Wekdienst parlementaire enquête 7/10: Hoeveel zegt de Exxon-man van weinig woorden?

Rolf de Jong (ExxonMobil) naast Marjan van Loon (Shell) in de Tweede Kamer
Rolf de Jong (ExxonMobil) naast Marjan van Loon (Shell) in de Tweede Kamer © Phil Nijhuis / ANP
Goedemorgen en welkom op dag 26 van de verhoren van de parlementaire enquêtecommissie. Vandaag komt er een einde aan de zesde verhoorweek van de commissie.

Wie worden vandaag verhoord?

10.00 uur: Rolf de Jong
'Staat ExxonMobil nou wel of niet garant als de NAM failliet zou gaan?’, wilde de Tweede Kamer in 2018 van Rolf de Jong weten. De Jong toonde zich in die hoorzitting een man van weinig woorden. Hij is sinds 2016 verantwoordelijk voor het opsporen en produceren van ruwe olie en aardgas bij ExxonMobil. Zijn antwoord kon rekenen op hoongelach van het publiek. Meer garanties dan te beloven dan ExxonMobil erop ‘zou toezien dat NAM financieel gezond blijft’ wilde De Jong niet geven. Hij wees erop dat het bedrijf nog nooit een dochteronderneming failliet had laten gaan. ExxonMobil is voor 50 procent eigenaar van gaswinner NAM.
14.00 uur René Paas
Commissaris van de Koning in Groningen René Paas verschijnt de afgelopen maanden regelmatig in de media om te verkondigen dat gaswinning in Groningen echt geen optie is. De van CDA-huize Paas onderhandelt namens de provincie regelmatig met het Rijk en de regio over de versterkingsoperatie. Hem wordt vanuit de regio soms verweten dat hij te lief is voor Den Haag. Hij stemde met de provincie ook in met het bestuursakkoord van 2020. Daarmee was zeker 1,5 miljard euro gemoeid en moesten ondanks het stoppen van de gaswinning bestaande versterkingsafspraken worden nagekomen. Paas gaf daarmee ook zijn goedkeuring aan de regeling die leidde tot de subsidiechaos begin dit jaar.
Eric Wiebes en Rene Paas
Eric Wiebes en Rene Paas © Mario Miskovic / RTV Noord

Liveblog

Je kunt de openbare verhoren volgen op rtvnoord.nl/enquete. Ook houden we een liveblog bij waar onze verslaggevers opvallende uitspraken en momenten in bijhouden.

Vooruitblik

Volgende week houdt de enquêtecommissie de laatste verhoren. Vanmiddag om 12.00 uur wordt bekend wie er dan allemaal worden gehoord, maar omdat het de laatste week is weten we dat in elk geval minister-president Mark Rutte, staatssecretaris Hans Vijlbrief en oud-minister Eric Wiebes worden gehoord. Daarna gaat de commissie aan de slag met haar rapport. Dat wordt in februari aangeboden aan de Tweede Kamer. Daarna volgt een debat in de Tweede Kamer. Het is uiteindelijk ook aan de Kamer om aanbevelingen en conclusies al dan niet over te nemen.

Terugblik

Het was Shell zelf die als eerste opperde om de gaswinning te stoppen en niet het ministerie van Economische Zaken met minister Eric Wiebes voorop. ‘Alles was voor ons bespreekbaar’, getuigde president-directeur Marjan van Loon donderdag. Toen dochterbedrijf NAM een strafrechtelijke vervolging boven het hoofd hing voor het opzettelijk beschadigen van woningen wist Shell: we moeten iets doen. Volgens Van Loon zou het bedrijf elk ander gasveld direct sluiten, maar bij Groningen zou dat niet kunnen. ‘Er zijn heel veel mensen afhankelijk van dit gas.’
Wil je meer weten over het Shell-verhoor? Lees dan dit verhaal: Shell kwam zélf met het idee om te stoppen met de gaswinning

Je kunt hier onze belangrijkste verhalen van vorige week lezen: