Kamer breekt lans voor Nedersaksenspoorlijn: komend voorjaar om tafel

Het beoogde traject van de Nedersaksenlijn
Het beoogde traject van de Nedersaksenlijn © RTV Noord
Het kabinet moet in het voorjaar van 2023 afspraken maken met de regio over de Nedersaksenlijn. Ook moet de regering een zelfstandig onderzoek starten naar de geplande spoorlijn.
Dat heeft een meerderheid van de Tweede Kamer dinsdag besloten, zo meldt RTV Drenthe.

Tracé Veendam- Stadskanaal

Zowel de afspraken met de regio als een 'startbeslissing voor een MIRT-verkenning' naar het nieuw aan te leggen deel van de Nedersaksenlijn tussen Emmen en Stadskanaal moeten in het voorjaar worden vastgelegd in een nieuwe ronde gesprekken over het Meerjarenprogramma Transport en Infrastructuur (MIRT).
De Tweede Kamer heeft daarvoor een motie van Stieneke van der Graaf van de ChristenUnie aangenomen. Volgens Van der Graaf is de Nedersaksenlijn tot nu toe enkel in het licht van het Deltaplan voor het Noorden en de Lelylijn onderzocht.
De motie roept het kabinet ook op om een oplossing te bedenken voor de financiering van de resterende middelen voor de eerste fase van de Nedersaksenlijn (het tracé Veendam-Stadskanaal).
Daar rijden nu alleen de treinen van museumspoorlijn STAR. Dat deel van de spoorlijn moet helemaal op de schop als het een gewone OV-verbinding moet worden.

OV en museumtreinen STAR

Om het kabinet alsnog overstag te krijgen, bewerkten de noordelijke bestuurders het kabinet en de Tweede Kamer. De regio wil de Nedersaksenlijn in fases aanleggen. Zij biedt het Rijk 63 miljoen euro aan voor de aanleg van de lijn, op voorwaarde dat Den Haag ook 63 miljoen euro bijlegt voor het ontbrekende stuk tussen Emmen en Veendam.
In 2026 moet het stuk tussen Veendam en Stadskanaal worden heraangelegd, waarna zowel het openbaar vervoer als de museumtreinen van STAR er kunnen rijden.
Vóór 2030 moet Stadskanaal - Emmen worden aangelegd: deels op het voormalige tracé van de spoorlijn naar Ter Apel en vervolgens langs de N391 naar Emmen. Daar is al rekening gehouden met een toekomstige spoorlijn.

Miljard nodig

Daarna zijn er nog vele miljoenen tot zelfs een miljard euro nodig om de rest te doen, waaronder spoorverdubbelingen en aanpassingen aan stations. Als het ontbrekende stuk er is, kunnen er in ieder geval treinen gaan rijden.
'In ruil daarvoor bouwen wij veertig- tot vijftigduizend nieuwe woningen langs de Nedersaksenlijn', beloofde de Drentse gedeputeerde Nelleke Vedelaar bij het aanbieden van het bidbook Nedersaksenlijn onlangs aan de Tweede Kamer.
Die woningen moeten vooral komen in de buurt van bestaande en nieuwe stations waardoor mensen uit de Randstad in het noorden en het oosten kunnen wonen en elders kunnen werken.
Wat is de Nedersaksenlijn?

De Nedersaksenlijn is een beoogde spoorverbinding van Groningen die via Emmen, Coevorden, Hengelo en Enschede aansluit op het Duitse spoornet. Grotendeels ligt de lijn er al, maar er rijden nu louter regionale stoptreindiensten, terwijl het stuk tussen Emmen en Stadskanaal ontbreekt.

De verbinding kan ontstaan door de aanleg van een nieuwe spoorlijn van Emmen naar Musselkanaal en door het geschikt maken van de STAR-museumspoorlijn voor regulier personenverkeer tussen Musselkanaal en Veendam. Daarnaast moeten er grote aanpassingen aan het spoor komen tussen Almelo en Emmen en tussen Groningen en Veendam, die geraamd zijn op een miljard euro.

De provincie Drenthe heeft het voortouw genomen bij het maken van het bidbook Nedersaksenlijn. Dat is samen met de provincies Groningen en Overijssel en de gemeenten Veendam, Stadskanaal, Westerwolde, Hardenberg, Twenterand, Borger-Odoorn, Emmen en Coevorden en de stichting Nedersaksenlijn gedaan.

Dikke teleurstelling en frustratie

De teleurstelling en frustratie was twee weken geleden groot bij de noordelijke overheden en instanties: van de 7,5 miljard euro die het kabinet gaat uitgeven aan wegen - en vooral spoor - gaat er bijna niks naar Drenthe.
Geen geld om de spoorlijn Groningen-Assen-Randstad te versnellen, geen geld voor de Nedersaksenlijn en geen geld om de ergste problemen op het spoor tussen Meppel en Zwolle op te lossen. En voor de Lelylijn alleen geld voor verder onderzoek. 'Ontluisterend en het frustreert dat hele gebieden in dit land minder meetellen dan andere gebieden', reageerde Vedelaar op het kabinetsbesluit.
De Tweede Kamer heeft ook een motie aangenomen van Mahir Alkaya (SP) en Habtamu de Hoop (PvdA) waarin het kabinet verzocht 'een groter deel van het investeringspakket voor toekomstige infrastructuur te reserveren voor het oplossen van knelpunten in bestaande ov-infrastructuur in de regio'.

Treinen staan stil

Of deze motie iets kan betekenen voor het oplossen van de problemen op het spoor in de flessenhals tussen Meppel en Zwolle is niet duidelijk.
Vedelaar zei eerder bij RTV Drenthe: 'Gemiddeld staan negen uur per week de treinen stil door problemen op dit korte traject. Het is op te lossen met 70 miljoen euro waarvan we aan het kabinet ook al hebben aangeboden bijna de helft zelf bij elkaar te gaan zoeken in de regio. Dan betalen we nota bene mee aan rijksinfrastructuur.'
Het kabinet koppelt tot nu toe het overgrote deel van de 7,5 miljard euro voor infrastructuur aan woningbouw. 400.000 en uiteindelijk 900.000 woningen moeten erbij komen om de grote huisvestingsproblemen van het land op te lossen.

Woningen bereikbaar

Die nieuwe woningen moeten bereikbaar zijn, vooral met het openbaar vervoer. Maar het grootste deel van die woningbouw komt in de Randstad.