Dit was 2022: De enquête

Tristan Braakman
Tristan Braakman © RTV Noord
Kleine ogen in een slaperig kopje spieken door een kiertje van de deur. ‘Braakmans, ben je al wakker? Ik wil douchen’, zegt een stem. Om een moment later nog terug te keren: ‘Oja, en je moet zo op radio trouwens.’
‘Shit!’ Verslapen. Ik spring uit bed, gooi de gordijnen open en sprint naar het badkamertje. In een mum van tijd zit ik aan de keukentafel met mijn radiomicrofoon voor me. Zo vertel ik met slaap in mijn ogen wat er die dag op het programma staat van de parlementaire enquêtecommissie.
Tot en met oudejaarsdag schrijft in 'Dit was 2022' dagelijks een medewerker van RTV Noord over het afgelopen jaar. Vandaag is de beurt aan Tristan Braakman.
Even later drink ik in de tuin van het huisje nog snel een kop koffie om wakker te worden. RTV Noord heeft het pand twee maanden voor ons gehuurd zodat we vanuit Den Haag dagelijks verslag kunnen doen. Al snel is collega en goede vriend Mario ook klaar voor vertrek. Hij staat wat ongeduldig bij de fietsen te wachten. ‘Ja, ja ik kom al’, brom ik.
De fietsen staan elke dag buiten, de kettingen zijn niet gesmeerd en piepen en kraken. Als we tegen de harde Haagse wind in moeten fietsen, klagen we in koor. We stellen weer vast dat we echt niet op deze fietsen passen. Toch brengen ze ons trouw naar alle 69 verhoren in de Enquêtezaal, een kwartiertje verderop.
Met onze vaste toegangspassen piepen we met een grijns langs bezoekers die zich moeten melden en de hele veiligheidsprocedure door moeten. We gaan door een glazen deur. Over een houten brug. Langs een kunstwerk waarop staat: ‘Jullie zijn hier voor ons!’ Staat er vandaag koffie of niet? Dan installeren we ons in de vaste hoek op de ongemakkelijke stoeltjes van de Enquêtezaal.
In de eerste week zitten de stadionachtige stoeltjes met bouten vast aan de grond. Je kunt geen kant op. Met mijn bijna twee meter houd ik het twee dagen uit voordat rug, knieën, nek en schouders het begeven. Het personeel hoort de klachten van alle journalisten aan. En warempel, het klagen helpt: in de tweede week kun je de stoelen bewegen. Ze zitten nog wel vast aan een ketting. Zodat niemand er mee kan gooien.
De Haagse tegenwind ‘s ochtends op de fiets is een briesje vergeleken met de wervelwinden in de Enquêtezaal. We horen er hoe de NAM en het ministerie bij elkaar op schoot zaten, hoe geld boven veiligheid ging en hoe de premier pas jaren na dato inzag dat er toch wel veel gas was gewonnen na Huizinge.
Frouke Postma-Doornbos uit Schildwolde heeft jarenlang gevochten om haar huis te behouden. Dat kost zoveel tijd, stress en energie dat zij en haar man aanvankelijk niet door hebben, hoe hun kinderen eronder lijden. Depressief raken. Ik luister naar haar met een brok in mijn keel. Veel van wat we horen wisten we al, voelden we al of vermoedden we al. Nu wordt het nog eens gezegd. Vastgelegd. Bevestigd. Groningers zijn niet gek.
Als we die avond met de wind in de rug weer terugfietsen duizelen we nog na. Stuiterend van de adrenaline tikken we artikelen, bellen we met bronnen en contacten en schrijven radioberichten. ‘Wie doet morgenvroeg live de radioshow?’ Mario is aan de beurt. Hij wrijft het nog even in: ‘Laat mij maar, straks verslaap jij je weer.’
Tristan Braakman