Column: Ome Joppie

© RTV Noord
Ome Joppie kwam altijd op de fiets. Altijd op donderdag rond een uur of half elf. Hij zette zijn fiets met drie versnellingen en bruine fietstas midden op de oprit en klopte met de klopper op de achterdeur. 'Volluk!'
Zonder antwoord af te wachten stiefelde hij door de bijkeuken, trok de keukendeur open en met een lach op zijn bruine gezicht riep hij: 'Kovvie!?' Het rode koffiezetapparaat pruttelde, in de keuken de geur van koffie.
Ome Joppie trok een stoel bij onze ronde keukentafel en pakte ongevraagd een jodenkoek uit het paars plastic busje. 'Hejje nog belang bie hunneg?'vroeg hij aan mijn moeder. Mijn moeder fronste de wenkbrauwen. Bij Ome Joppie moest je op je tellen passen, want voor dat je het wist tuinde je in een mop.
Ome Joppie was altijd goed voor een grap en een grol. Meestal zaten die in een raadsel verborgen. 't Is gruin en t zit altied vol. Wat is dat?' Wij keken dan wat schaapachtig omdat we het antwoord toch niet wisten en er ook geen moeite voor deden omdat Ome Joppie er toch wel mee kwam. 'n Wevebokeet!' De jongens van de werkvoorziening schuilden in ons dorp bij regen altijd in een groene keet. Maar dat schuilen was in werkvoorzieningstaal een ruim begrip.
Ome Joppie lachte er zelf het hardst om. Met zijn bulderende stem en zijn aanstekelijke lach deed hij denken aan een van de mannen van de Stamtoavel van Noord. Mijn vader had wel eens gehoord dat hij een achterneefje was van 'Stamtoavelman' Jaap Bijmolt. En als we zaterdag trouw om half elf voor Radio Noord zaten en we eerste ademloos en dan hard lachend luisterden naar Winus, Fred, Gerard en Jaap, was het net alsof Ome Joppie er ook tussen zat.
'Tis rood en wit en staait in t laand', keek hij mij leutje rooie aan. 'Een paddestoel', deed ik nog een poging. 'Nee hor. Een tampony!!' en weer klonk de bulderende lach van Ome Joppie. En wij lachten mee.
Nu keek hij dus uiterst serieus bij de vraag aan mijn moeder of ze wel honing van hem wilde kopen. 'Hoezo?' vroeg mijn moeder. Ome Joppie legde uit dat hij sinds kort een beetje in de imkerij en in de bijen zat. En dat hij ons wel heel goedkoop aan honing kon helpen. 'n Soof veur n beste pot hunneg. En zezze veur vieve. Kopie', zei Ome Joppie overtuigend. 'Vooruit dan maar', zei mijn moeder en pakte twee knaken uit het koekblik naast de wekfles met kersen op brandewijn.
Ome Joppie nam een laatste slok van zijn koffie, stond op, pakte zijn zakkammetje, streek er mee door zijn grijze bos haar en zei zoals hij altijd zei: 'Wie goan eem n deurtje wieder'. Dat deurtje wieder was de kroeg verderop aan de weg. Maar dat zei hij nooit maar we wisten het wel. Maar niemand die er ooit iets van zei.
De keren daarna was Ome Joppie weer flink op dreef. Nu moest vrouw Kostwinner het ontgelden. Vrouw Kostwinner van 't achterpad had zes kinderen en was nou zwanger van de zevende . 'Wat is de overeenkomst tuzzen vrouw Kostwinner en n stadsbus?' Hij wachtte even. 'Zie zitten baaidend altied vol'.
De weken daarna zat Ome Joppie niet op de donderdag om half elf in onze keuken. In het dorp werd gefluisterd dat Ome Joppie bij een van zijn bezoeken aan 't deurtje wiederop' Geert Kostwinner de man van vrouw Kostwinner aan de bar had getroffen. En Geert, met bijnaam Grote Geert, was niet zo gediend van de raadsels die Ome Joppie over zijn vrouw in het dorp rondbazuinde.
'Hai mag bliede weden dat e nog leeft', had Henkie op het schoolplein gezegd. Ome Joppie zou enige tijd in 't Academisch' zijn opgenomen. Maar niemand wist er het fijne van.
Een paar week later. Donderdagmorgen. Half elf. Geklopper op de achterdeur. 'Volluk!!' en vlot daarna in de keukendeur 'Kovvie!?' Ik bekeek Ome Joppie eens goed. Maar er was niks aan hem te zien. Zijn gezicht was geef en bruin als altijd. Zijn haar gesoigneerd en zijn lach was als altijd even olijk.
Moeder schonk hem koffie in en vroeg 'Hou word t aiglieks mit mien hunneg?' Ome Joppie keek haar aan met een schuin oog. 'Dat kin zeker nog wel twij joar duren…'zei hij met een schuldige blik. Mijn moeder vroeg bewonderend: 'Hest zo veul klandizie den Joppie?'
'Neeeuh…, zei Joppie. 'Ik heb mor ain ieme…..'

Erik Hulsegge

Dit verhaal is ter gelegenheid van de uitzending van de Noordmannen over de Stamtoavel. Te beluisteren op Radio Noord tussen 8.00 en 10.00 uur.