Kerstnachtdiensten in Stad en Ommeland: 'Tommie van Sesamstraat inspiratie voor thema'

Kinderen bezoeken de Kerstavondmis in de Jozefkathedraal
Kinderen bezoeken de Kerstavondmis in de Jozefkathedraal © ANP
Met het einde van het jaar in het vooruitzicht, dienen zich ook de kerstdagen weer aan. Traditiegetrouw wordt in talloze kerken de kerstnachtdienst gevierd. We lichten er een paar voor je uit.
Ook al is het zaterdagavond pas echt kerstavond, de Stadskerk in de stad houdt vrijdagavond al een kerstnachtdienst. Het is de eerste uit een serie van vijf kerkdiensten: 'Het zijn vijf identieke diensten', legt Junus Manuputtij uit. 'Per dienst kunnen er ruim duizend mensen aanwezig zijn, dus we gaan richting de zesduizend bezoekers.' De diensten zullen geen klassieke opzet hebben, maar zijn in de vorm van een musical: 'We gebruiken veel multimedia met schermen, hebben een kerkband en zingen eigentijdse liedjes.'

'Liefde wint'

Het thema is volgens Manuputtij bij alle diensten gelijk: 'De liefde wint, waarmee we een verwijzing maken naar de huidige samenleving.' De kerk zoomt daarmee in op de verharding van de samenleving, de polarisatie en dat de toekomst soms hopeloos kan lijken: 'We zien vandaag de dag veel leed. Denk aan Oekraïne. Maar onze boodschap is: De liefde overwint alles!' De boodschap wordt overgebracht aan de hand van het klassieke kerstverhaal van Jozef en Maria op zoek naar een plek om te overnachten: 'En dan gewoon in een stal, het is niet zo dat Jozef geen plek kan vinden in een Airbnb of zo.'
De kerstnachtdienst van 2021
De kerstnachtdienst van 2021 © Fototeam de Stadskerk Groningen
Al met al komt er nog best wat bij kijken om de kerkdiensten te organiseren: 'Er zijn tientallen vrijwilligers bij betrokken. Ik denk dat we al snel richting de tweehonderd mensen gaan.'
De kerstnachtdiensten zijn vrijdagavond om 19.00 uur en 21.30 uur. Op zaterdag beginnen de vieringen om 17.30 uur, 20.00 uur en 22.30 uur. De toegang is gratis, maar bezoekers worden wel gevraagd vooraf via de website van de kerk een kaart te reserveren. Voor wie de dienst online wil volgen is er zaterdagavond om 20.00 uur een livestream via het Youtube-kanaal van de Stadskerk. Voorganger is Ds. Arjan Zantingh.

Bisschop Van den Hout gaat zelf voor

'In elk geval zonder coronabeperkingen!' klinkt het opgelucht bij het Bisdom Groningen-Leeuwarden. Hoe de kerstnachtdienst ingevuld gaat worden mogen de parochiekerken zelf invullen, legt Lammert de Hoop uit. 'Dat is aan de kerken zelf. Er is geen vast thema.' Dat de coronabeperkingen zijn opgeheven is in elk geval fijn: 'We houden er nog wel wat rekening mee, dus als mensen wat afstand van elkaar willen houden dan kan dat.'
De Sint Jozefkathedraal in Groningen
De Sint Jozefkathedraal in Groningen © Sjaak Kempe/Flickr (Creative Commons)
Hoe laat de kerstnachtdiensten beginnen is op de website van het bisdom te vinden. Zaterdagavond zal Bisschop Van den Hout zelf twee keer een mis voorgaan: 'De bisschop zou alleen de dienst van zaterdagavond in Leeuwarden leiden, maar daar komt de dienst in Wehe-den Hoorn bij. Daar is de voorganger door ziekte uitgevallen.'

'Een dienst volgens het oude normaal'

De kerstnachtdienst in de Nieuwe Kerk in Stad is weer volgens 'het oude normaal', lacht predikant Evert Jan Veldman. Terwijl hij de hond uitlaat blikt hij terug op de kerstviering van vorig jaar: 'Toen hadden we een kerststal-walkthrough. Dat hoeft dit jaar gelukkig niet meer.' De kerststal zal er dit jaar wel weer zijn, net als het kinderkerstfeest: 'Zaterdag zijn er twee kinderdiensten, de eerste om half zes en de tweede om zeven uur.'
De levende kerststal van 2021 in de Nieuwe Kerk
De levende kerststal van 2021 in de Nieuwe Kerk © Wiebe Klijnstra/RTV Noord
De kerstnachtdienst doet zijn naam eer aan en begint om 22.30 uur: 'Het zal een mix worden van een klassieke kerstnachtdienst met eigentijdse teksten en liedjes.' Voor het thema heeft de predikant zich laten inspireren door Tommie uit Sesamstraat: 'Hij zingt het liedje "Doodzijn duurt zo lang" van Willem Wilmink. De laatste zin daarvan is, "Ik laat vannacht een lampje voor je aan" en dat is ons thema.'
'Ik wil daarmee zeggen, heb oog voor het kind in jezelf. De angst, de hulp die je soms nodig hebt, maar ook de troost die jij een ander kunt bieden. Je moet niet alleen voor jezelf opkomen, maar ook voor een ander. Jij bent maar de helft, je hebt de ander altijd nodig.' Hoeveel bezoekers er op de dienst af zullen komen, is voor Veldman lastig inschatten: 'Bij de laatste fysieke kerstnachtdienst zaten er zo'n zeshonderd mensen in de kerk. Ik verwacht weer zo'n aantal, maar het kan best zijn dat de kerstnachtdienst uit het systeem verdwenen is. Dat mensen inmiddels een andere gewoonte hebben.'

'Als er vijftig mensen komen, ben ik niet teleurgesteld'

De kerstnachtdienst in Wildervank zal voor predikant Marien Grashoff een memorabele worden: 'Ik ga komend jaar met emeritaat. Dit wordt dus mijn laatste kerst als voorganger.' Heel zwaarmoedig denkt hij daar niet over: 'Als ik straks gestopt ben, kan ik eindelijk kerst gaan vieren. Eindelijk geen gedoe meer', lacht hij.
De viering in de Grote Kerk van Wildervank zal in het teken staan van licht en duister: 'Ik maak de vergelijking met de strijd die er vandaag de dag nog steeds is, van onderdrukking door bijvoorbeeld Poetin, maar ook de eigen regering die haar inwoners niet meer ziet staan.' In de overdenking zal Kerstmis het symbool zijn voor het licht: 'Het is de hoop voor de toekomst. En daar heb je zelf invloed op!'
Predikant Martien Grashoff aan tafel bij Noord Vandaag
Predikant Martien Grashoff aan tafel bij Noord Vandaag © RTV Noord
De kerstnachtdienst zal zaterdagavond om 21.30 uur beginnen en is te volgen via het YouTube-kanaal van de Grote Kerk. Of de kerk tijdens de dienst vol zal zitten, betwijfelt Grashoff: 'De kerk heeft ruimte voor vijfhonderd mensen, maar dat halen we doorgaans niet. Dus als er vijftig mensen zitten, ben ik niet teleurgesteld.'