oud-topman van ExxonMobil weigert verhoord te worden. Een oproep van de parlementaire enquêtecommissie mag je als Nederlander niet weigeren, maar omdat Van Roost de Belgische nationaliteit heeft komt hij toch onder zijn verhoor uit.

Liveblog

Je kunt de openbare verhoren volgen op rtvnoord.nl/enquete. Ook houden we een liveblog bij waar onze verslaggevers opvallende uitspraken en momenten in bijhouden.

Vooruitblik

Vrijdag is het de beurt aan twee oud-ministers. Eerst wordt Jeroen Dijsselbloem (PvdA) van Financiën gehoord, onder wiens druk de gaswinning in 2014 2,5 miljard kuub hoger uitviel vanwege het belang voor de staatskas. Daarna is het de beurt aan Henk Kamp (VVD) van Economische Zaken (2012-2017). Onder zijn bewind steeg de gaswinning na ‘Huizinge’ tot een recordhoogte. Hij noemde de aardbevingen een ‘fact of life’.

Terugblik: Wat gebeurde er op woensdag?

Oud-directeur Gerald Schotman van de NAM ontkent dat het bedrijf heeft geprobeerd om de kosten van de afhandeling van bevingsschade te verminderen. De parlementaire enquêtecommissie toonde met een memo van Shell het tegendeel aan, maar Gerald Schotman kon zich daar naar eigen zeggen niets van herinneren. ‘Ik herken me niet in dit citaat’, was de reactie van Schotman op de memo. ‘Ruimhartigheid is wel een heel moeilijk begrip. Maar de schadeafhandeling en het beschikbare geld is nooit een issue geweest bij ons. Dat was ongelimiteerd.’ De enquêtecommissie legde zich er niet bij neer en bleef Schotman confronteren met stukken uit de memo. ‘Wij hebben nooit gewerkt aan beperken van schadekosten', hield Schotman vol. Hooguit werd er ‘gekeken of het efficiënter kan’.
Eerder op de dag werd hoofdonderzoeker Jan van Elk van de NAM gehoord. Hij zette een groot onderzoeksprogramma op na de zware beving van Huizinge, die ze bij de NAM niet hadden zien aankomen. En dat was nodig ook, legde Van Elk uit. ‘Want we hadden een groot gebrek aan kennis’. Van Elk vond dat de NAM ‘te passief’ was toen er na ‘Huizinge’ meer gas uit de bodem werd gehaald. ‘Om zo te laten zien dat ze het serieus namen. Zelfs als je ervan overtuigd bent dat het voor de veiligheid niet hoeft, dan nog was het een erkenning geweest van de gevoelens van onveiligheid en woede.’

Je kunt hier onze belangrijkste verhalen van vorige week lezen: