'Armoedeplan kabinet is ambitieus, maar zal niks helpen'

Bij veel gezinnen staat het armoedespook om de hoek. Om te voorkomen dat mensen in serieuze geldnood of in de schulden terechtkomen heeft armoedeminister Carola Schouten een plan gemaakt. Het is ambitieus, maar nutteloos zegt budgetcoach Monica Helbig.
Er ligt een ambitieus plan om de armoede- en schuldenproblematiek in Nederland aan te pakken. Minister Carola Schouten wil het aantal kinderen dat in armoede leeft in 2025 gehalveerd hebben (ten opzichte van 2015). Vijf jaar later, in 2030, moet de totale armoede- en schuldenproblematiek gehalveerd zijn.
Ik sta geheel achter deze ambitie, maar wanneer ik naar het plan met 47 actiepunten kijk, weet ik nu al dat de doelen niet gehaald gaan worden.

Anders denken

Er staan zeker goede punten in. Maar om ook maar in de richting te komen van de ambities van de minister is meer nodig. Daarvoor moet er echt een omslag komen in het denken over schuldenaanpak. Die zie ik niet in de genoemde punten.
De verhoging van het minimumloon was al jaren hard nodig
Monica Helbig
Positief is dat het minimumloon omhoog gaat. Die verhoging was al jaren hard nodig. Het NIBUD geeft al jaren aan dat een huishouden in de bijstand elke maand geld tekort komt. Helaas is de verhoging bij lange na niet voldoende. Zeker niet gezien de huidige inflatie.

Toeslagen als armoedeverooorzaker

De toeslagen zijn voor veel mensen noodzakelijk. Maar ook hier zijn de bedragen vaak te laag om armoede te voorkomen. Daarnaast zijn toeslagen juist grote veroorzakers van schulden en armoede.
Dat komt doordat het toeslagensysteem zo complex is en doordat er wordt gewerkt met voorschotten. Vaak moeten mensen die later (deels) terugbetalen, waardoor ze in financiële problemen komen.
Ook alle gemeentelijke regelingen blijken weinig bij te dragen aan het oplossen van het armoedeprobleem. Hoewel de bijzondere bijstand, inkomenstoeslagen, collectieve zorgverzekering en het kwijtschelden van gemeentelijke belastingen er al jaren zijn, lijken ze weinig te helpen. De gemeente Groningen stopt volgend jaar zelfs met de collectieve zorgverzekering omdat deze vaak niet passend is.
Wanneer een ouder niet weet hoe met geld om te gaan, kan die dat zijn kind ook niet leren
Omdat de regelingen vaak zeer ingewikkeld zijn en gepaard gaan met een woud aan voorwaarden en regels, is het moeilijk om het geld te krijgen bij mensen die er recht op hebben. Velen vallen er net buiten en je moet telkens opnieuw bewijzen dat je arm bent. Vaak ook denken mensen er geen recht op te hebben.

Verplicht geldles

In de armoedeplannen van de minister staat dat er ook lessen komen voor kinderen en jongeren over omgaan met geld. Dat is een goed initiatief, maar het is nog altijd erg versnipperd en het aantal lessen is te gering.
Financiële educatie moet wat mij betreft ingebakken worden in het onderwijs. Daarvoor is veel meer nodig dan af en toe een lesje over geld. Het moet een verplicht vak worden. Vanaf de basisschool tot en met het HBO.
Wat ik helemaal mis in de plannen is financiële educatie voor volwassenen. Iets dat heel hard nodig is omdat de meeste mensen nooit hebben geleerd hoe ze met geld om moeten gaan.
Via bijvoorbeeld zakgeld brengen ouders hun kinderen vaak wel wat bij over de waarde van geld. Ook door de manier waarop ze zelf met geld omgaan leren ouders onbewust hun kinderen veel.
Deze kennis en normen en waarden rond geld zijn de basis van de financiële toekomst van het kind. Maar wanneer een ouder niet weet hoe met geld om te gaan kan hij of zij dat zijn kind ook niet leren. Ik zie daarom veel in gratis laagdrempelige financiële educatie voor volwassenen.
De plannen van de minister zijn meer van hetzelfde. Ze zijn niet innovatief en krachtig genoeg om de armoede- en schuldenproblematiek op te lossen.
Monica Helbig is eigenaar van Cijfers & Centen. Ze geeft financiële coaching en training.