Hoge energieprijs nekt ook schrootverwerker PMC, twintig banen op de tocht

De fabriek van PMC in Farmsum
De fabriek van PMC in Farmsum © Sander Slager/RTV Noord
Opnieuw dreigen de hoge energiekosten een bedrijf in onze provincie fataal te worden. Schrootverwerker Purified Metal Company (PMC) in Farmsum heeft uitstel van betaling aangevraagd. Voor de twintig werknemers dreigt ontslag als het tot een faillissement komt.
PMC verkeert al langer in zwaar weer. Afgelopen zomer moesten elf personeelsleden gedwongen worden ontslagen. Daarnaast werden de contracten van tijdelijke krachten niet verlengd.

Tijd kopen voor reddingsplan

Volgens directeur Jan Henk Wijma is de situatie bij PMC sindsdien niet verbeterd. Met het uitstel van betaling hoopt hij een faillissement te voorkomen. Vermoedelijk wijst de rechtbank in Groningen nog deze week een bewindvoerder toe, die samen met de directie orde op zaken moet stellen. Wijma hoopt tijd te krijgen voor het opstellen van een reddingsplan.
Wat voor bedrijf is Purified Metal Company?
PMC, dat pas sinds 2020 in bedrijf is, ontwikkelde als eerste ter wereld een technologie om vervuild staal te recyclen, op een voor mens en milieu verantwoorde wijze. Het gaat dan om staal dat is vervuild met schadelijke stoffen als kwik, lood, asbest en chroom-6-verf. Het gerecyclede eindproduct kan als schoon staal worden hergebruikt. De bouw van de fabriek in Farmsum vergde een investering van zeventig miljoen euro, waarvan het merendeel overheidsgeld was. Naast banken staken onder andere ook de Noordelijke Ontwikkelings Maatschappij (NOM) en het GROEIfonds van de Economic Board Groningen geld in het project.

Tegenslagen bij bouw en aanvoer schroot

Vanaf het begin kampt PMC al met tegenslagen. Zo liep de bouw van de fabriek een jaar vertraging op. Daarna was er te weinig aanvoer van vervuild schroot. Een van de oorzaken was dat de overheid schroot met chroom-6 niet de status 'gevaarlijk' wil geven. Pas dan kan PMC dit specifiek verwerken. Het bedrijf verloor hierover deze zomer een kort geding van de Staat en wacht nog op behandeling van de zaak in hoger beroep.
'De laatste tijd begon de aanvoer gelukkig wel op gang te komen, onder andere uit Duitsland, maar alle vertraging heeft onze business case geen goed gedaan', stelt Wijma. Om die reden moest het bedrijf in juni al mensen ontslaan.

Gasrekening naar 60.000 euro per dag

De laatste maanden kwamen daar bovendien de fors gestegen energiekosten bij. 'Bij het reinigings- en productieproces gebruiken wij veel gas en elektriciteit. Om een idee te geven: wij rekenden bij de productiestart in 2020 op 3.000 euro aan gaskosten per dag, maar dat is nu 60.000 euro per dag. Twintig keer zoveel', rekent Wijma voor.
PMC heeft bovendien weinig mogelijkheden om die kosten door te berekenen. 'De prijzen voor ons gerecylede product worden bepaald door de prijzen op de wereldmarkt voor ruw ijzer. Die kunnen wij niet beïnvloeden. Aan de voorkant krijgen wij wel betaald voor de aanlevering van vervuild staal. Maar die tarieven kunnen we maar beperkt verhogen, omdat we onszelf anders uit de markt prijzen', aldus Wijma.

Ideeën voor reddingsplan

De directeur hoopt de komende tijd een overlevingsplan op te kunnen stellen om de toekomst van het bedrijf veilig te stellen. 'We zouden bijvoorbeeld energie kunnen besparen door ons te beperken tot bepaalde vervuilingssoorten. Daar proberen we investeerders voor te vinden.'
Maar ook een 'waakvlamscenario' is mogelijk, zegt Wijma. Daarbij gaat het bedrijf op een laag pitje verder in afwachting van betere tijden, zoals aluminiumfabrikant Aldel in Delfzijl eerder deed. 'Maar veel verder afslanken is niet mogelijk. We moeten de fabriek wel in goede staat houden.'
De PMC-directeur heeft bovendien de hoop op overheidssteun voor energie-intensieve bedrijven niet opgegeven. 'Een maand geleden wees het ministerie van Economische Zaken ons verzoek nog af. Maar op Prinsjesdag bleek dat er toch steun komt voor in elk geval het mkb. Het schuift dus.'

Kans faillissement reëel

Tegelijkertijd is ook een bankroet een reëel scenario. Wijma: 'Als het zover komt, leidt dat hopelijk tot een doorstart met nieuwe investeerders. Ik blijf geloven in de noodzaak om vervuild schoot duurzaam te verwerken. Als wij er niet meer zijn, gaat het vervuilde schroot niet weg. Of het wordt illegaal verwerkt.'
Volgens Wijma is het nieuws van de surseance bij zijn werknemers hard aangekomen. 'Het komt weliswaar niet onverwacht, maar ze zijn wel teleurgesteld. Zij geloven ook in dit project.'

Vakbond bezorgd

FNV-bestuurder Masja Zwart was donderdagmorgen nog niet op hoogte van de surseance en noemt het 'slecht nieuws'. 'Wéér een bedrijf dat op omvallen staat door de hoge energiekosten. Ik ben heel bezorgd. Dit gaat weer een flink aantal banen kosten', vreest ze.