Primeur voor UMCG: patiënte krijgt via dubbele transplantatie nieuw hart en nieuwe lever (update)

Het UMCG in Stad
Het UMCG in Stad © FPS/Jos Schuurman
Het UMCG is er als eerste ziekenhuis in Nederland in geslaagd een dubbele orgaantransplantatie uit te voeren, waarbij de patiënt een nieuw hart en een nieuwe lever heeft gekregen. Het gaat om een 35-jarige vrouw.
De operatie duurde in totaal bijna 24 uur. 'De patiënte maakt het inmiddels goed en is gestart met haar revalidatie', aldus het ziekenhuis. Bij het UMCG staan meerdere patiënten op de wachtlijst voor eenzelfde gecombineerde transplantatie.

Aangeboren hartafwijking

De vrouw kampte met een ernstige, aangeboren hartafwijking: het rechterdeel van haar hart ontbrak. Daarvoor werd ze al een aantal keer in het UMCG geopereerd. Door deze aandoening werd ook de lever overbelast. In Nederland zijn enkele honderden mensen met deze aandoening.
Ook bij de 35-jarige patiënte van het UMCG ging de lever het afgelopen jaar snel achteruit. Dit jaar moest ze daarom al vaak worden opgenomen in het ziekenhuis.
Ik ben mijn hele leven al een vaste ziekenhuisklant
35-jarige ontvanger van nieuw hart en nieuwe lever
'Ik ben mijn hele leven al een vaste ziekenhuisklant', zegt ze in het persbericht van het UMCG. 'Door mijn hartafwijking weet ik niet beter. Desondanks kon ik in mijn jeugd en tienerjaren een vrij normaal leven leiden. Ik kon uitgaan, ging studeren. Maar nu de laatste jaren ook mijn lever zoveel problemen gaf, was een normaal leven leiden steeds moeilijker geworden.'

Ontzettend dankbaar

Ze kon steeds minder. 'Met deze organen heb ik een tweede leven gekregen. Ik ben ontzettend dankbaar. Dankbaar dat de artsen dit kunnen, maar ik ben ook de donor heel dankbaar. Het is een heel dubbel gevoel doordat een ander overleden is, ik een nieuwe toekomst krijg.'
Chirurgen tijdens de dubbele transplantatie
Chirurgen tijdens de dubbele transplantatie © UMCG

Zeer complexe operatie

Aan de operatie, die dus bijna 24 uur duurde, namen zeventien medisch specialisten en meer dan dertig ondersteuners bij toerbeurt deel. Eerst werd het hart getransplanteerd en vervolgens de lever.
'Eigenlijk was alles aan deze operatie gecompliceerd', aldus een van de hartchirurgen. 'Het hart van deze patiënte was zeer afwijkend, maar de ‘aansluiting’ ervan, zoals de (slag)aderen, ook. Nu moesten we dus een normaal hart met de afwijkende aansluitingen verbinden. Maar ook het aansluiten van de lever was complex, net als het overnemen van de vitale functies door de hartlong-machine.'
Ik heb er eigenlijk niet over na hoeven denken. Ik had ook niet veel keus
35-jarige ontvanger van nieuw hart en nieuwe lever

Jaren van voorbereiding

Aan de gecombineerde transplantatie gingen jaren van voorbereidingen vooraf. De hartchirurgen en leverchirurgen hebben met elkaar protocollen geschreven en de operatie minutieus uitgedacht. Er is overlegd met buitenlandse experts uit onder andere de Verenigde Staten die een dergelijke operatie al hadden uitgevoerd.
Ook de patiënte had toegeleefd naar de transplantatie. 'Mijn lever werd steeds slechter, mijn hart was natuurlijk al slecht. Ik heb er eigenlijk niet over na hoeven denken. Ik had ook niet veel keus. Het was dit, of... ja, of niets.'
Het was een optie om de patiënte naar Amerika te sturen voor de operatie, maar dat was volgens betrokken cardioloog Kevin Damman niet wenselijk. 'Dat is lastig. Het betekent dat je donororganen, die schaars zijn, min of meer bij de bevolking van het land weghaalt. En vergeet niet dat deze operatie ook in andere landen, zelfs in Amerika, zeer sporadisch uitgevoerd. Het is niet dat dat daar tientallen keren per jaar gebeurt. En er was ook weinig tijd. Deze patiënte had misschien dit jaar en misschien volgend jaar de tijd gehad, maar daarna was het ook te laat voor haar.'

Nog stappen te maken

Het gaat boven verwachting goed met de patiënte, vertelt Damman. 'Het is een stroef begin geweest, en ze moet echt nog wel stappen maken, maar als we hadden gedacht dat dit zo zou gaan, hadden we ervoor getekend.'
Dit bericht is aangevuld met een reactie van cardioloog Kevin Damman.