Geld uit Europa voor Lelylijn vergt lange adem

De beoogde route van de Lelylijn
De beoogde route van de Lelylijn © Bewerking RTV Noord
Minister Mark Harbers mag dan wel ‘goede hoop’ hebben dat de Lelylijn door Europa wordt omarmd, de feiten zeggen iets anders. Voor het zover is moeten Rijk en regio nog een aantal flinke hobbels nemen.
Dat Nederland begin juli aan de Europese Commissie een verzoek heeft gedaan om de Lelylijn op te nemen in het zogeheten TEN-T netwerk, een Europees netwerk voor kansrijke snelle spoorverbindingen, is een eerste stap. Voordat Europa overstag gaat, moet Nederland eerst buurland Duitsland overtuigen om de Lelylijn in combinatie met de Wunderline te omarmen als kansrijke verbinding. Minister Mark Harbers sprak in september met de Duitse staatssecretaris Michael Theurer en vroeg in dit gesprek aandacht voor de Lelylijn.

Duitsland was eerder sceptisch

Eerdere berichten uit Duitsland zijn weinig hoopgevend. De voorganger van Theurer, voormalig staatssecretaris Enak Ferlemann zei in juni vorig jaar nog tegen Omrop Fryslan dat een snelle treinverbinding tussen Groningen en Bremen ‘niet interessant’ is vanwege een gebrek aan potentiële reizigers.
Wanneer Duitsland alsnog overstag gaat en de combinatie Lelylijn/ Wunderline in Europa op de kaart zet, ontstaat er een een situatie waarin de Lelylijn moet concurreren met veel andere Europese projecten. Europa heeft voor de jaren 2021 tot en met 2027 een kleine 26 miljard euro begroot.
Nederland moet net als de andere lidstaten in Europa gaan lobbyen voor haar projecten. Met 27 lidstaten ontstaat er een stoelendans om de Europese miljarden en is het vooral te hopen dat andere landen zoals Duitsland Nederland willen steunen in haar pleidooi voor de Lelylijn.

Miljarden nodig in plaats van miljoenen

De recente geschiedenis in de Europese Unie leert dat het binnenhalen van miljarden geen sinecure is. Een topambtenaar van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat gaf niet voor niets eerder dit jaar een winstwaarschuwing af. ‘Tussen 2014 en 2020 was er in Europa een redelijk vergelijkbaar bedrag begroot', zei deze ambtenaar in de vaste Kamercommissie Infrastructuur. 'Daarvan ging in totaal 670 miljoen euro naar Nederlandse projecten en 223 miljoen euro naar Nederlandse spoorprojecten.’
De Lelylijn heeft juist miljarden nodig uit Europa, aangezien het kabinet drie miljard euro heeft begroot en de aanlegkosten globaal worden geschat op een bedrag tussen de vijf en tien miljard euro.

Lelylijn komt in Praag op tafel

De Lelylijn staat volgende week wél als bespreekpunt op de agenda van de informele Europese transportraad in Praag. Woordvoerder Adalbert Jahnz liet eerder deze week aan Omrop Fryslân weten dat de commissie openstaat voor gesprekken en nog geen definitief standpunt heeft ingenomen.
‘Een eerste standpunt verwacht ik pas aan het eind van dit jaar en aansluitend moet een mogelijke aanpassing van TEN-T ook worden voorgelegd aan het Europees Parlement’ zei Jahnz daarover. ‘Een definitief standpunt verwacht ik pas in de loop van 2023.’
Pas dan zal duidelijk zijn of de Lelylijn deze ronde überhaupt kans maakt op miljoenen of miljarden uit Europa.