Bijzondere vondst in Middelstum: fundering van middeleeuwse kloosterboerderij zichtbaar

De fundering die blootligt, vastgelegd door een dronecamera
De fundering die blootligt, vastgelegd door een dronecamera © Marc Thybaut
Marc Thybaut en zijn gezin zijn deze week op een bijzondere fundering gestuit tijdens werkzaamheden voor de herbouw van hun boerderij uit 1860 in Middelstum. Archeologen spreken van een bijzondere vondst achter de Fraamweg: de fundering was onderdeel van een kloosterboerderij, een zogeheten voorwerk van de Sint Bernardusabdij van Aduard.
De Sint Bernardusabdij in Aduard was aan het eind van de Middeleeuwen beroemd in heel Europa. Groninger geleerden als Rudolph Agricola en Wessel Gansfort discussieerden er mee met de ‘Aduarderkring’ in de vijftiende eeuw. Het kloostercomplex werd in de Tachtigjarige Oorlog door de geuzen in brand gestoken en verwoest.

Speciaal

Ruim 442 jaar later en ruim twintig kilometer verderop is in Middelstum een kloosterboerderij - ook wel voorwerk of uithof genoemd - uit de dertiende eeuw blootgelegd door onder meer archeoloog Tim Kauling.
'Wat we hier zien is letterlijk het fundament: de kloostermoppen die ze destijds hebben neergelegd. Het is een bijzondere vondst, omdat het fundament redelijk intact is. Meestal vind je maar een paar fundamenten, dus voor ons is dit speciaal.'
De fundering was volgens Kauling onderdeel van een voorwerk van de Sint Bernardusabdij. Er kan bijvoorbeeld graan zijn verbouwd en een kudde runderen hebben rondgelopen in opdracht van het moederklooster in Aduard.
Fundering middeleeuwse kloosterboerderij blootgelegd in Middelstum

Vertraging

Thybaut wist wel dat er 'iets' zat onder zijn grond, maar wat precies wist hij niet. 'Dat het zo intact is, verbaast mij wel. Door de aardbevingen moest de woning gesloopt worden en bij nieuwbouw moet er in de grond gegraven worden. Dan is archeologisch onderzoek verplicht. Het is bijzonder, maar voor ons ook jammer. De herbouw van onze boerderij loopt vertraging op, het is niet anders.'
De boerderij in Middelstum, op de voorgrond de opgegraven fundering
De boerderij in Middelstum, op de voorgrond de opgegraven fundering © Jan Been/RTV Noord
De kloostermoppen die nu zichtbaar zijn, worden verwijderd tot het niveau van het bouwvlak. Het dieper gelegen muurwerk blijft in tact. Archeologen leggen de opgravingen vast voor het digitale archief. 'De kloostermoppen krijgen een nieuw leven en worden hergebruikt', aldus Kauling.