Noordelijke industrie wil hulp: minister biedt bedrijven strohalm

De haven van Delfzijl vanuit de lucht
De haven van Delfzijl vanuit de lucht © Koos Boertjens/Groningen Seaports
Voor Aldel en PMC is het mosterd na de maaltijd, maar het industrieplan waar minister Micky Adriaansens (Economische Zaken en Klimaat) in december mee komt, zou andere noodlijdende bedrijven lucht kunnen bieden.
Afgelopen week had een stevige delegatie vanuit de noordelijke industrie en de provincie Groningen spoedoverleg in Den Haag met minister Adriaansens. Dat gesprek leverde een strohalm op waar de grotere ondernemingen in de regio zich nu even aan kunnen vasthouden.
De minister liet weten dat ze in december komt met een nationaal programma voor de industrie. Daarin staat ook hoe het kabinet bedrijven die veel energie gebruiken wil helpen. Mogelijk dat er toch nog een vorm van compensatie komt voor de hoge energieprijzen, al deed minister Adriaansens daar geen toezeggingen over.
Aluminiumproducent Aldel en de innovatieve staalschrootverwerker PMC zijn inmiddels slachtoffer van de torenhoge energieprijzen en wanneer steun uitblijft, zullen er meer volgen, waarschuwt de Groningse gedeputeerde van Economische Zaken IJzebrand Rijzebol.

Kaalslag en verlies van banen

Rijzebol vroeg de minister na het faillissement van Aldel om het spoedoverleg. Hij wees de minister op de nijpende situatie bij veel ondernemingen. Hij deed dat samen met directeur Cas König van Groningen Seaports, de directeuren Edward Groen van het Delfzijster bedrijf Teijin Aramid en David Fousert van Avebe en Frans Alting van Samenwerkende Bedrijven Eemsdelta.
Met name in de chemische en procesindustrie wordt een kaalslag gevreesd die de regionale economie hard kan raken en banen kan kosten. ‘PMC was nummer twee. Dat moet stoppen’, zegt Rijzebol. ‘Er moet een ommekeer komen in onze opstelling ten aanzien van de basisindustrie. Dat wordt echt wel begrepen.’
We hebben een richting aangegeven voor hoe wij denken dat we de basisindustrie in ons land kunnen houden
IJzebrand Rijzebol - Gedeputeerde
Rijzebol: ’We hebben op een goede manier met elkaar gesproken. Niet alleen maar over kommer en kwel en ellende, maar we hebben ook een richting kunnen aangeven voor hoe wij denken dat we de basisindustrie in ons land kunnen houden zodat we niet nog meer afhankelijk worden van andere landen.’
Na het bankroet van Aldel wordt er bijvoorbeeld in Nederland geen aluminium meer gemaakt.

Niet alleen gaten vullen

De provincie en de bedrijven hebben opnieuw gepleit voor een ‘gelijk speelveld’. Daarmee bedoelen ze dat Nederland, net als andere Europese landen als Frankrijk en Duitsland, steun moet geven aan de energie-intensieve bedrijven. Gedeputeerde Rijzebol: ’De minister zegt dat signaal te herkennen, maar het kabinet vreest dat steun alleen maar gaten vult zonder dat er een goed uitzicht is op verbetering.’
IJzebrand Rijzebol
IJzebrand Rijzebol © RTV Noord
Eigenlijk zegt de minister: als die bedrijven het niet redden dan moeten we dat maar accepteren?
‘Dat heb ik haar niet horen zeggen. Ook zij betreurt het dat de basisindustrie uit ons land verdwijnt. Maar ze benadrukt ook dat maatregelen op korte termijn alleen zinvol zijn wanneer er perspectief is voor bedrijven.’
‘Wij hebben op tafel gelegd dat nu ondersteuning nodig is om te komen tot een gelijk speelveld. Bedrijven kunnen momenteel onmogelijk concurreren met ondernemingen in andere landen. En dat in één Europese gemeenschap. Dat kan zo niet.’
Voor burgers en mkb-bedrijven ligt er sinds enkele weken een steunpakket dat ze helpt bij het opvangen van de hoge energieprijzen. Het grootbedrijf moet het nog zonder stellen. Volgens Rijzebol wil Adriaansens wel helpen, maar zien andere ministers dat niet zo zitten: ‘Er zijn meer ministers in het kabinet. Ook een die de portefeuille Financiën beheert. De portemonnee moet natuurlijk wel worden getrokken.’
In december presenteert de minister haar industrieplan aan de Tweede Kamer. Wat verwacht u daarvan?
‘In de aanloop naar het plan is het heel belangrijk geweest dat we ons signaal hebben kunnen afgeven. Het wordt een spannende brief. Ik sluit niet uit dat die ook gaat over compensatie van hoge energiekosten. Ik stel vast dat de minister nadenkt over oplossingen voor de korte én de lange termijn voor bedrijven in moeilijkheden.’
Voor wat verder in de tijd hebben de bedrijven vooral behoefte aan zekerheid, licht Rijzebol toe. ‘Investeringen vragen om een stabiel beleid van de overheid. Wanneer een subsidieregeling wordt opgezet dan moeten bedrijven daar ook op kunnen blijven rekenen.’
De minister bood u een luisterend oor, maar vooralsnog staat u met lege handen. En intussen neemt de nood bij ondernemingen toe.
‘Het gesprek is in goede aarde gevallen, het was ook beslist geen vervelend gesprek. We hebben bedrijven meegenomen die ook gewoon uitzicht hebben op een goede toekomst, maar daar wel wat voor nodig hebben. Dit heeft de minister ook nodig om tot een goed plan te komen.’