Te weinig studentenwoningen in Groningen: ‘Het is nog steeds een gigantisch probleem’

Een woonkamer in een studentenhuis in Stad
Een woonkamer in een studentenhuis in Stad © Jos Schuurman/FPS
Zelfs met talloze hospiteeravonden lukt het studenten in Groningen niet om een kamer te vinden. Het tekort aan studentenhuisvesting in de stad is nog altijd niet opgelost.
Nynke Visser (19) reist elke dag anderhalf uur heen en terug. Van Sint Johannesga in Friesland, naar Groningen om daar Facility Management te studeren aan Hanze Hogeschool. Twee weken geleden is ze begonnen met zoeken naar een kamer in haar studiestad, maar de hoop daarop is al weggezakt. ‘Het heeft eigenlijk weinig zin, de kans is zó klein.’ De urgentie voor een kamer is bij de student zo groot dat ze geen budget heeft vastgesteld voor haar toekomstige woonruimte, ‘dan ga ik maar meer lenen’.

Hospiteeravonden

Vrienden van Visser zijn ook in groten getale aan het zoeken naar een kamer in de stad. Zo heeft een vriendin 'talloze' hospiteeravonden gehad, maar wordt zij keer op keer afgewezen. ‘Na elke afspraak ben je weer teleurgesteld.’ Terwijl Visser blijft zoeken naar een kamer, slaapt ze af en toe bij klasgenoten na het uitgaan in de stad. ‘Een prima oplossing voor nu’, maar toch wil ze het liefst een eigen stekje.
Nynke Visser
Nynke Visser © RTV Noord

Woningtekort

Visser is niet de enige student die geen kamer kan vinden. Het vinden van een studentenkamer is in Groningen en andere studentensteden al lange tijd een probleem. Vorig jaar werd het tekort aan studentenwoningen door de Landelijke Monitor Studentenhuisvesting geschat op 26.500. Inmiddels is het dit tekort volgens de organisatie opgelopen tot 26.800.
Hoe groot het tekort aan studentenwoningen in Groningen precies is, weet de gemeente niet. Volgens een woordvoerder wordt dit ‘nergens geregistreerd.’ Maar dat er sprake is van een tekort ziet de gemeente wel. Volgens de woordvoerder zit de piekopvang met plek voor 111 studenten al vol. ‘Ook van contact met woningcorporaties en studenten begrijpen we dat het op dit moment erg lastig is om een kamer te vinden.’
Hoeveel studenten naar een kamer zoeken is vooralsnog onduidelijk. Het aantal inschrijvingen van dit jaar is in Groningen nog niet bekend. Volgens woordvoerders van de RUG en de Hanze is dit vanwege inschrijvingsprocedures op 1 oktober pas duidelijk. Wel laat de Hanze weten dat ‘het aantal studenten ten opzichte van vorig jaar iets gedaald is.’
De toestroom van studenten verminderen om het woningtekort tegen te gaan is lastig. Zo mogen universiteiten met de huidige wetgeving buitenlandse studenten niet weigeren. Een wetsvoorstel dat universiteiten mogelijkheden zou geven dat wel te doen werd onlangs door minister Robert Dijkgraaf (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, D66) op de lange baan geschoven.
Vooral bij internationale studenten is soms een onrealistisch beeld van de woningsituatie
Woordvoerder gemeente Groningen

Duidelijke boodschap

Onderwijsinstellingen, studentenorganisaties en de gemeente zagen zich daarom genoodzaakt een duidelijke boodschap met internationale studenten te communiceren: 'Zorg dat je vóór 1 augustus een kamer hebt gevonden als je in Groningen gaat studeren. Besluit je toch om zonder kamer naar Groningen te komen, dan ben je hoogstwaarschijnlijk voor langere tijd aangewezen op hotels of hostels, mocht daar nog plaats zijn. Dit zorgt voor hoge kosten, ongemak en onrust voor jezelf. Heb je na 1 augustus nog geen kamer? Dan adviseren we je om niet naar Groningen te komen.'
‘Het klinkt misschien wat hard, maar het is beter om dit duidelijk te communiceren,’ zegt een woordvoerder van de gemeente. ‘Vooral bij internationale studenten merkten we dat er soms een onrealistisch beeld van de woningsituatie was, omdat de juiste informatie over studentenkamers hen niet altijd bereikt.'

Hulp bij de zoektocht

Daarnaast willen de onderwijsinstellingen en de gemeente studenten stimuleren om ook in andere steden te kijken naar woonruimte. ‘Wonen in Assen als je in Groningen studeert, is ook prima te doen met het openbaar vervoer,’ zegt de gemeente. Op de Hanzehogeschool is sinds een aantal jaren ook een housing officer actief. 'Die kan studenten ondersteunen in de zoektocht naar een woning. Zo geeft ze bijvoorbeeld voorlichting over het woningaanbod en waarschuwt ze studenten voor oplichters.' Ook de RUG laat weten een housing officer ingesteld te hebben.
Voor een uitbreiding van het woonaanbod is de gemeente, in samenwerking met Hospi Housing, in juli een campagne gestart om hosts en gastgezinnen te vinden voor de verhuur van kamers in huis voor (internationale) studenten. Ook is de gemeente bezig met structurele oplossingen voor de opvang van studenten. De verwachting is dat er ieder jaar rond de start van het collegejaar een vorm van opvang nodig is, omdat studenten in die periode massaal naar Groningen komen.
Iemand passeert een studentenhuis
Iemand passeert een studentenhuis © Jos Schuurman/FPS
In 2023 hoopt de gemeente daarom een en structurele voorziening voor de piekopvang te kunnen aanbieden op het Zernike-terrein. Het voornemen is om hier 400 eenheden te realiseren die mee kunnen groeien met de piek van studenten. Het is de bedoeling dat dit reguliere huisvesting wordt die in de piekperiode waar nodig dubbel bezet kan worden. Verder wordt er gestreefd naar de oplevering van permanente eenheden op de Zernike Campus in 2025.

Huisvestingsprobleem is niet opgelost

Studentenhuisvestingsorganisatie Shelter Our Students (SOS) is kritisch op het beleid van de gemeente en de onderwijsinstellingen. ‘Er werden vorig jaar meer noodopvangplekken beloofd. Dat aantal is inmiddels teruggeschroefd naar 111,’ zegt woordvoerder Ken Hesselink. Dit wordt bevestigd door de woordvoerder van de gemeente. ‘We waren van plan meer ruimte te creëren, maar we hadden ook te maken de opvang van asielzoekers. Hierdoor hebben we minder ruimte voor studentenopvang.’

Crisis voor internationale studenten

Leon van der Deure, voorzitter van de Groninger Studentenbond, geeft aan de crisis voor internationale studenten als kleiner dan vorig jaar te ervaren. Volgens Van der Deure komt dit door de harde communicatiestrategie over de huidige situatie. Of dit ook echt de reden is voor de minder grote problematiek onder internationale studenten dit jaar, gaat de Groninger Studentenbond het komende jaar analyseren. ‘We willen goed kijken of deze strategie doorslaggevend is geweest voor de minder grote crisis of dat er ook andere factoren spelen.’
Van der Deure is voorzichtig positief over de studentenhuisvesting, maar zegt ook dat er nog steeds veel verandering nodig is. ‘Het is natuurlijk nog steeds een gigantisch probleem.' Op de lange termijn wil de Studentenbond daarom ‘meer vaste huisvesting en een structurele oplossing voor de piekopvang'.
Het kabinet wil in samenwerking met gemeenten, onderwijsinstellingen, woningcorporaties, particuliere beleggers en studenten in de komende acht jaar 60.000 extra betaalbare studentenwoningen bouwen. Dat staat in het Landelijk actieplan studentenhuisvesting 2022-2030 dat donderdag 8 september wordt gepresenteerd.