Scholen in wachtrij voor geld uit 'masterplan' onderwijs: 'Beetje een lot uit de loterij'

Minister Wiersma op bezoek bij een basisschool
Minister Wiersma op bezoek bij een basisschool © ANP/Koen van Weel
Het kabinet slaat de plank mis met de nieuwe pot onderwijsgeld om achterstallige basisvaardigheden van scholieren aan te pakken. Dat vinden meerdere schooldirecteuren in Groningen.
Vrijdag is de laatste dag dat een beroep kan worden gedaan op het 'Masterplan Basisvaardigheden', dat onderwijsminister Dennis Wiersma in mei lanceerde.

Minister wil niveau omhoog

De VVD-bewindsman wil het niveau van taal, rekenen, en digitale vaardigheden opkrikken. Te veel leerlingen verlaten het onderwijs met onvoldoende bagage, stelt hij. 'En daar maak ik mij ernstige zorgen over.'
In het coalitieakkoord is structureel één miljard opgenomen om de onderwijskwaliteit te verbeteren. Een deel wordt overgeheveld naar Wiersma's masterplan.

'Smak geld lost niet alles op'

Basisschool-directeuren in Groningen betwijfelen of de problemen hierdoor structureel worden opgelost. 'Dat de basisvaardigheden achteruitgaan, zit meer in de hele maatschappij verweven. Vroeger werd aan kinderen een boek voorgelezen, nu zijn ze vaker bezig met spelletjes op een tablet. De hele maatschappij is veranderd. Dus alleen een pot met geld, zo werkt het helaas niet', zegt Gerda Lublink, directeur van Kindcentrum De Zevenster in Zevenhuizen.
Een leerkracht kan niet meer voor de groep staan zonder assistent of ondersteuner
Schoolleider Gerda Lublink
Bovendien is er nog steeds een personeelstekort in het onderwijs. Meer geld is één, maar te weinig handjes in de klas blijft een sta in de weg. 'Doordat De Zevenster voorkomt uit een fusie (Basisscholen Het Veenpluis en De Delta gingen dit jaar samen, red.) zitten hier voldoende leerkrachten. Maar een leerkracht kan niet meer voor de groep staan zonder een assistent of ondersteuner.'
Schooldirecteur Gerda Lublink
Schooldirecteur Gerda Lublink © RTV Noord
De Zevenster maakt voorlopig geen aanspraak op het extra geld. Er is voldoende budget uit het NPO (Nationaal Programma Onderwijs) om de basisvaardigheden de komende tijd bij te spijkeren. De NPO-regeling werd opgetuigd om de corona-achterstanden bij scholieren weg te werken.

Nieuwe geld als buffer

Haar collega-schooldirecteur Petra van der Molen van SWS Op Wier in Ezinge en IKC De Linde in Eenrum wil wel aanspraak maken op het nieuwe potje. Dat wordt dan niet tegelijk ingezet met de NPO-gelden, maar uitgesmeerd over twee jaar. 'Zo kunnen we een buffer houden', aldus Van der Molen, die verder kritisch is op het plan.
Het is een beetje een lot uit de loterij
Schoolleider Petra van der Molen
'Het is een beetje een loterij. Het wordt mooi gebracht, maar als je niet duizend, maar vijfhonderd euro per leerling beschikbaar zou stellen, dan kunnen veel meer scholen er gebruik van maken.' Volgens haar wordt het masterplan dan een stuk eerlijker.
Schooldirecteur Lublink uit Zevenhuizen sluit zich daarbij aan. 'Je wil toch kansenongelijkheid voorkomen? Op deze manier wordt die juist gecreëerd, terwijl het niet uit moet maken waar je les krijgt.'
Alle directeuren herkennen zich in het personeelstekort. Van der Molen zou zowel in Ezinge als in Eenrum wel wat extra onderwijzers kunnen gebruiken. Maar meer centen betekent niet niet perse meer docenten, benadrukt ze.

Externe bureaus in de wachtrij

Uitzendbureaus zullen waarschijnlijk garen spinnen bij de nieuwe geldpot. Zij bieden leerkrachten aan voor hogere uurprijzen dan Van der Molen lief is. 'Dat moet je niet met elkaar willen', vindt de schoolleider, die het heeft over uurlonen van soms tachtig euro. Ze kent de praktijkvoorbeelden. 'Studenten die gewoon van de Pabo komen, bieden zich soms via dit soort constructies aan.'
Ivo Omlo, algemeen directeur van middelbare scholengemeenschap rsg De Borgen met locaties in Leek, Roden en Grootegast, zegt ook een subsidieaanvraag voor te bereiden. Mocht die gehonoreerd worden, dan wordt onder meer geïnvesteerd in de ondersteuning van leerlingen en de ontwikkeling van het leerplan. Ook het NPO-geld wordt hiervoor ingezet. 'We gaan niet de ene subsidie vervangen voor de andere, maar zetten ruim in.'

'Verbetering is nodig'

Onderwijsminister Wiersma benadrukte in mei dat het voor scholieren nú van belang is basisvaardigheden aan te leren. 'Als je die niet voldoende op school leert, kun je dit later niet meer eenvoudig inhalen.
Onderwijsminister Dennis Wiersma
Onderwijsminister Dennis Wiersma © ANP
Duidelijk is dat er op álle basisvaardigheden en in álle onderwijssectoren verbetering nodig is', schreef hij in een eerdere Kamerbrief.