Actievoerende bakkers doven winkellicht om magere energiesteun: 'Een heel slechte regeling'

Bakkers dreigen om te vallen vanwege de hogere energieprijzen
Bakkers dreigen om te vallen vanwege de hogere energieprijzen © ANP
Honderden bakkers schakelen zaterdag het licht uit in hun winkel, uit protest tegen de in hun ogen veel te lage energiecompensatie die het kabinet voorstelt. Bakkers uit Groningen sluiten zich aan bij de actie. 'Het water staat ons aan de lippen.'
Bakkerij Hamersma uit Grootegast houdt het nog wel even vol. De gasrekening is een paar keer over de kop gegaan, de stroomprijzen zijn tot eind dit jaar afgesloten tegen een vast tarief. 'Het lukt voor ons nog wel, maar dit moet geen jaar meer duren', merkt eigenaar Weit Hamersma.

'Fluwelen protest'

Tijdens de protestactie worden bakkersfilialen verlicht door brandende kaarsen. De lampen gaan uit. Het moet een 'fluwelen protest' uitstralen, dat weliswaar publieksvriendelijk is, maar een duidelijke boodschap heeft: bakkers houden hun hoofd financieel nauwelijks nog boven water.
Mogelijk legt de helft van de bakkers straks het loodje
Weit Hamersma - Bakkerij Hamersma
'De zorgen die ik mij maak over de hele bakkersbranche, dat is voor mij de druppel om mee te doen', vervolgt Hamersma. 'Er gaan verhalen rond van ondernemers die drie tot vier keer meer moeten betalen. Mogelijk legt de helft van de bakkers straks het loodje', vreest hij voor een doemscenario.
Het kabinet maakte vorig week bekend om zogeheten energie-intensieve bedrijven - naast bakkers ook sauna's en tuincentra - te helpen vanwege de explosief gestegen energienota. De bedrijven moeten minimaal 12,5 procent van hun omzet kwijt zijn aan energiekosten om in aanmerking te komen voor de steunmaatregel.
De actieposter wordt verspreid door bakkers
De actieposter wordt verspreid door bakkers © Facebook
Volgens Hamersma zit daar de crux. 'Veel bakkers komen niet aan dat percentage. Dus de regeling is voor ons als bakkers niet toereikend. Heel slim gespeeld van het kabinet, maar erg jammer.' Dat vanwege de oorlog in Oekraïne de prijzen voor graan fors gestegen zijn, maakt het werk van de bakkers nog duurder.

Vrees voor Franse toestanden

De vijf bakkers uit het Westerkwartier hebben hun contacten bij de gemeente aangeboord om daar wat geld los te krijgen. Volgende week overhandigen ze een brandbrief aan burgemeester Ard van der Tuuk. 'We hebben de hoop dat er iets van een steunfonds kan worden opgericht. Want raak je een bakker kwijt, dan krijg je straks Franse toestanden', zo waarschuwt Hamersma: 'Geen winkels meer over in de dorpen.'
Vanuit alle kanten is begrip voor ons
Femke Jacobs - Bakkerij Hoekstra
Bij Bakkerij Hoekstra liepen de (energie)prijzen zo hard op, dat de eigenaren zich gedwongen voelden een van hun filialen te sluiten. De winkel in Hoogkerk sluit de deuren, zodat de bakker in Bedum nog overeind blijft. 'Vanuit de klanten is wel begrip voor ons, ook over prijsverhogingen. Je hoort geen onvertogen woord', zegt mede-eigenaar Femke Jacobs.
Hamersma sluit zich hierbij aan. 'Wat heel erg opvalt: de mensen geven fooi, en ronden bedragen af naar boven. Dat geeft een heel erg warm gevoel, bij de consument zit het ook heel hoog.
Het bakkersfiliaal van Hoekstra in Bedum
Het bakkersfiliaal van Hoekstra in Bedum
In Haren wordt duidelijk hoe hoog de energienota op kan lopen, verklaart Wilfred Haafs van de gelijknamige bakkerij. Voorheen betaalde hij 17 eurocent per kuub gas, in de afgelopen twee maanden is dat tarief explosief gestegen naar een prijs van 2,25 euro per kuub.
'En dat terwijl wij 60.000 kuub per jaar verbruiken', huivert Haafs over de flink gepeperde rekening die hem staat te wachten. 'Gebeurt dit een heel jaar, dan vallen álle bakkerijen om.'
Net als zijn collega-bakkers laakt hij de compensatiemaatregelen die het kabinet aankondigde. 'Ze noemen het steun, maar dat is het niet. Het is een heel slechte regeling. Alles valt om op deze manier.' Vooral de dorpsbakkers krijgen het flink voor hun kiezen, met mogelijk grote gevolgen, kondigt Haafs alvast aan. 'In de minder dichtbevolkte gebieden krijg je dan een gigantische leegloop.'

Wel steun, geen kaarsen

Bakkerij Donders op Schiermonnikoog ondersteunt de licht-uit-actie van harte, laat mede-eigenaar Nienke Donders weten. Maar vanwege brandgevaar is besloten geen brandende kaarsen in de winkel te zetten. 'Je ziet dat de een na de andere bakker moet stoppen. Vooral de ondernemers op leeftijd. Zij die hun hele leven hard hebben gewerkt.'