WAARK brengt theaterstuk over commotie rond familiefortuin onder de appelboom in Helpman

Een aantal acteurs in Staait n bisschop veur Stad
Een aantal acteurs in Staait n bisschop veur Stad © RTV Noord/René Walhout
Staait n bisschop veur Stad, zo heet de nieuwste voorstelling van het Groninger theatergezelschap WAARK. Het komische stuk speelt zich 350 jaar geleden af tijdens het beleg van Groningen door de bisschop van Münster, beter bekend als Bommen Berend.
‘De regisseur heeft ons net een aanwijzing gegeven. We repeteren de eerste scène van het stuk en die moest even wat vlotter’, vertelt Sytze Doornbos in de foyer van de voormalige bioscoop aan het Hereplein in de stad.

Groningse taalcoach helpt mee

Het pand doet tegenwoordig dienst als repetitieruimte voor meerdere gezelschappen. Samen met Annet van der Laan speelt Doornbos een tuindersechtpaar uit Helpman dat voor Bommend Berend naar de Stad is gevlucht en zich nu druk maakt over het geld dat ze bij hun huis hebben moeten achtergelaten.
In de voormalige foyer van de bioscoop nemen ze nogmaals de scene door. Sytze is in het dagelijks leven landbouwer in Loppersum en spreekt zo plat als een dubbeltje. Voor Annet is dat anders. ‘Ik kom wel uit Veendam maar ik spreek alleen Nederlands met een Gronings accent.’ Voor haar en de andere spelers die het Gronings niet helemaal machtig zijn is er een audio-bestand van het script en is er een taalcoach beschikbaar.
Just Vink regisseert twee van zijn acteurs
Just Vink regisseert twee van zijn acteurs © RTV Noord/René Walhout

In Stad vielen vijftien doden

In de voormalige filmzaal is regisseur Just Vink ondertussen bezig met een aantal andere acteurs. Vink is behalve regisseur ook de schrijver van het stuk.
‘Mijn idee bij het maken van de voorstelling was om te kijken naar de belegering van de stad in relatie tot de ommelanden. In de Stad zaten de mensen relatief veilig, maar in de omgeving werden huizen gesloopt. Daar werden delen onder water gezet, vielen er doden, bij Ruischerwaard en Aduarderzijl. In het Groninger Museum las ik dat er in de stad vijftien doden vielen. Dat vond ik nog meevallen.’
Tegen de historische achtergrond schreef Vink het verhaal van het tuindersechtpaar dat zich op vaak hilarische manier druk maakt over het geld dat onder de appelboom in Helpman is achtergebleven.

Een roomse soldaat met een protestants meisje

In een van de andere verhaallijnen in de voorstelling speelt Arend Lommert uit Sappemeer de hoofdrol. ‘Ik speel een roomse soldaat die de protestantse stad verdedigt tegen een roomse bisschop’, vertelt Lommert.
Als de soldaat het aanlegt met de dochter van een hooggeplaatste Stadjer, wordt hij al snel voor spion gehouden. ‘Dat interne conflict is het mooie aan deze rol, dat ik als roomse soldaat het aanleg met een protestants meisje.’ Het is voor de Sapmeester de derde voorstelling bij WAARK waar hij in mee speelt.
‘De eerste voorstelling was in 2013, toen sprak ik amper Gronings. Ik heb het hier on the go geleerd en nu spreek ik het eigenlijk vloeiend.’ Hetzelfde geldt voor Moyra Ruiter. Zij speelt een huishoudster in het stuk. ‘Dit is het tweede stuk dat ik bij WAARK speel. Ik ben docent Nederlands in Uithuizen en daar praat ik nu ook af en toe Gronings. Ik heb lessen genomen om mijn spraak naturel te laten overkomen.’
Een beeld van de repetitie
Een beeld van de repetitie © RTV Noord/René Walhout

'Dit wordt fantastisch'

Inmiddels zijn de spelers in de oude filmzaal begonnen met de eerste doorloop en lijkt het er op dat Staait een bisschop veur Stad een succes gaat worden.
‘De ene dag denk je: dit wordt fantastisch, de andere dag denk je: hoe moet het goedkomen? Maar ik heb een groot vertrouwen in de spelersgroep dus ik ga ervan uit dat het goed komt. We hebben nog een paar weken’ zegt regisseur Vink lachend. De nieuwe voorstelling van WAARK gaat 15 oktober in Stad in première. Het stuk is daarna op 35 plekken in Groningen en Drenthe te zien.