Waterbedrijf slaat alarm: snel maatregelen nodig om drinkwatertekort te voorkomen

'Zonder aanvullende maatregelen is het waarschijnlijk onmogelijk om iedereen van voldoende drinkwater te voorzien'
'Zonder aanvullende maatregelen is het waarschijnlijk onmogelijk om iedereen van voldoende drinkwater te voorzien' © Flickr/TF28 (Creative Commons)
Om een dreigend drinkwatertekort in de provincie Groningen te voorkomen, zijn er op korte termijn extra maatregelen nodig. 'Op dit moment hebben we geen reserves om een onverwachte piekvraag op te vangen', waarschuwt Waterbedrijf Groningen.
De waarschuwing staat niet op zichzelf. Alle tien waterbedrijven in ons land moeten de komende jaren alle zeilen bijzetten om de drinkwatervoorziening op orde te houden. Maar Groningen is één van de gebieden in ons land waar het probleem acuut speelt. In onze provincie - met name in de stad Groningen - moeten de komende jaren zeker twintigduizend nieuwe woningen worden gebouwd. Het wordt een hele toer om die van genoeg drinkwater te voorzien, aldus Waterbedrijf Groningen.
Waterbedrijf voorziet drinkwatertekort

Verzilting

De ligging aan zee en de samenstelling van de bodem maken het extra lastig de drinkwaterwinning substantieel te verhogen. Eveline Corbeel, woordvoerder van Waterbedrijf Groningen: 'Een groot deel van het grondwater in Groningen is verzilt en daarom niet geschikt om drinkwater uit te winnen. We zitten momenteel vrijwel aan ons maximum.'
We denken dat we geluk hebben gehad dat deze droge periode samenviel met de vakantie en er daardoor veel mensen niet waren
Eveline Corbeel van Waterbedrijf Groningen

De Groeve

Het is niet voor niets dat het Groningse drinkwater wordt gewonnen op drie locaties aan de zuidgrens van de provincie. Naast Sellingen zijn dat De Punt en De Groeve. Bij de eerste twee genoemde locaties is het winningsplafond wel zo'n beetje bereikt. Bij De Groeve is nog speling. Daarom wil het waterbedrijf op die plek de waterwinning uit de bodem opschroeven van tien naar twaalf miljoen kubieke meter per jaar.

Droge zomers

Het waterbedrijf heeft er haast bij. Corbeel: 'We hebben sinds 2018 te maken gehad met vier warme en droge zomers, ook dit jaar weer. We denken dat we geluk hebben gehad dat deze droge periode samenviel met de vakantie en er daardoor veel mensen niet waren. Daardoor konden we aan de vraag voldoen.' Maar dat is niet langer vanzelfsprekend, benadrukt Corbeel.

Informatiebijeenkomst De Groeve

Om de grondwaterwinning bij De Groeve te verhogen, moet de provincie Drenthe eerst wel toestemming geven. Corbeel daarover: 'Half oktober willen we de aanvraag voor de aanpassing van de vergunning indienen. We hopen dat volgend jaar september de vergunning gereed is.'
In aanloop daartoe wordt vandaag (maandag) een informatiebijeenkomst voor omwonenden gehouden. Die vindt plaats in Zuidlaren. Met de eigenaren van negen panden in het wingebied bij De Groeve lopen inmiddels besprekingen. Het waterbedrijf denkt hen te kunnen geruststellen, omdat de kans op verzakkingen van de gebouwen klein is.

Nulmeting en monitoring

Corbeel: 'We onderzoeken dat in een gebied dat groter is dan strikt noodzakelijk. De effecten worden zorgvuldig gemonitord. Daarvoor hebben we bijvoorbeeld extra peilbuizen geplaatst. Bij de gebouwen doen we een nulmeting. De onafhankelijke AdviesCommissie Schade Grondwater houdt toezicht. Die handelt ook eventuele schademeldingen af.'
Alleen een oproep om zuinig te zijn met drinkwater, is niet meer genoeg
Vereniging van drinkwaterbedrijven Vewin

Verregaande maatregelen

Het verhogen van de drinkwaterwinning bij De Groeve mag dan op korte termijn voor verlichting zorgen, op lange termijn moet er meer gebeuren. Dat geldt niet alleen voor Groningen, maar ook voor de rest van Nederland. Dat heeft te maken met de verwachte bevolkingsgroei. Volgens de prognoses groeit het aantal inwoners van ons land de komende twintig jaar met anderhalf miljoen. Om die onder dak te krijgen, moeten er de komende jaren honderdduizenden nieuwe woningen worden gebouwd.
Zonder aanvullende maatregelen is het waarschijnlijk onmogelijk om iedereen van voldoende drinkwater te voorzien, stelt de vereniging van drinkwaterbedrijven Vewin. Alleen een oproep om zuinig te zijn met drinkwater, is niet meer genoeg. Verregaande maatregelen zijn nodig, aldus Vewin.

Tweede leidingnet

Daarbij valt te denken aan het aansluiten van (nieuwe) woonwijken op niet één, maar twee waterleidingnetten: de een voor drinkwater en de ander voor water om te douchen en de wc door te spoelen. Want daarvoor hoeft het water niet dezelfde hoge kwaliteit te hebben als drinkwater. Een ander idee is om regenwater op te vangen en dat via een gesloten systeem in huis te gebruiken.
Dit soort maatregelen is een kwestie van de lange adem. 'Daarvoor zal bijvoorbeeld eerst het Bouwbesluit moeten worden aangepast', aldus Corbeel van Waterbedrijf Groningen. 'De waterbedrijven roepen het kabinet, maar ook de provincies en gemeenten op daarover na te denken.'

Industrieel water

Naast het efficiëntere (her-)gebruik van drinkwater in huishoudens mikken de waterbedrijven samen met de waterschappen en andere betrokken partijen op het terugdringen van het gebruik van drinkwater in de industrie. Een voorbeeld daarvan is de rioolwaterzuivering bij Garmerwolde.
Daar wordt oppervlaktewater uit het Eemskanaal geschikt gemaakt voor industrieel gebruik. Het water wordt via een aparte pijpleiding naar de Eemshaven vervoerd. Daarmee worden onder meer de computerservers in het hyperdatacenter van Google gekoeld. Dat scheelt een flinke slok op een borrel.
Correctie: in een eerdere versie van dit artikel stond vermeld dat de aanpassing van de vergunning voor de verhoging van de waterwinning bij De Groeve volgend jaar februari gereed zou zijn. Maar dat moet september zijn. Dat is hierboven aangepast.