Eva zoekt uit: Als je in een gat naar de andere kant van de aarde valt, waar kom je dan uit?

Wat gebeurt er als je in een gat door de aarde valt?
Wat gebeurt er als je in een gat door de aarde valt? © RTV Noord
Kinderen stellen vragen over van alles en nog wat; vragen waar volwassenen vaak geen raad mee weten. In deze aflevering vraagt Roos (11) zich af: Als je in een gat naar de andere kant van de aarde valt, waar kom je dan uit? Eva legt haar vraag voor aan theoretisch natuurkundige Daan Meerburg en geofysicus Rien Herber van de Rijksuniversiteit Groningen.
Het antwoord heeft puur te maken met de zwaartekracht, zegt Daan Meerburg. Om het uit te leggen, maakt hij een proefopstelling met een pingpongballetje, een jeu-de-boulebal en een kom met een theedoek eroverheen gespannen. Eerst legt Meerburg de jeu-de-boulebal op de theedoek. De zwaartekracht zorgt ervoor dat de theedoek in het midden inzakt. ‘Op dezelfde manier’, zegt Meerburg, ‘vervormt de ruimte om een zwaar object.’

Je valt naar het zwaartepunt

Vervolgens laat Meerburg het pingpongballetje los bij de rand van de kom. Het balletje rolt naar de jeu-de-boulebal toe. ‘Dat gebeurt ook met iemand die in een gat valt’, vertelt Meerburg. ‘Diegene beweegt toe naar het zwaartepunt: dat is het middelpunt van de aarde.’
Wat gebeurt er als je door een gat in de aarde valt?
Wat gebeurt er als je door een gat in de aarde valt? © RTV Noord

Eindig je dan in het midden van de aarde?

‘Toch is het middelpunt van de aarde niet het eindpunt’, legt Meerburg uit. ‘Als je valt, bouw je snelheid op, je gaat steeds sneller en er is niets om je tegen te houden. Je schiet dus door,, voorbij het middelpunt van de aarde.’ Schiet je er dan aan de andere kant de aarde weer uit? ‘Nee, dat ook niet, want de zwaartekracht trekt je steeds weer terug. Uiteindelijk kom je tot stilstand door de wrijving van de lucht.’ En als het een vacuümtunnel is? ‘Dan zou je steeds heen en weer schieten door de aarde en dat zou eeuwig doorgaan.
Eva zoekt uit: Als je in een gat naar de andere kant van de aarde valt, waar kom je dan uit?

Wat zie je onderweg eigenlijk?

Geofysicus Rien Herber legt uit dat je onderweg langs veel verschillende lagen komt. ‘Eerst de korst van de aarde, dan een dikke laag gesteente, vervolgens vloeibaar ijzer en tot slot vast ijzer. Dan zit je in het middelpunt, ongeveer 6500 kilometer diep’. Zou een mens zo’n reis kunnen overleven? ‘Nee’, zegt Herber, ‘in het midden van de aarde is het vijfduizend graden.’ En als je een hittebestendig pak aan zou hebben? ‘Dan ook niet, je zou geplet worden door de enorme druk die alle lagen uitoefenen op het midden van de aarde.’
De verschillende lagen van de aarde
De verschillende lagen van de aarde © RTV Noord

Leuk bedacht, maar onmogelijk

‘Het middelpunt van de aarde is onbereikbaar’, zegt Herber. ‘Het diepste gat dat mensen ooit in de aarde hebben gemaakt, is maar twaalf kilometer diep. Toen moesten ze stoppen, want daar was het al meer dan driehonderd graden!’
Daan Meerburg van de RUG
Daan Meerburg van de RUG © RTV Noord
Rien Herber van de RUG
Rien Herber van de RUG © RTV Noord