Snackbars zien stijgende energieprijzen met lede ogen aan: 'Straks betaal je zes euro voor een patatje mét'

Patat met mayonaise
Patat met mayonaise © ANP/Hollandse Hoogte/Robin Utrecht
Er is onrust in snackbarland. Eerst was er corona, toen een tekort aan grondstoffen, gevolgd door gebrek aan personeel. Met als klap op de vuurpijl nu de torenhoge energieprijzen. Snackbars in onze provincie worstelen ermee.
'We weten gewoon echt niet welke kant het opgaat', zegt Kemal Demir. Hij is eigenaar van Cafetaria Het Vosje aan de Kraneweg in Stad. 'Een doos patat is nu weer vier euro duurder geworden. We kunnen de hoge kosten niet eindeloos blijven doorberekenen aan de klanten, want dan betaal je straks zes euro voor een bakje patat met mayo', zegt hij met enige gejaagdheid in zijn stem.

Duizend euro meer

Hij heeft er enorme zorgen over. Waar hij eerder nog vierhonderd euro betaalde voor zijn energierekening, legt ie er nu maandelijks bijna duizend euro bovenop. Bijna 1400 euro, en dat zijn dan alleen nog maar de kosten voor de energie. 'Het houdt wel een keer op' zegt Demir. 'De overheid moet heel snel met een oplossing komen want dit gaat nergens meer over.'
Als hij straks meer moet betalen dan dat er binnenkomt sluit hij de deuren. 'Misschien al wel in december als het in dit tempo doorgaat.'

Genadeklap voor de horeca

In Winschoten speelt hetzelfde verhaal, bij cafetaria De Baksteen. Eigenaar Rick Kuipers heeft de zaak nu bijna acht jaar. Hij noemt de energiecrisis 'de genadekap voor de horeca'. 'Net iets voor corona kregen wij te maken met personeelstekort. Daar begon het allemaal mee. Wat er nu gebeurt, daar heb ik heel veel zorgen over', zegt Kuipers, 'niet alleen voor mezelf maar ook voor al mijn collega's, want we doen het ten slotte allemaal samen.'
Als het ons straks meer gaat kosten dan het ons oplevert, dan is het klaar
Rick Kuipers - eigenaar cafetaria De Baksteen
Zijn energiecontract liep in oktober vorig jaar af. Hij besloot het voor weer een jaar vast te zetten. Maar op 1 november moet ook Kuipers er weer aan geloven. 'Eerst betaalden we 1250 euro per maand. Dat werd een jaar geleden al 3200 euro. Ik maak me heel veel zorgen.' Kuipers is met zijn zaak al heel energiebesparend bezig, zegt hij. Het liefst wil hij alles elektrisch en compleet van het gas af; 'We bakken onze snacks met elf mandjes. Als ik die allemaal moet vervangen dan kost mij dat honderdduizend euro. Dat is echt niet te doen.'
Kuipers had grote plannen: 'De bedoeling was dat we de zaak zouden verkopen en dan in Winschoten of omstreken een gasloze locatie neer te zetten. Maar we krijgen de zaak niet verkocht. We gaan door zolang we kunnen en anders gaat de stekker eruit.' Over dat moment is hij heel duidelijk. 'Als het ons straks meer gaat kosten dan het ons oplevert, dan is het klaar. En dat moment komt nu heel dichtbij. De koek is echt op.'

Van dag tot dag

Kenji Hua leeft met dezelfde onzekerheid. Vijf jaar geleden werd hij eigenaar van Friet van Piet. Een cafetaria in de stad-Groninger wijk De Oosterpoort. 'In de horeca zitten we allemaal in hetzelfde schuitje. We hebben dezelfde kosten en die stijgen allemaal.' Of hij de weer duurder geworden patat ook doorberekent aan de klanten? 'Een patatje mét kost bij ons nu 2,90 euro. Ik denk dat we dat voorlopig wel zo houden want deze prijs is een tijdje geleden al aangepast', vertelt Hua.
Net als alle andere ondernemers denkt Hua veel na over wat er allemaal gaat komen. 'Ons energiecontract loopt over een maand af. Dan moeten we goed nadenken over wat we gaan doen, hoe we dit allemaal het beste kunnen opvangen. Ik vind het lastig om te zeggen wat ons stappenplan is omdat het allemaal zo onvoorspelbaar is. We bekijken het nu eigenlijk van dag tot dag.'
Zijn energierekening zit nu nog op zo'n tweeduizend euro per maand. Hua vreest dat dit straks wel drie of misschien wel vier keer zoveel wordt. 'Het enige dat we nu kunnen doen, is ervoor zorgen dat we een zo groot mogelijke buffer opbouwen. We zijn al een heel duurzaam bedrijf dus daar kunnen we niet echt het verschil maken. Er gebeurt gewoon zoveel steeds; corona, oorlog, zonnebloemolie tekorten. Er zijn veel teveel schommelingen, we wachten het eerst af.'

Kampvuur

Horeca-makelaar Kiek Busquet ziet de laatste tijd wel een toename van het aantal snackbars dat in de verkoop komt. 'Sowieso is er qua exploitatie veel meer aanbod dan een jaar geleden, horeca breed bekeken. Maar het aanbod van snackbars neemt ook toe. Daar staat wel weer tegenover dat er ook een grote groep mensen is die nu kansen zien om een bedrijf over te nemen. Bijvoorbeeld veel vluchtelingen die ondernemend zijn en wel een nieuwe start willen maken.
Vraag of niet, je snackbar verkopen is zo makkelijk nog niet. 'De waardering staat erg onder druk,' zegt Busquet. 'Er wordt veel scherper gekeken bij een overname. Vroeger was een vast energiecontract dat je over moest nemen nog een last, nu is dat een lust. Hetzelfde geldt voor personeel. Als je die er bij over kan nemen, is dat heel wat waard.'
Naast de toename van het verkoop-aanbod van snackbars ziet Busquet ook iets anders gebeuren: 'Hotels, dat is ook wel een dingetje aan het worden. Voor de zomer hebben we veel taxaties gedaan en nu liggen er veel verkoopopdrachten. Als dit zo doorgaat voor het mkb hebben we straks niets meer. Geen horeca maar ook geen ijsbanen, sporthallen en zitten we met z'n allen rond het kampvuur.'