Stad presenteert begroting in crisistijd: 'Er is geen aanleiding voor een juichverhaal'

Een rij met mensen voor de open dag van het voor miljoenen opgeknapte Stadhuis
Een rij met mensen voor de open dag van het voor miljoenen opgeknapte Stadhuis © Marten Nauta/RTV Noord
De gemeente Groningen heeft een sluitende begroting van bijna 1,2 miljard euro. Om die begroting sluitend te krijgen moet er wel een bedrag van 1,2 miljoen euro uit de reserves worden gehaald. Het is de eerste begroting van het huidige college van de partijen GroenLinks, PvdA, ChristenUnie, SP en Partij voor de Dieren.
Tijdens de presentatie van de begroting van 2023 werd er door financieel wethouder Mirjam Wijnja vooral naar het kabinet gewezen. Volgens haar is er namelijk veel financiële onzekerheid rondom het geld dat mogelijk vanuit Den Haag naar de gemeenten komt. Toch is het niet één en al onzekerheid. De wethouder zegt dat ze voor de komende vier jaar al wel weet hoeveel geld er vanuit het kabinet gaat komen.

Grote probleem komt na 2026

'Het grote probleem komt na 2026. Er is gezegd dat we daarna minder geld gaan krijgen. Het waarom daarachter is ons niet duidelijk. Wij hebben structurele financiering nodig. Als wij woningen bouwen, dan moeten wij weten dat we het ook de komende jaar krijgen. Als wij vanaf 2026 tientallen miljoenen minder krijgen, dan kunnen wij als gemeente heel moeilijk vooruit plannen. Dit is een probleem van alle gemeenten.'
Een jarenlang slepend probleem rondom de financiering van de WMO en Jeugdzorg is voor volgend jaar wel beter geregeld dan andere jaren. De gemeente moest er namelijk altijd eigen geld op toeleggen, maar daar komt verandering in. 'Het beeld is goed. We weten hoe het er de komende jaren uit gaat zien, maar dit helpt ons alleen voor de korte termijn. Er is nog geen structurele oplossing voor de komende jaren', aldus de wethouder.
Mirjam Wijnja (GroenLinks)
Mirjam Wijnja (GroenLinks) © Marten Nauta/RTV Noord

Toekomstige leningen

Naast de onzekerheid over Haags geld is er nog een ander pijnpunt: de investeringen die de gemeente wil doen in onder meer de energietransitie en vastgoed. Voor die investeringen zullen ook leningen nodig zijn.
Probleem is dat de solvabiliteit van de gemeente, de verhouding tussen eigen geld en geleend geld, niet al te florissant is. Die ligt op acht procent, terwijl het gemiddelde van Nederlandse gemeenten op 34 procent ligt. Het is dus maar de vraag hoe geldverstrekkers zich gaan opstellen als de gemeente aanklopt voor een nieuwe lening.

Honderden pagina's

Met vierhonderd pagina's heeft de begroting een flinke omvang, maar wat leveren al die cijfers en teksten de inwoners van de gemeente Groningen op? Wat gaan ze merken van die honderden pagina's tellende begroting?
Wij gaan in ieder geval fors investeren in de toekomst van Groningen
Mirjam Wijnja - wethouder financiën (GroenLinks)
'Het hangt er vanaf wie je bent en waar je woont', zegt Wijnja. 'Wij gaan in ieder geval fors investeren in de toekomst van Groningen. Individueel door maatregelen te nemen die ervoor zorgen dat inwoners extra geld in hun portemonnee krijgen. We gaan grote stappen zetten in de energietransitie, maar mensen gaan het ook merken in hun leefomgeving. Het hangt er dan vanaf waar je woont, maar wij zijn heel druk bezig met het investeren in de openbare ruimte. Dat betekent meer ruimte voor verblijven, fietsen en groen en minder ruimte voor de auto.'

Hulp voor dit jaar

Inwoners die nu al te maken hebben met de stijgende energieprijzen worden dit jaar nog geholpen door de gemeente. Hoe dat gaat gebeuren is nog niet duidelijk. Voor de langere termijn zal er in elk geval ingezet worden op energiecoaches.
Wijnja: 'De begroting gaat over 2023 en dat is het nog niet, maar we hebben wél een winter voor de boeg staan waarvan we nog niet weten of er mensen door in de kou komen te zitten. Daarom kijken we nu naar de plannen die Den Haag onlangs heeft gepresenteerd op Prinsjesdag. We kijken wat dat betekent voor onze inwoners. We kijken ook waar de gaten vallen. Er wordt nu gewerkt aan een pakket maatregelen waarmee we mensen de komende maanden kunnen ondersteunen.'

Dubbel gevoel

Voorafgaand aan de presentatie van de begroting werd ook bekend dat de inflatie in Nederland opnieuw tot een recordhoogte is gestegen. Dat zorgt bij de wethouder voor een dubbel gevoel. Ze is namelijk blij met de plannen die het gemeentebestuur heeft, maar ziet aan de andere kant de schoen ook wringen.
'We zetten het geld in waar het nodig is voor onze inwoners, maar ik heb ook gezien wat er met de inflatie gebeurt. Dan ben ik aan de ene kant tevreden over de begroting, maar ik voel mij er niet goed over omdat ik weet dat er heel veel inwoners in onze gemeente zijn die in een hele ingewikkelde situatie zitten die wij niet zomaar kunnen oplossen.'
Toch is Wijnja blij met de sluitende begroting. 'Ik heb daar een dubbel gevoel bij door de crisis waar we nu inzitten en dat is voor veel mensen erg lastig. Daarom is het moeilijk om hier te staan met een soort van juichverhaal, want daar is dan weer geen aanleiding voor.'