Deze dag: Een strijd op leven en dood

Leukemiepatiënt Peter Stutvoet
Leukemiepatiënt Peter Stutvoet © RTV Noord
Als in 1979 het kabinet Van Agt-Wiegel zwaar bezuinigt op de zorg, betekent dat voor het Academisch Ziekenhuis Groningen onder meer gedwongen sluiting van de afdeling waar leukemiepatiënten worden verpleegd. Honderdduizenden handtekeningen en een protestactie in Den Haag op deze dag, 19 november 1979, moeten minister Pais van Volksgezondheid op andere gedachten brengen. Acteur Rutger Hauer leidt het protest.
Hauer heeft, op bezoek bij een zieke vriend in Groningen, de 17-jarige Peter Stutvoet ontmoet. De jongen heeft ongeneeslijke leukemie en wordt naar huis gestuurd als het ziekenhuis zijn afdeling, gedwongen door bezuinigingen, sluit. Peter neemt het initiatief om te protesteren tegen deze maatregelen. Handtekeningen worden verzameld en een busreis naar Den Haag wordt georganiseerd om daar te betogen bij het ministerie. De doodzieke Peter Stutvoet overlijdt op 8 november, als de voorbereidingen in volle gang zijn.
Rutger Hauer, de gevierde acteur van Floris en Turks Fruit, bij toeval bij het protest betrokken geraakt, wordt het boegbeeld van de actievoerders. Die hebben een half miljoen handtekeningen verzameld onder de noemer ‘Actie Peter Stutvoet’. Op deze dag in 1979 protesteren vierhonderd mensen, onder wie veel patiënten, in Den Haag.
In eerste instantie geeft de minister het bestuur van het ziekenhuis de schuld van de bedden die in Groningen leeg staan. En bovendien: ‘het ministerie heeft geen geld beschikbaar’, zo stelt hij. Hij raadt de actievoerders aan om het ‘te proberen bij de Tweede Kamer'.
De hal van het ministerie, gevuld met demonstranten en het indrukwekkend aantal handtekeningen dat de Groningers hebben meegenomen, maakt indruk op de Haagse politici. PvdA, D’66 en CDA ‘willen deze week nog proberen geld van de minister los te praten om aan de toestand in Groningen een einde te maken'.
Parlementair redacteur Jan Hensema beschrijft in het Nieuwsblad van het Noorden hoe Rutger Hauer minister Pais onder druk zet om met toezeggingen te komen: ‘Het woord is nu aan u. Het gaat niet om kleinigheden'. Het gesprek tussen de minister en de actieleider wordt van nabij gevolgd door de aanwezige pers.
Daarbij erkent Pais dat het ‘een kwestie van leven of dood’ is. Hij zegt toe om te doen ‘wat ik kan en ik zal dat blijven doen'. Ook de vader van Peter Stutvoet maakt deel uit van de aanwezige demonstranten.
Deze dag is een actiedag die weliswaar veel sympathie heeft opgewekt, maar vooralsnog weinig oplevert. In het Nieuwsblad is de reactie van een ‘geprikkelde’ minister Pais opgetekend: ‘Als ze nu bij elke handtekening ook nog een tientje leggen…’
Maar die houding verandert. ‘Onder druk van de algemene verontwaardiging’ worden niet lang daarna maatregelen genomen. Ineens worden ‘miljoenen guldens gevonden om honderden bedden open te houden en verpleegkundigen aan te stellen'. Het is de inwilliging van de eisen van soms wanhopige patiënten die op 19 november 1979 scanderen: ‘Bedden open! Nu, nu, nu!’.
Het is ook de tegemoetkoming aan de smeekbede van een 17-jarige patiënt. Peter Stutvoet heeft er letterlijk tot z’n dood voor gevochten om zijn lotgenoten goede zorg te laten krijgen. Dat gevecht won hij.