Deze Dag: De eerste vrouw die studeert

Op z'n sterfbed verleent minister Thorbecke toestemming aan Aletta Jacobs om te kunnen studeren aan de universiteit van Groningen. Zo begint Aletta uit Sappemeer aan haar studie medicijnen op deze dag in de geschiedenis, 30 mei 1872.
Ze is het achtste kind van ouders Abraham en Anna. Vader is huisarts met een plattelandspraktijk, moeder zorgt voor de kinderen. Die krijgen alle elf de kans om door te leren. Dat zoiets voor een meisje wellicht moeilijk zou worden kwam niet op bij Aletta: 'Thuis werd immers tusschen jongens en meisjes geenerlei verschil gemaakt', schrijft ze in haar autobiografie 'Herinneringen'.
Buiten het ouderlijk huis gelden in die tijd andere mores. Tegenover een man dient een vrouw zich onderdanig te gedragen. De jonge Aletta begrijpt er weinig van, waarom zij 'in gezelschap van heeren alleen dan het woord mocht nemen, als haar iets werd gevraagd'.
Meisjes uit de gegoede burgerij krijgen in de tweede helft van de 19e eeuw les in handwerken, Franse woordjes en goede manieren. Gestimuleerd door haar ouders wil Aletta dezelfde kansen krijgen als jongens. Dat lukt: ze wordt na de eerste vrouwelijke studente, de eerste vrouwelijke arts van Nederland.
In haar praktijk in Amsterdam houdt ze gratis spreekuur voor wie het niet breed heeft. Maar als ze normaal tarief rekent voor een behandeling bij nota bene de vrouw van een collega, komt die verhaal halen: 'U moest toch stellig weten, dat niemand er aan denkt om vrouwenarbeid even hoog te betalen als werk dat door mannen wordt verricht!' 
Als ze zich in 1883 verkiesbaar wil stellen voor de gemeenteraad van Amsterdam waar ze dan woont , wordt dat afgewezen door alle instanties. De Hoge Raad buigt zich tenslotte over het verzoek, ook die wijst het van de hand. Uiteindelijk zorgt haar verzoek voor een Grondwetswijziging: het kiesrecht wordt nu expliciet aan mannelijke ingezetenen toegekend.
Het zal nog tot 1917 duren voordat vrouwen mogen stemmen in Nederland. Aletta Jacobs heeft er zich onvermoeibaar voor ingezet, ook internationaal. Ze speelt een hoofdrol in wat de 'eerste feministische golf' is gaan heten. Het meisje uit Sappemeer schrijft geschiedenis.
In haar memoires bedankt ze daarvoor nadrukkelijk haar vader: 'Dank zij Uw hulp en voorlichting, is mijn werk geslaagd. De vrouwen gaan een betere toekomst tegemoet!' Haar broer Eduard wordt de eerste Joodse burgemeester van Nederland. Zus Charlotte is de tweede vrouw die aan de universiteit studeert.
Een andere zus, Frederika, is het eerste meisje dat de HBS doorloopt. En na een proefjaar is Aletta Jacobs de eerste vrouw die officieel mag studeren aan de universiteit. Ze begint daarmee op deze dag in de geschiedenis, 30 mei 1872.