Justitie eist jarenlange celstraffen in zaak zwembadmoord Marum

Een forensisch rechercheur doet onderzoek in Marum
Een forensisch rechercheur doet onderzoek in Marum © Jos Schuurman/FPS
Voor uitlokking van de moord op Jan Elzinga in 2012 is tegen de 40-jarige Marcel H. uit Nieuw-Roden en zijn zus Monique H. (43) uit Hollandscheveld een celstraf van 20 jaar geëist. Hun 60-jarige moeder Coby van der L. uit Roden zou volgens het Openbaar Ministerie (OM) een celstraf van 17 jaar moeten uitzitten.
Elzinga werd voor de zwembadpoort in Marum doodgeschoten. Pascal E. uit Zwolle werd vrijwel direct daarna als schutter opgepakt. Hij bekende en wees Willem P. uit Kampen aan als zijn directe opdrachtgever. E. werd daarop veroordeeld tot vijftien jaar cel. P. moest uiteindelijk een celstraf van twintig jaar uitzitten.

'Geen verantwoording'

'De oorspronkelijke verdachten in deze zaak, de schutter en destijds opdrachtgever, zijn enkele jaren geleden veroordeeld tot twintig en vijftien jaar gevangenisstraf. Als je dat in die lijn doorzet naar de feiten die nu voorliggen en dat men geen verantwoording wil nemen voor deze feiten, maakt dat zo'n straf gerechtvaardigd is', zegt persofficier Sierd Eijzenga.

Nep sms-berichten

P. werd vorig jaar vrijgelaten na belastende verklaringen aan het adres van Monique H. en haar familieleden. Als kroongetuige sloot hij daarmee een deal met justitie. De schoonfamilie was volgens P. de uiteindelijke opdrachtgever. Hij had zelf slechts bemiddeld. P. onderbouwde zijn verklaringen met sms-berichten van hem met Marcel H. die vanuit de gevangenis over en weer waren gestuurd.
Die berichten die hij in zijn cel aan justitie gaf, zijn nep. P. wilde met de berichten aantonen dat de schoonfamilie achter de moord op Elzinga zat. In ruil voor deze berichten kreeg P. een strafkorting van dertig procent.

Vierde verdachte

De familie werd vorig jaar in juli aangehouden en ook een vierde verdachte, Johan L. (57) uit Kampen werd destijds aangehouden. L. zorgde volgens het OM voor het wapen. Tegen L. werd een celstraf van 17 jaar geëist.

Volgorde sms-berichten klopt niet

De advocaten van deze vier verdachten constateerden onregelmatigheden in de sms-berichten. De volgorde van de vragen en antwoorden leek niet te kloppen. De rechtbank liet het OM nader onderzoek doen naar de authenticiteit van deze berichten. Het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) kon geen technische mankementen vaststellen.
De rechtbank twijfelde hardop over de betrouwbaarheid van de berichten, maar liet de rechtszaak toch doorgaan. 'Het OM heeft zeer onzorgvuldig gehandeld bij het verzamelen van bewijs in deze zaak', zei de rechter begin oktober op de eerste zittingsdag.

Zelf in elkaar geflanst

Maandag bekende de kroongetuige tijdens de vijfde zittingsdag dat hij had gelogen. Hij had de sms-berichten zelf in elkaar geflanst. Met behulp van zijn zwager waren de berichten gemaakt en tot een gesprek geknutseld. De zwager kan dit niet bevestigen, de man is inmiddels overleden.
De advocaten reageerden daarop dat het OM dit onvoldoende heeft gecontroleerd en sprake is van ‘onherstelbaar vormverzuim’. De officier van justitie gaf toe dat het onderzoek naar deze sms-berichten zorgvuldiger had gekund, maar het heeft ‘de eerlijkheid van dit proces niet geïnfecteerd’, zei de aanklager.
Onderzoek na de moord bij het zwembad in Marum
Onderzoek na de moord bij het zwembad in Marum © FPS/Jos Schuurman

OM: ‘Meer bewijs’

Naast de sms-berichten zijn er volgens het OM meer bewijzen die de betrokkenheid van deze vier verdachten aantonen. Schutter Pascal E. verklaarde immers vanaf het begin al dat de schoonfamilie van Elzinga achter de moord zat. Elzinga mishandelde zijn vriendin en moest dood, zei hij. Maar E. stond destijds alleen in dit verhaal.
De belastende verklaringen die kroongetuige P. in 2016 aflegde sloot volgens het OM naadloos aan op het verhaal van E. Het OM haalt ook bewijs uit het telefoonverkeer tussen Monique H. en haar moeder in 2012. Deze gesprekken kwamen pas in 2021 boven tafel, na de aanhouding van de vier verdachten.

‘Bij een ander vrouwtje’

Het ging destijds niet goed met Monique. Ze komt vaak bij de huisarts en krijgt kalmerende middelen voorgeschreven. Monique en haar ouders zitten kort voor de moord bij de politie, waar dochter vertelt dat haar man zonder reden weg is en bij een ‘ander vrouwtje zit’.
'Opmerkelijk', zei de rechter eerder tijdens een zitting, 'dat de schutter hier kort na zijn aanhouding over vertelde'. Monique en Marcel H. werden in 2012 als verdachten opgepakt, maar kwamen vanwege te weinig bewijs weer vrij. Het blijft voor hen rustig, tot de zomer van 2021.

Undercover ingezet

Als Willem P. in het geheim een deal sluit met justitie start de politie een nieuw onderzoek: Druppel. Om meer bewijzen te verzamelen zet het OM in 2021 een undercoveragent in die bij de familie een telefoon aflevert. De man zegt dat hij samen met Willem P. gedetineerd zat en alles over de moord weet. Alles staat in het telefoontje, zegt de man en: ‘Wat is die informatie jullie waard? Ik wil morgen antwoord’. De politie luistert de familie ondertussen af en hoort paniek. Marcel H. wil per se naar Johan L. in Kampen, de man die volgens het OM voor de moord voor een wapen regelde.

De wapenregelaar

En dan zijn er nog de verklaringen van deze Kampenaar. Die bekende bij de politie dat hij door de familie H. was benaderd om een huurmoord te plegen. Hij schoof dit verzoek door naar zijn kennis Willem P. Die had er wel oren naar. Willem P. kende de familie niet, maar wist wel iemand die de trekker over wilde halen.
Johan L. zei dat hij P. afraadde de moord te plegen en belde kort voor de moord de politie. De politie zou hier, volgens L., niets mee hebben gedaan. De officier van justitie vond de bekentenis van L. niet geheel betrouwbaar. 'Wel zijn verklaring dat de schoonfamilie de opdracht gaf de moord te plegen', zei de aanklager.

Een keten van gebeurtenissen

Volgens de officier van justitie is hier sprake van een keten van gebeurtenissen, waarin iedereen een eigen functie vervulde. Een nauwe samenwerking om de kille moord te plegen. Elzinga werd midden op straat geliquideerd. De familie van Elzinga werd een lange tijd gekweld door onbeantwoorde vragen.
Ondertussen bouwde Monique H. elders een nieuw leven op. Geen van deze verdachten deinsde terug om de ander voor zo’n ernstig feit op te laten draaien, zei de officier van justitie. 'Dat rechtvaardigt alleen maar een lange celstraf', zei de aanklaagster. Ze eiste ook dat de verdachten die vrij zijn gelaten direct na de uitspraak van de rechtbank weer worden vastgezet.

OM over liegende kroongetuige

Het liegen van kroongetuige P. was ook voor het OM een verrassing, zei persofficier Sierd Eijzenga nadat de strafeis was uitgesproken. 'Daar kom je dan gaandeweg het proces achter en het is nooit mooi om dit in dit stadium te moeten ervaren', zegt Eijzenga.
Een deel van het verhaal van de kroongetuige wordt volgens de persofficier ondersteund door het verhaal van de schutter. 'Daarin is de kroongetuige wel betrouwbaar gebleken.'
Donderdag komen de advocaten aan het woord.