Geen extra geld voor treinverbinding Stadskanaal: 'Een domper voor de regio'

Het spoor bij museumspoorlijn STAR in Stadskanaal, de beoogde stationslocatie voor de trein naar Stadskanaal
Het spoor bij museumspoorlijn STAR in Stadskanaal, de beoogde stationslocatie voor de trein naar Stadskanaal © Martijn Folkers/RTV Noord
Al ruim twaalf jaar wacht de regio Kanaalstreek met smart op de treinverbinding Veendam-Stadskanaal. De provincies Groningen en Drenthe plus een aantal gemeenten stapten vorige week naar Den Haag met een bidbook om extra centen binnen te harken, het Rijk liet maandag weten voorlopig geen geld in de treinverbinding te steken. Tot verdriet van de Knoalster politiek.
De verbinding Veendam-Stadskanaal is cruciaal voor de Nedersaksenlijn, die Groningen via Emmen met Twente moet verbinden. Het deel Veendam - Stadskanaal is onderdeel van het ontbrekende stuk spoor tussen Veendam en Emmen.
Het beoogde traject van de Nedersaksenlijn getekend in 2019: vooral een stoptrein
Het beoogde traject van de Nedersaksenlijn getekend in 2019: vooral een stoptrein © RTV Noord

Verbazing en teleurstelling

In Stadskanaal heerst verbazing en teleurstelling over de beslissing van het Rijk. ‘Belachelijk, dit is toch iedere keer hetzelfde’, verzucht SP fractievoorzitter Machteld Luijken ‘Dit is de zoveelste klap die je krijgt, een domper voor de regio’, vult raadslid Merlijn Wiersema (CDA) aan. ‘Zelfs toen ik kind was werd er al gesproken over het doortrekken van de lijn. Veendam en Stadskanaal ging dan door bleek in 2019, maar toen kwam er ineens geld tekort.’

Jongeren

Wiersema werkt zelf in het onderwijs en ziet hoe ook jongeren snakken naar meer aansluiting met de rest van de regio: ‘Ze vinden het belangrijk, niet alleen qua snelheid maar ook gezien het comfort. Groningen is redelijk goed te bereiken, maar ga eens naar Emmen of verder in het land voor een dagje uit. Als jongere heb je vaak geen auto, dan moet pa of ma inspringen.’

‘Twee vliegen in één klap’

Volgens Arjen Tamsma (ChristenUnie) houdt Den Haag hier een vicieuze cirkel mee in stand. ‘Ik geloof best dat de grootste knelpunten in de Randstad liggen’, aldus Tamsma. ‘Maar de Nedersaksenlijn zou hier juist een oplossing voor kunnen zijn.’ Hij stelt dat door een betere verbinding met het Noorden minder mensen naar de Randstad trekken. ‘Zo zorg je ervoor dat het probleem daar niet groter wordt en dat we hier een betere infrastructuur realiseren. Twee vliegen in één klap.’
Ook Wiersema, die in mei nog een motie over de Nedersaksenlijn indiende, vind dat er meer naar de kansen van het nieuwe traject gekeken moet worden door het Rijk. ‘De lijn heeft twee voordelen: allereerst wordt het knelpunt Meppel (alle treinen richting Groningen moeten nu over het spoor daar - red.) verholpen. Ook zijn er de Duitsers die door de spoorlijn beter aansluiten op het Nederlandse spoorverkeer. Hierdoor zou er ook nog eens aanspraak gemaakt kunnen worden op Europese subsidies. Iets wat je bij bijvoorbeeld de Lelylijn niet kan.’

Bidbook

Afgelopen donderdag werd het zogeheten bidbook Nedersakenlijn aan staatssecretaris Vivianne Heijnen gepresenteerd. Hiermee wilden provincies en gemeenten haar overtuigen om 63 miljoen euro beschikbaar te stellen voor de treinverbinding Veendam-Stadskanaal, die vervolgens moet leiden tot de volledige Nedersaksenlijn. Nog geen week later blijkt uit de meerjarenplanning van infrastructuur dat het geld er niet gaat komen. ‘Dit ging natuurlijk enorm snel’, aldus Henk Kwak van Stichting Nedersaksenlijn. ‘De inkt van het bidbook is nog nauwelijks droog, en nu valt deze tegenslag al.’
Kwak blijft het, ondanks dit nieuws, nog positief bekijken: ‘Het is nog niet van de baan. Naar aanleiding van het bidbook gaat het ministerie samen met de regio in gesprek om de volgende stappen te bespreken. Wij gaan in ieder geval leden van de Tweede Kamer nu achter de broek zitten om zich in te spannen voor de Nedersaksenlijn.’ Volgens Kwak is het heel belangrijk dat de regio nu niet in de underdogpositie gaat zitten. ‘Hier in het Noorden en ook in Duitsland is er genoeg steun voor de Nedersaksenlijn. We blijven strijdvaardig, en zijn dat nu zelfs meer geworden.’
We moeten nu niet de handdoek in de ring gaan gooien
Klaas Pals - Fractievoorzitter D66 Stadskanaal

‘Taartpunt niet goed verdeeld’

In de meerjarenplanning infrastructuur van het Rijk wordt in totaal 7,5 miljard beschikbaar gesteld, zo'n 242 miljoen daarvan gaat naar Regio Groningen-Assen. ‘Die taartpunt is niet goed verdeeld’, stelt fractievoorzitter Harma Zwiers van Lokaal Betrokken. We willen aansluiting met de rest van het land, maar Den Haag wil er geen geld voor beschikbaar maken. Dan blijf ik wel een beetje hangen bij de verbazing dat er niet naar gekeken wordt.’

Nog geen moedeloosheid

Ondanks het feit dat de Knoalster politiek zich telkens weer hard blijft maken voor een treinverbinding en ook telkens tegen blokkades stuit, is er nog geen sprake van moedeloosheid. ‘Dat zou nait best zijn’, aldus D66-voorman Klaas Pals. ‘We hebben er de afgelopen jaren alles aan gedaan. Van dat bidbook tot promotiedagen. Dan moeten we nu niet de handdoek in de ring gaan gooien.’

‘Begrijpelijk, maar ook teleurstellend’

De provincie Groningen is deels tevreden met het resultaat, maar ziet ook dat er opnieuw veel geld naar Randstedelijke projecten gaat. ‘Dat is deels begrijpelijk, maar ook teleurstellend’, zegt gedeputeerde Fleur Gräper (D66). ‘We hebben niet zoveel binnengehaald als we hadden gewild, maar uit Gronings perspectief gezien hebben we weer wel veel binnengehaald. Dit is mijn achtste jaar bij het bestuurlijk overleg meerjarenplanning infrastructuur, en we hebben nog nooit zoveel binnengehaald als dit jaar.’
Toch is de provincie niet blij met de keuzes van het Rijk om de flessenhals op het spoor bij Meppel niet aan te pakken, een diepgekoesterde wens van het Noorden. Ook ontbrekende financiering voor de Nedersaksenlijn zorgt voor teleurstelling. ‘Maar we blijven over beide punten wel in gesprek met het Rijk en hopen voor de voorjaarsnota volgend jaar op meer duidelijkheid voor beide projecten’, zegt Gräper.

‘Eerst zien dan pas geloven’

Het doeljaar van de treinverbinding tussen Veendam en Stadskanaal, dat de eerste fase van de Nedersaksenlijn moet vormen, staat nog steeds op 2026. Of dat nog gehaald gaat worden, vinden velen moeilijk te voorspellen. Bijna alle Knoalster politici en Stichting Nedersaksenlijn willen het niet gelijk afschieten. ‘Als politicus zeg ik: ja, hij rijdt in 2026’, aldus Wiersema. ‘Maar mijn onderbuik denkt daar eigenlijk anders over. Zeker als je kijkt naar de huidige economische situatie in Nederland. Dus eerst zien rijden en dan pas geloven.’
Correctie: in een eerdere versie van dit bericht stond dat Noord-Nederland totaal 143 miljoen euro krijgt. Dat is aangepast.