Bert Kramer en de zuidelijke ring: 'De datum 23 september 2024 staat groot in mijn agenda'

De aanleg van het nieuwe Julianaplein en de zuidelijke ring liggen op schema
De aanleg van het nieuwe Julianaplein en de zuidelijke ring liggen op schema © Marten Nauta/RTV Noord
Het is al jaren een bouwput en voor het allemaal klaar is zijn we nog eens bijna twee jaar verder. Maar toch: het einde komt zo zoetjes aan in zicht. 'Het gaat nu hard', zegt Bert Kramer van aannemer Combinatie Herepoort. 'En de mensen zien nu de contouren van hoe mooi het allemaal gaat worden.'
Het jaar 2022 stond wat betreft Herepoort vanaf februari vooral in het teken van het Julianaplein: de aanleg van het tijdelijke plein, de afbraak van het oude plein, en tenslotte de bouw van het nieuwe plein. Bert Kramer kijkt er met plezier op terug.
'Het was even spannend of het verkeer de stad kon blijven bereiken. Nou, dat kon. En ook het weer zat mee. Het was gewoon een leuke periode. Dat merkte je ook aan de mensen. Als het eenmaal loopt, dan is iedereen enthousiast.'
Antwoord op al je vragen over het Julianaplein

Diepste punt en dieptepunt

In juli werd het diepste punt van het Julianaplein bereikt. 'Dat was een bijzonder moment. Normaal bouw je op palen, maar wij bouwen hier op zand. Dat kan, omdat we hier op de oerlaag zaten. Die kan straks dat gewicht van al die wegen en al dat verkeer dragen.'
Maar hoe crescendo het dit jaar ook ging: één van de bouwers ging afgelopen week failliet. 'Dat is balen', beaamt Kramer. 'We zijn met zes aannemers aan dit project begonnen, en dat wil je samen afmaken. Het is maar een kleine bouwer, maar als zo'n noordelijke aannemer wegvalt, dan is dat ontzettend sneu. Zowel voor de mensen die hier werken als het bedrijf en de Combinatie.'
Het gaat niet over een pond suiker, maar over echt heel veel geld
Bert Kramer - aannemer Combinatie Herepoort
Het bedrijf Jansma uit Drachten, gaf zelf aan dat de hoge kosten van de Ring Zuid debet zijn geweest aan het bankroet. Of meerdere bouwers zullen volgen? 'Moeilijk te zeggen', zegt Kramer, 'omdat ik niet weet hoe de andere bouwers ervoor staan. Wij snappen ook heus wel dat het lastig is. Het gaat niet om een pond suiker, maar echt om heel veel geld. Als je klein bent, dan tikt dat aan.'
'De datum 23 september 2024 staat groot in mijn agenda'

'We lopen echt op schema'

Wie niet beter weet, ziet nog steeds een enorme bouwput. 'Maar we lopen echt op schema', zegt Kramer. 'Zo is de verdiepte ligging tussen het Julianaplein en het Europaplein al bijna gereed. Al moet het asfalt er natuurlijk nog in, de wanden bekleed en straks het Zuiderplantsoen erop.'
Het zat dit voorjaar voor de verandering ook eens een keertje mee. 'We hadden in het vroege voorjaar inderdaad heel mooi weer. We hadden verwacht dat we wel eens te maken zouden kunnen krijgen met sneeuw en kou, maar niets daarvan. Daardoor hadden we de tijd om het werk op een mooie, rustige manier af te maken. '

Nog steeds zin in

Bert Kramer zelf heeft er in ieder geval nog steeds zin in, zegt hij. Net als de vele bouwvakkers. 'Negatieve aandacht is er natuurlijk altijd, maar ook positieve, hoor. Mensen zien de contouren inmiddels. Ze zien ook wel en steeds meer hoe mooi het allemaal gaat worden. Zeker in deze fase, waarin het écht hard gaat.'
Kunst in de Papiermolentunnel
Op de plek van de oude Papiermolentunnel wordt een nieuwe tunnel gebouwd. Deze tunnel voor fietsers en voetgangers verbindt de Rivierenbuurt (Merwedestraat) met openluchtzwembad De Papiermolen en de zuidzijde van de stad. De nieuwe tunnel gaat straks niet alleen onder de zuidelijke ringweg door, maar ook onder de nieuwe verbindingsweg tussen Hereweg en Brailleweg. De tunnel wordt daarmee een stuk langer.
Kunstenares Hadassah Emmerich
Om de nieuwe Papiermolentunnel aantrekkelijk te maken voor voetgangers en fietsers is aan verschillende kunstenaars gevraagd een ontwerp te maken voor kunst aan de binnenzijde. Gekozen is voor het ontwerp van Hadassah Emmerich. Zij ontwierp voor de Papiermolentunnel een reeks van kleurrijke landschappen, aan beide wanden zes. De landschapsscènes zijn ongeveer elf meter breed en worden van elkaar gescheiden door gekleurde stroken. Dit doorbreekt het langgerekte karakter van de wanden.
Ankerpunten
‘Je reist als het ware door verschillende perspectieven en werelden, en er ontstaan ankerpunten tijdens het traject’, legt Hadassah uit. De kleuren van de wanden worden doorgetrokken op het plafond.
Past bij de geschiedenis
Tot slot: het ontwerp past ook bij de geschiedenis van de vroegere papiermolen, die op deze plek heeft gestaan. Hadassah: ‘Ik bouw mijn werken op door sjablonen af te drukken, en uit mijn ontwerp spreekt een direct verband met collage en de illusie van verschillende lagen papier op elkaar.’
Een stukje kunst in de Papiermolentunnel
Een stukje kunst in de Papiermolentunnel © Marten Nauta/RTV Noord
Maar de meest prangende vraag van allemaal is wellicht: hoe lang gaat het nog duren? 'Nog dik anderhalf jaar', weet Kramer. 'Dan gaat deze weg weer open.' Waarbij er straks 80 km/pu mag worden gereden. 'Voor de doorstroming is dat alleen maar goed', weet kramer. Of hij al weet waar de flitspalen komen te staan? 'Dat is aan het Openbaar Ministerie, daar gaan wij niet over.'
De datum waarop het nieuwe Julianaplein - als het goed is - geopend wordt, staat inmiddels met grote letters in zijn agenda: 23 september 2024. 'De verdiepte ligging moet in het voorjaar van 2024 gereed zijn. Daarna volgt een periode van dertien weken waarin wordt getest, om te kijken of alles werkt zoals het zou moeten werken.'

Zoet tot halverwege 2025

En om nog even ieders enthousiasme wat te temperen, zegt Kramer: 'Maar daarmee zijn we er nog niet, hè. Vervolgens moeten we het omliggende wegennet en het Zuiderplantsoen er nog op bouwen. Daar zijn we tot halverwege 2025 nog wel zoet mee.'
Volgend jaar? Julianaplein afmaken, Ring West afmaken, Euvelgunnebrug aanpakken
Bert Kramer - aannemer Combinatie Herepoort
Zover is het dan ook nog niet. Eerst 2023. 'Daarin moeten we het Julianaplein afbouwen en nog een aantal zaken op de westelijke ring aanpakken. En in Oost moeten we met de Euvelgunnebrug aan de slag. Plus de verdiepte ligging die in z'n geheel aangekleed moet worden.' Kramer wil er maar mee zeggen: zijn aannemer Combinatie Herepoort is er nog wel even van de straat.

Duurder dan een miljard euro?

Toch nog maar een laatste vraag dan: het hele project heeft inmiddels rond de miljard euro gekost. Komt daar nog wat bij?
'Moeilijk te zeggen', besluit Kramer. 'De meeste kosten zijn natuurlijk al gemaakt. Maar vergis je niet: al het asfalt moet natuurlijk nog gedraaid worden. Er kan nog steeds van alles op ons afkomen, waarvan we zeggen: jongens, dit hebben we niet voorzien. En we weten natuurlijk ook niet wat de oorlog in Oekraïne nog gaat doen. Ik kan dus niet beloven dat er niks meer bij komt.'
Voor 2 euro in het reuzenrad
Bert Kramer klom afgelopen week even in één van de torenkranen op de bouwplaats. 'Vreselijk koud, maar wát mooi uitzicht', zegt hij. Groningers kunnen vanaf volgende week van datzelfde uitzicht gaan genieten, vanuit een reuzenrad.
Kramer: 'Iedereen kan een kaartje kopen van twee euro. De opbrengst gaat naar het Beatrix kinderziekenhuis. Dus ik zou de mensen willen oproepen: kom! Het kan van donderdag tot en met oudejaarsdag, van 's ochtend elf tot 's avonds negen uur. Nee, er zit geen verwarming in het rad, dus je vriendin moet mee.'