Wekdienst parlementaire enquête 3/10: Het tweede verhoor van Henk Kamp

Henk Kamp in de Enquetezaal van de Tweede Kamer
Henk Kamp in de Enquetezaal van de Tweede Kamer © Robin Utrecht/ANP
Goedemorgen en welkom in een nieuwe week van de verhoren van de parlementaire enquêtecommissie. De zesde week alweer. Met vandaag opnieuw oud-minister van Economische Zaken Henk Kamp (VVD) in het verhoorbankje.
De verhoren richten zich deze week op de versterkingsoperatie en schade-afhandeling, maar ook op de hoogte van de gaswinning en de rol van olie- en gasbedrijven daarin.

Wie worden vandaag verhoord?

10.00 uur Geert-Jan ten Brink
Ten Brink was burgemeester van de gemeente waar het gasveld naar vernoemd is: Slochteren. Van 2011 tot 2017 opereerde hij als burgemeester veelal op de achtergrond in een cruciale periode van het gasdossier. Hij verscheen niet veel in de media, maar forceerde wel regelmatig doorbraken voor inwoners die zijn hulp nodig hadden. De commissie heeft met Ten Brink de mogelijkheid om een kant van het gasdossier te onderzoeken die we nog niet hebben gezien: die van de waterschappen. Sinds 2017 is hij dijkgraaf van waterschap Hunze Aa’s.
12.30 uur Bart Jan Hoevers
Hoevers werkte van 2001 tot 2007 op het ministerie van Financiën. Daar hield hij zich bezig met staatsdeelnemingen, zoals Gasunie. Van 2007 tot 2017 was hij manager bij Gasunie en sinds 2017 is hij er algemeen directeur. Gasunie beheert de gasleidingen en adviseert Den Haag over de hoogte van de gaswinning. Het bedrijf rekent jaarlijks uit hoeveel gas er nodig is om aan de leveringszekerheid te kunnen voldoen. Gasunie is ook verantwoordelijk voor de bouw van de stikstoffabriek bij Zuidbroek. Daarmee moet de afhankelijkheid van Gronings gas worden verkleind, maar de oplevering van de fabriek is al maanden vertraagd.
15.30 uur Henk Kamp
Oud-minister Henk Kamp (VVD) was in een zodanig cruciale periode (2012-2017) minister van Economische Zaken dat de commissie hem twee keer wil horen. De eerste keer ging het vooral over zijn handelen na de beving van Huizinge en de hoogte van de gaswinning in de jaren daarna. Vandaag richt de commissie zich vooral op Kamps relatie met de regio en de versterkingsoperatie en schade-afhandeling.

Liveblog

Je kunt de openbare verhoren volgen op rtvnoord.nl/enquete. Ook houden we een liveblog bij waarin onze verslaggevers opvallende uitspraken en momenten bijhouden.

Vooruitblik

Morgen zijn er geen openbare verhoren. De leden van de commissie hebben dan hun reguliere werkzaamheden in de Tweede Kamer. De rest van de week zit er een redelijk divers gezelschap. Er komen diverse topambtenaren voorbij, maar ook de 'olies'. Marjan van Loon, president-directeur Shell Nederland, wordt donderdag gehoord. Vrijdag moet Rolf de Jong, directeur Upstream van ExxonMobil, zich melden in de Enquêtezaal. Commissaris van de Koning René Paas sluit de verhoren vrijdag af.
Volgende week is de laatste van de verhoren. Het is nog niet bekendgemaakt wie wanneer verhoord wordt, maar in elk geval is het dan de beurt aan minister-president Mark Rutte (VVD), staatssecretaris Hans Vijlbrief (D66), oud-minister Eric Wiebes (VVD) en NAM-directeur Johan Atema.

Terugblik

Hoe kan het dat de versterkingsoperatie en de schadeafhandeling is uitgemond in zo’n vastgelopen puinhoop? De commissie probeerde er vorige week een vinger achter te krijgen. Uit verhoren van topambtenaren werd duidelijk hoe technocratisch er op de ministeries werd gedacht. Spil in de versterking, Hans Alders, kreeg een onmogelijke opdracht mee uit Den Haag: versterk eerst de onveilige woningen. Maar niemand wist waar die panden stonden en hoeveel het er waren. Bovendien werd Alders tegengewerkt door de NAM en het CVW én had hij geen vertrouwen van Den Haag.
Toen minister Eric Wiebes uiteindelijk de gaskraan dichtdraaide, hoopte hij dat de versterkingsoperatie ook kleiner zou worden. Maar die aanname was op te weinig gebaseerd. Ondertussen is ruim tien procent van de meest onveilige huizen versterkt en vechten nog altijd duizenden Groningers voor hun thuis.
Topambtenaar Maarten Camps deed daarover een rake analyse tijdens zijn verhoor: Den Haag maakt zich voortdurend zorgen over juridische en financiële risico’s. ‘Daardoor is het risico bij de mensen in Groningen komen te liggen. Het Rijk had die risico's op zich moeten nemen, om het risico weg te halen bij burgers die dat niet kunnen dragen.'

Je kunt hier onze belangrijkste verhalen van vorige week lezen: